Okçuluk Öğretimi ile Propriyosepsiyon Bazı Antropometrik Ölçümler ve Motor Beceri İlişkisi

Öz

Beceri öğretiminin gerçekleşebilmesi için uygun koşulların sağlanabilmesi gerekmektedir. Spor branşları üzerine yapılan araştırmalar mevcut bilgiyi artırarak hataları ayıklamaya yardımcı olmaktadır. Araştırmanın amacı da bu doğrultudadır: temel okçuluk öğretimi üzerinde etkili olabileceği düşünülen propriyosepsiyon duyusu (inklinometre cihazı ile eklem pozisyon hissini ölçen tekrar testleri), antropometrik ölçümler (el, ön kol, kol ve kulaç uzunlukları) ve motor beceri testi (duvara tenis topu atma testi) ile okçuluk becerisi (atış başarı testi) arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Araştırma tek gruplu son test araştırma modeli ile tasarlanmıştır. Araştırma 2024-2025 Eğitim Öğretim yılında Kırıkkale İli Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Şehit Mustafa Uğurelli Orta Okulunda eğitimlerine devam eden, araştırmaya katılama gönüllülük gösteren sağlıklı, araştırmaya katılım şartlarını sağlayan öğrenciler ile yürütülmüştür. Veri analizi SPSS 22 paket programı ile yapılmıştır. Program aracılığıyla tanımlayıcı ve kestrimsel istatiksik uygulamaları yapılmıştır. Çalışma verisinde normal dağılım tespit edildiğinden atış başarı testi ile belirlenen değişken arasında Pearson Korelasyonu testi yapılmıştır (p<0.05). Araştırma sonucunda, Motor Beceri Testi ile Atış Başarı Test sonuçları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu ilişkinin bulunması okçuluk becerisinin koordinatif yönüne vurgu yaptığı yönünde yorumlanabilir. Çalışma sonuçları hedefe top atma testinin okçuluk için kullanışlı bir test olabileceği yönünde yorumlanabilir. Açı tekrar testlerinde düşük derecelerde yapılma eğilimi olduğu görülmektedir. Literatürü ile uygun şekilde gelişim döneminde hızlı vücut kütlesi artışı ile boy uzunluğu-eklem hareket hissi arasında düşük düzeyde negatif ilişki tespit edilmiştir. Denek kaybı yaşanmaması için Milli Eğitimi Bakanlığına bağlı okullarda yapılacak çalışmalar ders sürelerince yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okçuluk
• Propriyosepsiyon
• Motor beceri
• Atış başarısı
• Antropometrik ölçüm.

The Relationship Between Archery Teaching Proprioception Some Anthropometric Measurements and Motor Skills

Abstract

For skill teaching to occur, appropriate conditions must be provided. Research on sports branches helps to expand existing knowledge and eliminate errors. The purpose of this study was to explore the relationship between proprioception (repeat tests measuring joint position sense with an inclinometer), anthropometric measurements (hand, forearm, arm, and arm lengths), motor skill tests (tennis ball throwing test against a wall), and archery skills (shooting success test), which are thought to have an impact on basic archery instruction. The study was designed with a single-group posttest research model. The study was conducted in the 2024-2025 academic year with healthy students who volunteered to participate in the study and met the study participation requirements and who were continuing their education at Şehit Mustafa Uğurelli Secondary School affiliated with the Kırıkkale Ministry of National Education. Data analysis was conducted using the SPSS 22 package program. Descriptive and predictive statistics were applied through the program. Since the study data was normally distributed, a Pearson correlation test was performed between the shooting success test and the determined variable (p<0.05). The study found a moderate, positive, and significant correlation between the Motor Skills Test and the Shooting Achievement Test. This correlation can be interpreted as emphasizing the coordinative aspect of archery. The study results suggest that the target ball test may be a useful test for archery. In reproduction tests used for proprioception measurement, there is a tendency for movement repetitions to be performed at low levels. Consistent with the literature, a low-level negative correlation was found between rapid body mass gain during development and height-joint movement sensation. To avoid subject loss, it is recommended that studies conducted in schools affiliated with the Ministry of National Education be conducted during class time.

Keywords

• Archery
• Proprioception
• Motor skills
• Shooting success
• Anthropometric Measurement.

References

1. Akseki, D., Erduran, M., Özarslan, S., Pınar, H. (2010). Patellofemoral ağrı sendromu saptanan hastalarda, dizde vibrasyon duyusu, propriyosepsiyon duyusu ile paralel olarak algılanmaktadır: Pilot çalışma. Eklem Hastalıkları ve Cerrahisi, 21(1), 23-30.
2. Aslan, E. (2020). Okçuluk öğretiminde kullanılan enstrümanların modifikasyonu ile derin duyulardaki değişimin ilişkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
3. Azhar, R. C., Sukamti, E. R., Subekti, O. B., Arianto, A. C. (2023). Muscle endurance, muscle strength, coordination, and balance as predictors of archery accuracy. International Journal of Multidisciplinary Research and Publications (IJMRAP), 5(11), 125-129.
4. Bergman, C. A., McEwen, E., & Miller, R. (1988). Experimental archery: projectile velocities and comparison of bow performances. Antiquity, 62(237), 658-670.
5. Develik, B., ve Demirel, A. (2022). Okçuluk sporunda farklı yay tipine göre atış performansını etkileyen üst ekstremite ile ilişkili faktörler [Özet]. T.C. Trakya Üniversitesi 5. Trakya Fizyoterapi Günleri: El Sempozyumunda sunulan bildiri, Edirne. Erişim linki: https://www.jetr.org.tr/_files/ ugd/12eeff_dee2041f047c4fffb5af87645a5aa865.pdf
6. Düzgün, İ., Şimşek, İ., Yakut, Y., Baltacı, G., & Uygur, F. (2011). Sağlıklı bireylerde açı tekrarlama testi ile omuz pozisyon hissinin değerlendirilmesi: bir pilot çalışma. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 22(3): 240-244.
7. Engh D. (2005). Archery Fundamentals. A better way to learn the basics. Human Kinetics: United States of America.
8. Ertan, H., Soylu, A. R., & Korkusuz, F. (2005). Quantification the relationship between FITA scores and EMG skill indexes in archery. Journal of Electromyography and Kinesiology, 15(2), 222-227.

