İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDA SOVYETLER BİRLİĞİ'NİN CASUSLUK KARŞITI PROPAGANDASININ POSTERLERDEKİ SUNUMU
Öz
Nazi Almanyası, Barbarossa Harekatı ile 22 Haziran 1941 tarihinde Sovyetler Birliği'ni işgale başlamıştır. Sovyetler Birliği, Nazilerin beklenmedik işgaline karşı savaşın başında önemli toprak kayıplarına uğramıştır. Diğer yandan Kızıl Ordu, Alman ordularına karşı ağır kayıplar vermiştir. Yaşanan bu süreçte Sovyetler Birliği'nin batı sınırlarında bulunan toprakların önemli bir bölümünün denetimi Almanya'nın eline geçmiştir. Sovyetler Birliği, Nazi Almanyası'nın işgali altında bulunduğu dönemde çok sık casusluk faaliyetleri ile karşı karşıya kalmıştır. Bu süreçte, Sovyet propagandası ülke içerisinde yaşanan casusluk faaliyetlerini sonlandırmak ve Sovyet halkını casuslara karşı bilinçlendirmek amacıyla yoğun bir çalışma yürütmüştür. Dönemin en önemli kitle iletişim araçlarından biri olan posterler, Sovyet yönetimi tarafından casusluk karşıtı propagandada etkili bir şekilde kullanılmıştır. Bu çalışmada İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyası'na karşı yürüttüğü casusluk karşıtı propagandasında posterlerin nasıl ve ne yönde kullanıldığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin casusluk karşıtı propagandasında kullanılan posterler içerisinden amaçlı örneklem metodu kullanılarak belirlenen altı propaganda posteri göstergebilimsel analize tabi tutularak incelenmiştir. Çalışma kapsamında belirlenen posterler, İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure'ün göstergebilim kavramları üzerinden analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular kapsamında, Sovyet propagandasının ülke genelinde paranoya oluşturarak, kitlelerin çevresindeki her şeye karşı şüpheci yaklaşmasını istediği görülmüştür. Ayrıca posterlerde Sovyet halkının her daim düşmana karşı teyakkuzda olması gerektiği ön plana çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Propaganda,Casusluk,Sovyetler Birliği,İkinci Dünya Savaşı,Göstergebilim
Kaynakça
- Akarcalı, S. (2003). İkinci Dünya Savaşında İletişim ve Propaganda. Ankara: İmaj Yayınevi.
- Aziz, A. (2007). Siyasal İletişim. 2. Baskı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- All World Wars (2019). http://www. allworldwars. com/ russian %20 wwıı %20 propaganda %20 posters. html, Erişim Tarihi: 05.01.2019.
- Çakı, C. (2018a). Birinci Dünya Savaşı’nda Propaganda Amaçlı Kullanılan Posterlerin Korku Çekiciliği Bağlamında İncelenmesi: Büyük Britanya Örneği. Atatürk İletişim Dergisi, (15), 111-136.
- Çakı, C. (2018b). Nazi Almanyası Etkisindeki İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin Propaganda Posterleri Üzerine İnceleme. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 11(2), 252-272.
- Çakı, C. (2018c). İran-Irak Savaşı’nda Kullanılan İran Propaganda Posterlerinin Göstergebilimsel Analizi. İran Çalışmaları Dergisi, 2(1), 11-39.
- Eberle, H. & Uhl, M. (2017). Hitler Kitabı. Çev., Mustafa Tüzel. İstanbul: Alfa Yayınları.
- Fiske, J. (2017). İletişim Çalışmalarına Giriş. Çev., Süleyman İrvan. 5. Basım. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
- Gazi, M , Çakı, C , Gülada, M . (2018a). İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyet Kült Lider Propagandasında Vladimir Lenin ve Joseph Stalin'in Sunumu. Dördüncü Kuvvet Uluslararası Hakemli Dergi, 1 (2), 25-42.
- Gazi, M , Çakı, C , Gülada, M . (2018b). İspanya 2000 Partisi'nin Göçmen Karşıtı Propaganda Faaliyetleri Üzerine İnceleme. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (2), 11-22.
