Research Article

BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ

Volume: 9 Number: 3 September 1, 2021
EN TR

BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ

Abstract

Bu çalışmada, içerisinde kayar kapak bulunan bir laboratuvar kanalının mansabında meydana gelmiş batmış hidrolik sıçramanın geri dönüş bölgesinin uzunluğu deneysel olarak belirlenmiştir. Deneysel olarak kapak açıklığı, mansap su yüksekliği, froude sayıları kullanılarak farklı yapay zekâ yöntemleri ve Çoklu Doğrusal Regresyon (ÇDR) yöntemi ile batmış hidrolik sıçramada geri dönüş bölgesinin uzunluğu tahmin edilmiştir. Yapay zekâ yöntemleri olarak Yapay Sinir Ağları (YSA), Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Mantık Çıkarım Sistemi (ANFIS) ve Genexpresyon Programlama (GEP) yöntemleri tercih edilmiştir. Yöntemlerin geri dönüş bölgesinin uzunluğunu tahmin etmedeki başarı performanslarını belirlemek için belirlilik katsayısı (R2), Ortalama Karesel Hata (OKH) ve Ortalama Mutlak Göreceli Hata (OMGH) parametreleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, kapak açıklığı, mansap su yüksekliği ve froude sayısını girdi parametresi olarak kullanan YSA ve ANFIS yöntemlerinin sıçrama geri dönüş bölgesinin uzunluğunu belirlemede oldukça başarılı olduğu belirlenmiştir.

Keywords

Supporting Institution

HÜBAP

Project Number

18195

Thanks

Bu çalışma Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (HÜBAP) tarafından desteklenmiştir (Proje No:18195).

References

  1. Abbaspour, A., Farsadizadeh, D., Ghorbanı, M. A., 2013, “Estimation of hydraulic jump on corrugated bed using artificial neural networks and genetic programming”, Water Science and Engineering, Cilt 6, Sayı 2, ss. 189-198.
  2. Azimi, H., Bonakdari, H., Ebtehaj, I., Michelson, D. G., 2018, “A combined adaptive neuro-fuzzy inference system–firefly algorithm model for predicting the roller length of a hydraulic jump on a rough channel bed”, Neural Computing and Applications, Cilt 29, Sayı 6, ss. 249-258.
  3. Banhatti, A. G., Hinge, G. A., 2014, “Artificial Neural Network Model for Control of Hydraulic Jump” CiiT, International Journal of Artificial Intelligent Systems and Machine Learning, Cilt 6, Sayı 3, ss. 81- 84.
  4. Ferreira, C., 2001, “Gene expression programming: a new adaptive algorithm for solving problems”, Complex Systems, Cilt 13, Sayı 2, ss. 87–129.
  5. Gümüş, V., Aköz, M. S., Kırkgöz, M. S., 2013, “Kapak mansabında batmış hidrolik sıçramanın deneysel ve sayısal modellenmesi”, İMO Teknik Dergi, Cilt 24, Sayı 2, ss. 6379-6397.
  6. Houichi, L., Dechemi, N., Heddam, S., Achour, B., 2013, “An evaluation of ANN methods for estimating the lengths of hydraulic jumps in U-shaped channel”, Journal of Hydroinformatics, Cilt 15, Sayı 1, ss. 147-154.
  7. Husain, D., Alhamid, A. A., Negm, A. A. M., 1994, “Length and depth of hydraulic jump in sloping channels”, Journal of Hydraulic Research, Cilt 32, Sayı 6, ss. 899-910.
  8. Jang, J. S., 1993, “ANFIS: adaptive-network-based fuzzy inference system”, IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, Cilt 23, Sayı 3, ss. 665-685.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 1, 2021

Submission Date

February 13, 2021

Acceptance Date

May 11, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 3

APA
Gümüş, V., Yoluk, İ. M., Şimşek, O., & Soydan, G. (2021). BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ. Konya Journal of Engineering Sciences, 9(3), 606-620. https://doi.org/10.36306/konjes.879666
AMA
1.Gümüş V, Yoluk İM, Şimşek O, Soydan G. BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ. KONJES. 2021;9(3):606-620. doi:10.36306/konjes.879666
Chicago
Gümüş, Veysel, İbrahim Mahmut Yoluk, Oğuz Şimşek, and Göksu Soydan. 2021. “BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ”. Konya Journal of Engineering Sciences 9 (3): 606-20. https://doi.org/10.36306/konjes.879666.
EndNote
Gümüş V, Yoluk İM, Şimşek O, Soydan G (September 1, 2021) BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ. Konya Journal of Engineering Sciences 9 3 606–620.
IEEE
[1]V. Gümüş, İ. M. Yoluk, O. Şimşek, and G. Soydan, “BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ”, KONJES, vol. 9, no. 3, pp. 606–620, Sept. 2021, doi: 10.36306/konjes.879666.
ISNAD
Gümüş, Veysel - Yoluk, İbrahim Mahmut - Şimşek, Oğuz - Soydan, Göksu. “BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ”. Konya Journal of Engineering Sciences 9/3 (September 1, 2021): 606-620. https://doi.org/10.36306/konjes.879666.
JAMA
1.Gümüş V, Yoluk İM, Şimşek O, Soydan G. BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ. KONJES. 2021;9:606–620.
MLA
Gümüş, Veysel, et al. “BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ”. Konya Journal of Engineering Sciences, vol. 9, no. 3, Sept. 2021, pp. 606-20, doi:10.36306/konjes.879666.
Vancouver
1.Veysel Gümüş, İbrahim Mahmut Yoluk, Oğuz Şimşek, Göksu Soydan. BATMIŞ HİDROLİK SIÇRAMADA GERİ DÖNÜŞ BÖLGESİ UZUNLUĞUNUN YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİYLE TAHMİNİ. KONJES. 2021 Sep. 1;9(3):606-20. doi:10.36306/konjes.879666

Cited By