9. Gözel, Z. (2023). Okçuluk Sporunun Çocuklarda Motor Beceri Ve Dikkat Üzerine Etkisinin Araştırılması. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 364-373.
10. Hasan, N. A. K. A. K., Kamal, H. M., & Hussein, Z. A. (2016). Relation between body mass index percentile and muscle strength and endurance. Egyptian Journal of Medical Human Genetics, 17(4), 367-372.
11. Haywood K, Lewis C. (2006). Archery: steps to success (Third Edition). Human Kinetics: United States of America. İlhan, L. (2009). Voleybolda servis becerisi öğretimine motivasyonel bir yaklaşım. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), 196-203.
12. Kabak, B., Kocahan, T., Akınoğlu, B., & Hasanoğlu, A. (2020). Okçularda Tutuş ve Çekme Kollarının Omuz Eklemi Kas Kuvveti, Esneklik ve Propriosepsiyon Duyusunun Karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi, 31(1), 20-28.
13. Kocaman, G., Atay, E., Alp, M., ve Suna, G. (2018). Okçularda spor yaralanmaları bölgelerinin ve türlerinin değerlendirilmesi. Spor Hekimliği Dergisi, 53(1), 1-8.
14. Leroyer, P., Van Hoecke, J., & Helal, J. N. (1993). Biomechanical study of the final push‐pull in archery. Journal of Sports Sciences, 11(1), 63-69.
15. Mohd Saleh, M., Linoby, A., Abdul Razak, F. A., Abu Kasim, N. A., & Mohamed Kassim, N. A. (2022). The relationship between arm muscle strength, muscle endurance, balance and draw force length on archery performance. Malaysian Journal of Sport Science and Recreation (MJSSR), 18(1), 83-91.
16. Nasrulloh, A., Prasetyo, Y., Nugroho, S., Yuniana, R., & Pratama, K. W. (2022). The effect of weight training with compound set method on strength and endurance among archery athletes. Journal of Physical Education and Sport, 22(6), 1457-1463.
17. Orhan, İ. (2015). Kinetik beyin egzersizi programının, motor beceri, koordinasyon, reaksiyon süresi, dikkat ve denge üzerine etkisinin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
18. Ödemiş, E., & Çelik, S. (2021). 14-16 Yaş Okçularda Üst Ekstremite Dinamik Denge Skorlarının İncelenmesi. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-11.
19. Özmen A. ve Şeniş B., F. (2012). İstatistik. Anadolu Üniversitesi: Eskişehir.
20. Özer, D. S., ve Özer, K. (2021). Çocuklarda motor gelişim (11. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık: Ankara. Pelana, R., & Winata, B. (2018). Anthropometry profile and muscle strength of archery athletes' arms in DKI Jakarta. The International Journal of Innovative Research & Development, 7(2), 53-60.
21. Salman, F. N., Nazik, K. N., ve Ertan, H. (2022). Okçuluk sporcularının vücut kompozisyonu ve statik-dinamik dengelerinin karşılaştırılması. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 3-18.
22. Spratford, W. ve Campbell, R. (2017). Postural stability, clicker reaction time and bow draw force predict performance in elite recurve archery. European Journal of Sport Science, 17(5), 539-545.
23. Sturman, D. A., & Moghaddam, B. (2011). The neurobiology of adolescence: changes in brain architecture, functional dynamics, and behavioral tendencies. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 35(8), 1704-1712.
24. Şimşek, D., Cerrah, A. O., ve Ertan, H. (2013). The comparison of balance abilities of recurve, compound and traditional archery: a preliminary study. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 93–99.
25. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Using multivariate statistics. (sixthed). Allyn & Bacon/Pearson Education. 6. Basımdan Çeviri: Mustafa Baloğlu, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
26. Tınazcı, C. (2011). Shooting dynamics in archery: A multidimensional analysis from drawing to releasing in male archers. 5th Asia-Pacific Congress on Sports Technology (APCST), Procedia Engineering, 13, 290-296.
27. Tutar, H. ve Erdem, A., T. (2022). Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve SPSS Uygulamaları (Geliştirilmiş ve Gözden Geçerilmiş 2. baskı). Seçkin Yayıncılık: Ankara.
28. World Archery (WA) (2015). Coach's manuel entry level. Erişim linki:http://www2.oebsv.com/ MANUAL_COACHING_LEVEL_1.pdf. Erişim tarihi : 07.10.2022.