Onkolojik Palyatif Bakım Servisi’nde Yatan Hastaların Bakımını Üstlenen Bireylerin Algılanan Stres Düzeyleri ve Strese Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi: Kesitsel Bir Çalışma
Abstract
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü palyatif bakım ile hastaların fiziksel şikayetlerine yönelik destek tedavilerinin yanında psikososyal ve manevi sorunlarının giderilmesi, aynı zamanda ailenin ve bakım verenlerin de desteklenmesini hedefler. Palyatif bakım hastalarına bakım verenlerde, strese uzun süre maruz kaldıklarından çeşitli sağlık sorunları, işlev kayıpları gelişmekte ve hayat kaliteleri de olumsuz yönde etkilenmektedir. Çalışmadaki amacımız Palyatif Bakım Servisi’nde yatan hastaların bakımını üstlenen bireylerin stres algılarını ölçmek, stres düzeyini etkileyebilecek sosyo-kültürel ve sağlığa yönelik özelliklerini ortaya çıkarmaktır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel bir anket çalışmasıdır. Araştırmanın evreni 1 Şubat 2019 ile 1 Mayıs 2019 tarihleri arasında Palyatif Bakım Servisi’nde yatan hastaların bakımlarını üstlenen bireylerdir. Katılımcılara; kişinin sosyo-kültürel özelliklerini, sağlık durumlarını, bakımını üstlendiği hastanın hastalık geçmişine yönelik soruları içeren anket formu uygulanmıştır. Ayrıca, katılımcılara stres düzeylerini ölçen ‘Algılanan Stres Ölçeği-10’ da uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %61.25’i kadın, %38,75’i erkekti. Bakıcı bireylerin %41,25’ini hastaların eşi ve çocukları oluşturmaktaydı. Hastalarının şimdiye kadar toplamda hastane yatışı günü 21±6,74 olduğu belirlenmiştir. Hastasına daha önce evde veya hastane dışı bir ortamda bakanların oranının %21 olduğu, bu süreçte karşılaştıkları en önemli sorunlar ise; hasta bakımına ilişkin sorunlar, hastalığa ait şikayetler ve tükenmişlik olduğu saptanmıştır. Hasta bakıcı bireylerde en sık görülen kronik hastalıklar; diyabet (%13,20), hipertansiyon (%12.26), depresyon (%10,37) olarak belirlenmiştir. Kronik hastalıklarının kontrol altında olduğunu düşünen bireylerin oranı %55.8’di. Algılanan Stres Ölçeği ortalama puanı 21,09±6,74 idi.
Sonuç: Palyatif bakım servisinde yatan hastaların bakımını üstlenenler, bakım süreçlerinde birçok sorunla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Hasta bakımında rol alan bireylerde depresyon tanısının normal popülasyondan daha fazla olduğu saptanmıştır. Hasta bakımını üstlenen bireylere psikososyal destek verilmesinin gerekliliği görülmektedir.
Keywords
References
- 1- World Health Organization. WHO definition of palliative care. Available from: http://www.who.int/cancer/palliative/definition/en/. Accessed: 02/05/19.
- 2- Sherman DW, McGuire DB, Free D, Cheon JY. A pilot study of the experience of family caregivers of patients with advanced pancreatic cancer using a mixed methods approach. J Pain Symptom Manage. 2014;48:385–99. e382.
- 3- Lund L, Ross L, Petersen MA, Groenvold M. Cancer caregiving tasks and consequences and their associations with caregiver status and the caregiver’s relationship to the patient: a survey. BMC Cancer. 2014;14:541.
- 4- De Korte-Verhoef MC, Pasman HR, Schweitzer BP, et al. Burden for family carers at the end of life; a mixed-method study of the perspectives of family carers and GPs. BMC Palliat Care. 2014;13:16.
- 5- Kulkarni P, Ghooi R, Bhatwadekar M, Thatte N, Anavkar V. Stress among care givers: the impact of nursing a relative with cancer. Indian J Palliat Care. 2014;20:31–9.
- 6- Rösler-Schidlack B, Stummer H, Ostermann H. Health-related quality of life of family caregivers - evidence from Hesse. J Public Health. 2011;19:269–80.
- 7- Cavers D, Hacking B, Erridge SE, et al. Social, psychological and existential well-being in patients with glioma and their caregivers: a qualitative study. CMAJ. 2012;184:E373–382.
- 8- Krug et al. Correlation between patient quality of life in palliative care and burden of their family caregivers: a prospective observational cohort study. BMC Palliative Care. 2016;15:4.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Arzu Ayraler
*
0000-0002-5244-7571
Türkiye
Selçuk Akturan
0000-0003-4448-8899
Türkiye
Gökhan Kumlu
0000-0002-4189-6320
Türkiye
Publication Date
June 4, 2020
Submission Date
October 27, 2019
Acceptance Date
March 3, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 12 Number: 2


