SAVUNMA HARCAMALARI İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Mevcut savunma harcamalarında meydana gelen artışın ülkelerin temel ekonomik göstergeleri ile arasındaki ilişkinin incelenmesinin oldukça önemlidir. Çalışmada bu kapsamdan yola çıkarak Türkiye ekonomisi için kamu harcamalarının önemli bir kalemi olan savunma harcamaları ile ekonominin en temel göstergelerinden büyüme arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Türkiye ekonomisine ait 1960-2020 dönemi aralığında kişi başına düşen reel gayri safi yurtiçi hasıla ve savunma harcamaları değişkenleri kullanılarak, savunma harcamalarının ekonomik büyümenin nedeni olup olmadığı analiz edilmiştir. Çalışmada değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki ARDL (2001) sınır testi yaklaşımı ile sınanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Toda-Yamamoto (2012) nedensellik testi uygulanmıştır. Bulgular savunma harcamalarının ekonomik büyümenin bir nedeni olduğunu göstermektedir. Ancak ekonomik büyümeden savunma harcamalarına herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunmamaktadır. Elde edilen sonuca göre savunma harcamalarında meydana gelen değişimin, mevcut teçhizata ve gidere ek olarak yeni teknolojik oluşumu destekleyerek, istihdam oluşturma olgusu ile ekonomik büyümeyi etkilediği düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

• Savunma Harcamaları
• Büyüme
• Türkiye

EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN DEFENSE EXPENDITURES AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TURKEY

Öz

It is very important to examine the relationship between the increase in current defense expenditures and the basic economic indicators of the countries. In this study, starting from this context, the relationship between defense expenditures, which is an important item of public expenditures for the Turkish economy, and growth, one of the most basic indicators of the economy, has been examined. It has been analyzed whether defense expenditures are the cause of economic growth by using the variables of real gross domestic product and defense expenditures per capita in the 1960-2020 period of the Turkish economy. In the study, the long-term relationship between the variables was tested with the ARDL (2001) bounds test approach. In line with the results obtained, the Toda-Yamamoto (2012) causality test was applied. The findings show that defense spending is a cause of economic growth. However, there is no causal relationship from economic growth to defense expenditures. According to the results obtained, it is thought that the change in defense expenditures affects the economic growth with the phenomenon of creating employment by supporting the new technological formation in addition to the existing equipment and expenses..

Anahtar Kelimeler

• Defense Spending
• Growth
• Turkey

Kaynakça

1. Alexander, W. R. J. 1990. “The Impact of Defence Spending on Economic Growth: A Multi-Sectoral Approach to Defence Spending and Economic Growth with Evidence from Developed Economies”. Defence Economics, 2(1), 39-55.
2. Altay, C. (2020). Savunma Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş Ülke Grupları Üzerinde Bir Uygulama (1993-2017). Şırnak Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
3. Bayraktar, S. (2019). Savunma Sanayi Ve Savunma Harcamalarının Makroekonomik Etkileri: Türkiye Örneği. Marmara Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
4. Benoit, E., (1978). "Growth and Defence in Developing Countries". Economic Development and Cultural Change, Vol.26, No.2, ss.271-280.
5. Brzoska, Michael (1995), “World Military Expenditures”, Elsevier Science B.V., Derl.: Keith Hartley ve Todd Sandler, “Handbook of Defense Economics I”, Amsterdam, ss.48-49.
6. Chowdhury Abdur R., (1991). “A Causal Analysis of Defense Spending and Economic Growth”. The Journal of Conflict Resolution. Vol.35, No.1, pp.80-97
7. Çetin, İ. (2020). Türkiye' de Bölgesel Tehditler Bağlamında Savunma Sanayinin Analizi: Savunma Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi. Kırıkkale Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
8. Dickey, D.A. & Fuller, W.A. (1981) “Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with Unit Root”. Econometrica, 49, 1057-1072.

