Sağlık Çalışanlarında Şiddet Maruziyeti ve Şiddetin Çalışanlar Üzerindeki Etkileri

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi hekim ve hemşirelerinin şiddete uğrama sıklığı, şiddete neden olan durumlar, şiddet sonrası tutum ile şiddetin etkilerini incelemek, çalışanların tükenmişlik düzeylerini ölçerek şiddetle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel özellikte olan araştırmamız Ekim 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde farklı bölümlerde çalışan hekim ve hemşirelerle yürütülmüştür. Çalışmada anket yöntemi kullanılmış olup, demografik bilgiler, çalışma koşullarıyla ilgili sorular ve son olarak şiddetle ilgili soruların olduğu 24 sorunun ardından, 22 soruluk Maslach Tükenmişlik Ölçeği ile birlikte toplam 46 soru yöneltilmiştir. Bulgular: Araştırmamızda katılımcıların meslek hayatları boyunca şiddete uğrama sıklığı %74,4 bulunmuştur. En sık maruz kalınan şiddet türü %92,7 ile psikolojik şiddet olmuş, fiziksel şiddete maruziyet erkek cinsiyette (%22,7) daha sık rastlanmıştır (p<0,001). Meslekte geçirilen süre ve tutulan ortalama nöbet sayısı günlük bakılan hasta sayısı arttıkça şiddet maruziyetinin de arttığı saptanmıştır (p<0,05). Maruz kalınan şiddet türünde en fazla küfür hakaret (%71,1) yanıtı alınmıştır. Kişilerin şiddet maruziyeti ile tükenmişlik alt boyutları karşılaştırıldığında; şiddete maruz kalanların “Duygusal tükenme” ve “Duyarsızlaşma” alt ölçek puanları maruz kalmayanlardan anlamlı derecede yüksektir (p=0,005). Sonuç: Sağlık sektöründe şiddet çalışanların motivasyonunu azaltan, ruhsal, duygusal ve fiziksel sorunlara yol açan ciddi bir sorundur. Bu sorunla başa çıkmak için sorunu göz ardı etmek yerine daha kapsamlı çalışmalar ile şiddeti ve şiddetin yıkıcı etkisi gözler önüne sermeliyiz.

Keywords

• Sağlık çalışanları
• Şiddet
• Tükenmişlik

Exposure of Violence and its Effects on Health Care Workers

Abstract

Objective: The aim of this study is to examine the frequency of violence that the healthcare workers of Düzce University Research and Practice Hospital encountered, situations that cause violence, post-violence attitude and the effects of violence on the personnel, and to evaluate the relationship between violence and the burnout levels of the healthcare workers. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on the physicians and nurses working in different departments at Düzce University Research and Application Hospital, between October 2020 and February 2021. A questionnaire form consisted of 24 questions including demographic information and questions about working conditions and violence and the Maslach Burnout Scale consisting of 22 questions were applied to the participants. Results: The frequency of the participants being exposed to violence throughout their professional life was found 74.4%. The most common type of violence was psychological violence (92.7%). Exposure to physical violence was more common among male healthcare workers (22.7%) (p <0.001). It was found that the rate of exposure to violence increased as the time spent in the profession, the average number of duty shifts, and the number of patients examined daily increased (p <0.05). Swearing and insult were the most common types of violence exposed (71.1%). In the comparison of the exposure to violence and sub-dimensions of burnout scale, it was found that "Emotional exhaustion" and "Depersonalization" subscale scores of those who were exposed to violence were significantly higher than those who were not (p = 0.005). Conclusion: Violence in the health sector is a serious problem that decreases the motivation of healthcare workers and causes mental, emotional and physical problems. In order to deal with this problem, instead of ignoring the problem, we need to reveal the violence and its destructive effects through more comprehensive studies.

Keywords

• Healthcare workers
• Violence
• Burnout

References

1. References 1. Warshaw LJ, Messite J. Workplace violence: preventive and interventive strategies. Journal of occupational and environmental medicine. 1996;38(10):993-1006.
2. 2. Wells J, Bowers L. How prevalent is violence towards nurses working in general hospitals in the UK? Journal of advanced nursing. 2002;39(3):230-40.
3. 3. Annagür B. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: risk faktörleri, etkileri, değerlendirilmesi ve önlenmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2010;2(2):161-73.
4. 4. Aytaç S, Bilgel N, Yıldız S. İşyerinde Şiddet. İşyerinde Şiddet,(Ed: S Aytaç, N Bayram), Beta Yayınevi, İstanbul. 2011. 5. Saines JC. Violence and aggression in A & E: recommendations for action. Accident and emergency nursing. 1999;7(1):8-12.
5. 6. Budak G, Sürgevil O. Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2005;20(2).
6. 7. Dursun S. İşyeri şiddetinin çalışanların tükenmişlik düzeyi üzerine etkisi: Sağlık sektöründe bir uygulama. Çalışma İlişkileri Dergisi. 2012;3(1):105-15.
7. 8. Gökçe T, Dündar C. Samsun ruh ve sinir hastalıkları hastanesi’nde çalışan hekim ve hemşirelerde şiddete maruziyet sıklığı ve kaygı düzeylerine etkisi. Journal of Inonu University Medical Faculty. 2010;15(1):25-8.
8. 9. Kingma M. Workplace violence in the health sector: a problem of epidemic proportion. 2001.

