Maluliyet Değerlendirmesinde Farklı Bir Kavram: Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası

Abstract

Amaç: Çalışmada Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası’nın (MÇZFKS) adli tıp uygulamalarına yansıması ve maluliyet yönetmeliğine göre olası eksikliklerinin saptanması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: İş kazasına bağlı yaralanma sonucu madencilere ödenen tazminatın, işyerince kazanın yaşandığı dönemi içerisine alan MÇZFKS’yi yapan şirketten rücuen istenmesine yönelik açılan dava dosyalarından MÇZFKS’ye göre teminat yüzdesi belirlenmesi istemiyle gönderilmiş olgular çalışmaya dahil edildi. Bulgular: Olguların tamamı (n: 18) erkek olup, yaş ortalaması 36,05±5,4 idi. En sık iki olay sırasıyla cisim düşmesi veya çarpması (n: 6, %33,3) ve ezilmeydi (n: 5, %27,8). En sık alt ekstremite yaralanması olduğu belirlendi. Olguların %44,4’ünün yaralanmasının sekelsiz iyileşmesine rağmen bu olguların yarısının maluliyet yönetmeliğine göre karşılığı bulunduğundan maluliyet oranı hesaplanmıştı. Olgular MÇZFKS sakatlık teminat listesine göre değerlendirildiğinde sekelsiz iyileşen 8 olgunun (%44,4) teminat yüzdesinin olmadığı saptandı. Olguların %50,0’sinin ise sakatlık teminatı listesinde tam karşılığı bulunmadığından kıyas yöntemi ile seçilerek fonksiyonel kısıtlılığı ölçüsünde takdir uygulanıp teminat yüzdesi belirlendi. Sonuç: Madencilik sektöründe meydana gelen iş kazalarının göz önüne alınarak madencilerin hukuki kazanımları açısından MÇZFKS geliştirilmelidir. MÇZFKS, madencilere sigorta güvencesinin sağlamasının yanında maden ocaklarının sigorta şirketlerince yaptırılacak risk incelemesini de içerdiğinden madencilik sektöründe güvenli çalışma ortamlarının sağlanmasına da katkı sağlayacaktır.

Keywords

• Madencilik
• İş Kazası
• Sigorta
• Maluliyet

A Different Concept in Disability Assessment: Compulsory Individual Accident Insurance for Mine Workers

Abstract

Objective: This study aimed to determine the reflection of the Mine Workers Compulsory Personal Accident Insurance (MWCPAI) on forensic medicine practices and to identify its possible deficiencies compared to the Regulation of Permanent Disabilities (RPD). Materials and Methods: The subject of the study was the cases for the recourse claim from the insurance company for the compensation paid by the workplace to the miners injured due to occupational accidents. The study encompassed cases submitted by judicial authorities requesting the determination of coverage percentage (CP) according to the MWCPAI. Results: All cases (n = 18) were male, with a mean age of 36.05 ± 5.4 years. The two most common events were object fall or impact (n = 6, 33.3%) and crushing (n = 5, 27.8%), respectively. The most prevalent injury was lower extremity injury. Although 44.4% of the cases recovered without sequelae, half of these cases were deemed disabled according to RPD. When the cases were assessed based on the handicap coverage list (HCL) of the MWCPAI, it was found that eight cases (44.4%) who recovered without sequelae did not qualify for coverage. As 50% of the cases did not precisely match any categories in the HCL, they were chosen using a comparative method, and CPs were determined by discretion, considering the extent of functional limitation. Conclusion: In response to the occupational accidents prevalent in the mining sector, it is imperative to develop MWCPAI. MWCPAI would not only furnish insurance coverage for miners but also play a pivotal role in fostering safe working environments within the mining sector. MWCPAI is attributable to its mandate for insurance companies to assess the risks inherent in mining operations.