9. Dunne, P. ve Vougas, D. (1999). Military Spending and Economic Growth in South Africa: A Causal Analysis. The Journal of Conflict Resolution, 43(4), 525-536.
10. Durgun, Ö. & Timur, M. C. (2017). Savunma Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , (54) , 126-137.
11. Erbaykal, E. (2007). Türkiye’de Savunma Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Balıkesir Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
12. Güler, M. A. & Kişman, Z. A. (2020). Uluslararası Silah Ticareti Ve Savunma Harcamaları. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4 (2) , 87-97. https://doi.org/10.30711/utead.844542.
13. Gürsoy, E.S.K. (2019). Gelişmiş Ülkelerde Savunma Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Balıkesir Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
14. Hacker, R. S., & Hatemi-J, A. (2006). Tests for causality between integrated variables using asymptotic and bootstrap distributions: theory and application. Applied Economics, 38(13), 1489-1500.
15. Joerding, W. (1986). Economic Growth and Defense Spending Granger Causality. Journal of Development Economics, 21(1), 35-40.
16. Kamacı, A. , Ceyhan, S. & Peçe, M. A. (2019). Toplam Faktör Verimliliğinin Ekonomik Büyümeye Etkisi: 15 OECD Ülkesi İçin Panel Veri Analizi . Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 5 (1) , 22-36. https://doi.org/10.22466/acusbd.539877
17. Karagöl E., & Palaz S., (2004). “Does Defence Expenditure deter Economic Growth in Turkey? A cointegration Analysis” Defence and Peace Economics Vol.15 (3), pp. 289-298. https://doi.org/10.17134/khosbd.477236
18. Korkut, C. (2020). Türkiye’nin Savunma Harcamalarının Ülke Ekonomisine Etkileri. T.C. Millî Savunma Üniversitesi. Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
19. Lai, C. N., Huang, B. N., & Yang, C. W. (2005). Defense spending and economic growth across the Taiwan straits: a threshold regression model. Defence and Peace Economics, 16(1), 45-57. https://doi.org/10.1080/1024269052000323542
20. MacKinnon, J. G. (1996). Numerical distribution functions for unit root and cointegration tests. Journal of applied econometrics, 11(6), 601-618. http://www.jstor.org/stable/2285154
21. Pesaran, M., Shin, Y., Smith, R., (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics 16, 289–326. https://doi.org/10.1002/jae.616
22. Sean Chen & John Feffer, (2009). China’s Military Spending: Soft Rise and Hard Treat. Asian Perspective33:4, 47-67. https://doi.org/10.1353/apr.2009.0002
23. Shahbaz, M., Afza, T., & Shabbir, M. S. (2013). Does defence spending impede economic growth? Cointegration and causality analysis for Pakistan. Defence and Peace Economics, 24(2), 105-120. https://doi.org/10.1080/10242694.2012.723159
24. Sevinç, S. (2020). Dünya’ da ve Türkiye’de Savunma Sanayii ve Savunma Harcamalarının Makroekonomik Etkilerinin Ampirik Analizi: Türkiye Örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
25. Sezgin S., (2001) "An Empirical Analysis of Turkey's Defence-Growth Relationship with a Multi Equation Model (1956-1994)," Defence and Peace Economics, 12 (1), 69-86. https://doi.org/10.1080/10430710108404977 Solow, R. (1994). "Perspectives on Growth Theory." Journal of Economic Perspectives, 8 (1): 45-54. DOI: 10.1257/jep.8.1.45
26. Sipri, Stockholm International Peace and Research Institute Database, Erişim: 12.02.2023 http://www.sipri.org/research/armaments/milex/milex_database/milex _database
27. Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal Of Econometrics, 66(1-2), 225-250.
28. Türk, H.K. (2007). Türk Savunma Sanayinin Ekonomik Etkileri Ve Savunma Harcamaları-Büyüme İlişkisinin Ekonometrik Modellenmesi. Adana: Çukurova Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
29. Yağtu, G. (2019). Savunma Harcamaları Ve Büyüme Arasındaki İlişki. Osmangazi Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
30. Yağtu, G. & Sezgin, Ş. (2019). Türkiye’de Savunma Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6 (8), 1-13. https://doi.org/pub/asead/issue/49602/626389
31. Yılancı, V., & Özcan, B., (2010) “Yapısal Kırılmalar Altında Türkiye İçin Savunma Harcamaları ile GSMH Arasındaki İlişkinin Analizi”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 11(1), s. 21-33. https://doi.org/19325/5125111
32. Yıldırım, K. Karaman D. & Taşdemir M. (2014). Makro Ekonomi (12.Baskı). Seçkin Yayınları. Ankara.
33. Zhong M., Tsangyao C., Samrat G., Rangan G. & Tien-Wei L. (2017). The Nexus Between Military Expenditures And Economic Growth İn The BRICS And The US: An Empirical Note. Defence And Peace Economics, 28:5, 609-620, https://doi.org/10.1080/10242694.2016.1144897