9. 10. Ayranci U, Yenilmez C, Balci Y, Kaptanoglu C. Identification of violence in Turkish health care settings. Journal of interpersonal violence. 2006;21(2):276-96.
10. 11. Gulalp B, Karcioglu O, Koseoglu Z, Sari A. Dangers faced by emergency staff: experience in urban centers in southern Turkey. Turkish Journal of Trauma and Emergency Surgery. 2009;15(3):239-42.
11. 12. Gates DM, Ross CS, McQueen L. Violence against emergency department workers. The Journal of emergency medicine. 2006;31(3):331-7.
12. 13. Özcan NK, Bilgin H. Türkiye'de sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: sistematik derleme. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi. 2011;31(6):1442-56.
13. 14. Barlow CB, Rizzo AG. Violence against surgical residents. Western journal of medicine. 1997;167(2):74.
14. 15. Lau JB, Magarey J, McCutcheon H. Violence in the emergency department: a literature review. Australian Emergency Nursing Journal. 2004;7(2):27-37.
15. 16. Erickson L, Williams-Evans SA. Attitudes of emergency nurses regarding patient assaults. Journal of Emergency Nursing. 2000;26(3):210-5.
16. 17. Flannery Jr RB. Violence in the workplace, 1970–1995: A review of the literature. Aggression and Violent Behavior. 1996;1(1):57-68.
17. 18. Fernandes CM, Bouthillette F, Raboud JM, Bullock L, Moore CF, Christenson JM, et al. Violence in the emergency department: a survey of health care workers. Cmaj. 1999;161(10):1245-8.
18. 19. Maslach C, Jackson SE. Yaşanan tükenmişliğin ölçülmesi. J Organ Behav. 1981; 2 (2): 99–113.
19. 20. Ayrancı Ü, Yenilmez Ç, Günay Y, Kaptanoğlu C. Çeşitli sağlık kurumlarında ve sağlık meslek gruplarında şiddete uğrama sıklığı. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2002;3(3):147-54.
20. 21. Türkmenoğlu B, Sümer E. Sivas il merkezi sağlık çalışanlarında şiddete maruziyet sıklığı. Ankara Medical Journal. 2017;17(4):216-25.
21. 22. Chen WC, Hwu HG, Kung SM, Chiu HJ, Wang JD. Prevalence and determinants of workplace violence of health care workers in a psychiatric hospital in Taiwan. Journal of occupational health. 2008;50(3):288-93.
22. 23. Durak TÇ, Yolcu S, Akay S, Demir Y, Kılıçaslan R, Değerli V, et al. Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık çalışanlarına hasta ve hasta yakınları tarafından uygulanan şiddetin değerlendirilmesi. Genel Tip Dergisi. 2014;24(4).
23. 24. Bıçkıcı F. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ve neden olan faktörler: Bir devlet hastanesi örneği. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi. 2013;5(1):43-56.
24. 25. Vural F, Çiftçi S, Fil Ş, Dura A, Vural B. Bir devlet hastanesinde acil servis çalıflanlarına yönelik şiddet: şiddetin rapor edilme sıklığı. Turkish Journal of Family Practice/Türkiye Aile Hekimligi Dergisi. 2013;17(4).
25. 26. Erkol H, Gökdoğan MR, Erkol Z, Boz B. Aggression and violence towards health care providers–a problem in Turkey? Journal of Forensic and Legal Medicine. 2007;14(7):423-8.
26. 27. Koritsas S, Coles J, Boyle M, Stanley J. GPs, violence and work performance-'just part of the job?'. Australian family physician. 2007;36(3):189.
27. 28. Morrissette P. School Counsellor Well-Being. Guidance & Counseling. 2000;16(1):2-8.
28. 29. Topel M. Dahili ve Cerrahi Bilimler Araştırma Görevlilerinde Tükenmişlik Sendromu Oranlarının Karşılaştırılması ve İşyeri Doyumuyla olan İlişkisinin Gösterilmesi 2019
29. 30. Can H, Güçlü YA, Doğan S, Erkaleli MB. Cerrahi ve cerrahi dışı kliniklerdeki asistan hekimlerde tükenmişlik sendromu. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi. 2010;20(1):33-40.
30. 31. Akca N , Yılmaz A , Işık O . Sağlık çalışanlarına uygulanan şiddet: özel bir tıp merkezi örneği. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2014; 13(1): 1-12.
31. 32. Çamcı O, Kutlu Y. Kocaeli’nde sağlık çalışanlarına yönelik işyeri şiddetinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011;2(1):9-16.