Keywords

• Mining
• Occupational Accident
• Insurance
• Disability

References

1. 1. International Labour Organization. International labour standards on occupational safety and health [Internet]. [cited 2023 Sep 5]. Available from: https://www.ilo.org/global/standards/subjects-covered-by-international-labour-standards/occupational-safety-and-health/lang--en/index.htm
2. 2. Uluslararası Çalışma Örgütü. İş sağlığı ve güvenliği profili Türkiye [Internet]. Ankara; 2016. Available from: https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---europe/---ro-geneva/---ilo-ankara/documents/publication/wcms_498818.pdf
3. 3. International Labour Organization-ILOSTAT. Statistics on safety and health at work [Internet]. [cited 2023 Sep 6]. Available from: https://ilostat.ilo.org/topics/safety-and-health-at-work/#
4. 4. Sosyal Güvenlik Kurumu. İş kazası ve meslek hastalığı istatistikleri [Internet]. [cited 2023 Sep 5]. Available from: https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4/
5. 5. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü. Çalışma hayatı i̇stati̇sti̇kleri̇ 2021 [Internet]. Ankara; Available from: https://www.csgb.gov.tr/media/89862/calisma_hayati_2021.pdf
6. 6. Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği. Resmi Gazete Tarihi: 11.10.2008 Resmi Gazete Sayısı: 27021 [Internet]. [cited 2023 Sep 6]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=12511&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
7. 7. Onğun AC. Trafik ve iş kazasında Yargıtay uygulamaları ile aktüeryal tazminat hesaplamaları. İstanbul Barosu Derg. 2017;91(5):100–90.
8. 8. Alper Y. Bazı ülkelerde işçi sağlığı- işgüvenliği uygulamaları ve Türkiye’deki uygulama ile karşılaştırılması. J Soc Policy Conf. 1992;(37–38):83–101.

