Buğdayda sarı pas hastalığı ve dayanıklılık ıslahı çalışmaları
Abstract
Buğday (Triticum L.) insanların günlük B vitaminleri, diyet lif ve enerji kaynağı ihtiyaçlarının karşılanmasında çok önemli bir yere sahiptir. Dünya genelinde ve ülkemizde buğday üretimini ve kalitesini sınırlayan en önemli biyotik etmenlerden birisi sarı pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) hastalığıdır. Günümüze dek sarıpas kökenli epidemi ve pandemilerle % 70’e kadar verim kayıpları yaşanmıştır. Bu hastalığa karşı alınacak önlemler arasında en çevreci ve sürdürülebilir yöntem dayanıklı yeni çeşitlerin geliştirilmesidir. Dayanıklılık ıslahı çalışmaları ile 70’ten fazla dayanıklılık geni bulunup melezlemeyle kültür çeşitlerine aktarılmasına rağmen doğal mutasyonlar ve rekombinasyonlar ile ortaya çıkan yeni ırklar bu genlerin büyük bir kısmını etkisiz hale getirmiştir. Bu derlemede ülkemizde ve dünyada sarı pas ırkları ve bunlara dayanıklılık sağlayan genlerle ilgili morfolojik ve moleküler çalışmalar ile ülkemizde bu hastalığa karşı yapılması gerekenlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Keywords
References
- Agrios GN (2005) Plant Pathology. Fifth Edition, Elsevier Academic Press, USA.
- Akar T, Yıldız M (2017) Sarı Pasa Dayanıklılık Sağlayan Genler Bakımından Ülkemizde Tescilli Ekmeklik Buğday Çeşitleri ve Bazı Hatların Gen Kompozisyonların Belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Projesi, Proje no: FYL-2016-1661, Yayınlanmamış.
- Ali S, Leconte M, Walker AS, Enjalbert J, de Vallavieille-Pope C (2010) Reduction in the sex ability of worldwide clonal populations of Puccinia striiformis f.sp. tritici. Fungal Genetics and Biology 47: 828-838.
- Ali S, Gladieux P, Leconte M, Gautier A, Justesen AF, Hovmøller MS, Enjalbert J, de Vallavieille-Pope C (2014) Origin, migration routes and worldwide population genetic structure of the wheat yellow rust pathogen Puccinia striiformis f.sp. tritici. doi: http://dx.doi.org/10.1371/journal.ppat.1003903.
- Anonim (1988) Hububat Hastalıkları Dayanıklılık Çalışmaları. Yıllık Rapor, TARM, Yayınlanmamış.
- Anonim (2004) Ülkesel Serin İklim Tahılları Projesi, Hububat Hastalıkları Dayanıklılık Çalışmaları. Yıllık Rapor, TARM, Yayınlanmamış.
- Asad MA, Xia X, Wang C, He Z (2012) Molecular mapping of stripe rust resistance gene YrSN104 in Chinese wheat line Shaannong 104. Hereditas 149: 146-152.
- Bahri B, Leconte M, de Vallavieille-Pope C, Enjalbert J (2009) Isolation of ten microsatellite loci in an EST library of the phytopathogenic fungus Puccinia striiformis f. sp. tritici. Conservation Genetics 10: 1425-1428.
Details
Primary Language
English
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Ahmet Çat
This is me
SİİRT ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, BİTKİ KORUMA BÖLÜMÜ
Türkiye
Mehmet Tekin
This is me
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Türkiye
Mürsel Çatal
This is me
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, BİTKİ KORUMA BÖLÜMÜ
Türkiye
Kadir Akan
This is me
AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, BİTKİ KORUMA BÖLÜMÜ
Türkiye
Taner Akar
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Türkiye
Publication Date
August 1, 2017
Submission Date
April 3, 2017
Acceptance Date
June 30, 2017
Published in Issue
Year 2017 Volume: 30 Number: 2