9. 9. Kubilay H, Akdemir P. Maden çalışanları zorunlu ferdi̇ kaza si̇gortası taraflarının yükümlülükleri̇. Uyuşmazlık Mahkemesi Derg. 2017;10:455–73.
10. 10. International Labour Organization. Mining: a hazardous work [Internet]. [cited 2023 Sep 6]. Available from: https://www.ilo.org/safework/areasofwork/hazardous-work/WCMS_356567/lang--en/index.htm
11. 11. Dizlek OA. Kömür maden ocağında iş güvenliği için alınan önlemlerin değerlendirilmesi. Tarsus Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2021.
12. 12. Sekmen M, Zengin MA. Türkiye madencilik sektörü iş kazalarının analizi ve gelecek perspektifleri. Int J Adv Eng Pure Sci. 2023;35(2):246–58.
13. 13. Oğuzlar FÇ, Armağan HH, Bedel C, Tomruk Ö, Beceren NG. Acil servise başvuran iş kazalarının değerlendirilmesi. Genel Tıp Derg. 2021;31(1):12–7.
14. 14. Acara AÇ, Yanturalı S, Canacık Ö, Bolatkale M. Acil servise iş kazası nedeniyle başvuran hastalarda iş kazası nedenleri, iş kazalarının oluşum mekanizmaları ve çözüm önerilerinin incelenmesi. Kafkas J Med Sci. 2021;11(Ek 1):184–9.
15. 15. Kadıoğlu E, Karaman S, Arık Ö. İş kazası nedeniyle acil servise başvuran hastaların demografik analizi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg. 2016;8(3):163–73.
16. 16. Orhan Ç, Çakmak F, Akdeniz YS, İpekçi A, İkizceli İ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalına başvuran iş kazası olgularının analizi. J Med. 2022;36(3):139–44.
17. 17. Shishlov KS, Schoenfisch AL, Myers DJ, Lip-scomb HJ. Non-fatal construction industry fall-related injuries treated in US emergency departments, 1998-2005. Am J Ind Med. 2011;54(2):128–35.
18. 18. Kurt Konca N. Yeni Türk Ticaret Kanunu’na göre asliye ticaret mahkemeleri. TAAD. 2013;(15):79–126.
19. 19. Orhan Ç, Çakmak F, Akdeniz YS, İpekci A, İkizceli İ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalına başvuran iş kazası olgularının analizi. J Med. 2022;36(3):139–44.
20. 20. Saygun M, Tunçbilek A. SSK Yüksek Sağlık Kurulu’na başvuran iş kazası olgularının değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 2000;53(3):193–9.
21. 21. Pehlivanoğlu B. Pamukkale Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine 2018-2021 yılları arasında başvuran iş kazalarının retrospektif değerlendirilmesi [Internet]. Pamukkale Üniversitesi; 2022. Available from: https://gcris.pau.edu.tr/bitstream/11499/45767/1/baybars_pehlivanoglu_tez.pdf
22. 22. Uğur S, Topkaya Ö. Kömür madenciliği sektörü ve Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 176 sayılı sözleşmesi ile bu sektöre yönelik yürürlüğe konan iş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri. Res J Polit Econ Manag. 2015;3:241–56.
23. 23. Çolak T, Yılmaz S, Kalaycıoğlu O, Çolak Z, Çelik K. İş kazası nedeniyle acil servise başvuran olguların demografik özellikleri ve maliyet analizi. ASUJMS [Internet]. 2022;3(1):1–5. Available from: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2134960
24. 24. El-Hady RA, Thabet H, Ghandour N, Mandor AM. Medico-Legal aspects of permanent infirmities as a sequel of different types of injuries (A retrospective study in Assiut Governorate, Egypt). Ain Shams J Forensic Med Clin Toxicol. 2013;20:92–8.
25. 25. Keklikçi K, Çilli F, Pehlivan Ö, Kuşkucu M. Femur boyun kırıkları. TOTBİD. 2009;8(1–2):1–6.
26. 26. Ateş Y, Ömeroğlu H, Uçar HD, Korkusuz Z. Tibia cisim kırıklarında farklı tedavi metodlarının karşılaştırılması. Acta Orthop Traumatol Turc. 1994;28(90–3).
27. 27. Düzcan AM, Durak D, Fedakar R, Türkmen İnanır N. Adli Tıp Ana Bilim Dalı tarafından düzenlenen maluliyet raporlarının retrospektif incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg [Internet]. 2023;49(1):9–16. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2742784
28. 28. Koçak M, Garbioğlu A, Özbay M. Sekel bırakarak iyileşmiş tibia ve talus kırıklarında maluliyet değerlendirmesi: Bir olgu sunumu. J Med. 2021;35(1):34–8.
29. 29. Hilal A. Maluliyet hesaplamalarında karşılaşılan sorunlar. Bull Leg Med. 2016;21(2).
30. 30. Garbioğlu A. Adli tıp genel kurulunda karara bağlanan maluliyet dosyalarında tespit edilen çelişki ve yaklaşım farklılıklarının değerlendirilmesi [specilization in medicine]. [İstanbul (Turkey)]: Adli Tıp Kurumu; 2018.
31. 31. Ünal V, Ünal EÖ, Yener Z, Çetinkaya Z, Çağdır S. Fark hesabına dayalı maluliyet oranı tespiti. Türkiye Klin J Foren Med. 2015;12(2):37–46.
32. 32. Trybus M, Lorkowski J, Brongel L, Hladki W. Causes and consequences of hand injuries. Am J Surg. 2006;192(1):52–7.
33. 33. Altan L, Akın S, Bingöl Ü, Özbek S, Yurtkuran M. El Yaralanması Ciddiyet Skoru’nun endüstriyel el yaralanmalarında prognozu belirlemedeki rolü. Ulus Travma Derg. 2004;10(2):97–101.
34. 34. Aslan A, Aslan İ, Özmeriç A, Atay T, Çaloğlu A, Konya MN. Acil el yaralanmalarında deneyimlerimiz: 5 yıllık verilerin epidemiyolojik değerlendirmesi. TAF Prev Med Bull. 2013;12(5):563–70.
35. 35. Wu Z, Guo Y, Gao J, Zhou J, Li S, Wang Z, et al. The epidemiology of acute occupational hand injuries treated in emergency departments in Foshan City, South China. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2018;24(4):303–10.