Doğum Öncesi Eğitimin Gebe Kadınların Güvenli Annelik Bilgisi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Doğum öncesi eğitim, hamile kadınları doğum, doğum sonrası süreçler ve bebek bakımı hakkında bilgilendirmeyi amaçlar. Bu çalışma, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde doğum öncesi eğitim alan ve almayan hamile kadınların bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmiştir. Yöntem: Bu karşılaştırmalı kesitsel çalışmaya, 100 hamile gönüllü (50 eğitim almış, 50 eğitim almamış) dâhil edildi. Veriler yapılandırılmış bir anket formu kullanılarak toplandı. İki değişkenli analizlerin ötesinde, karıştırıcı faktörleri kontrol etmek amacıyla çok değişkenli ikili lojistik regresyon analizi gerçekleştirildi. Anlamlılık düzeyi p≤0.050 olarak belirlendi. Bulgular: Gruplar arasında sosyodemografik özelliklerde anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.050). Eğitim alan kadınlar, vajinal duştan kaçınma, doğum egzersizleri, epizyotomi ve doğum çantasının içeriği konusunda anlamlı derecede daha yüksek bilgiye sahipti (p≤0.050). Alkol, röntgen, kafein, hazır gıdalardan kaçınma konusundaki tutumlarda da anlamlı fark gözlendi (p≤0.050). Sonuç: Doğum öncesi eğitim, hamile kadınların bilgi, tutum ve davranışlarını önemli ölçüde geliştirir. Sağlık kurumlarında bu eğitim programlarının güçlendirilmesi ve genişletilmesi, anne ve bebek sağlığı sonuçlarının iyileştirilmesi için çok önemlidir.

Keywords

• Doğum öncesi bakım
• Doğum öncesi eğitim
• Bebek bakımı
• Doğum
• Gebelik

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından finansal olarak desteklenmemiştir.

Ethical Statement

Bu çalışma için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Bilimsel Araştırma Etik Kurulu'ndan onay alınmıştır (karar numarası 2024/03, tarih 19.03.2024). Çalışmaya katılmayı kabul eden hamile kadınlara çalışma hakkında kapsamlı bilgi verilmiş ve yazılı onayları alınmıştır.

Thanks

Bu çalışmanın yürütülmesindeki destekleri için Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'na teşekkürlerimizi sunarız. Ayrıca veri toplama konusunda yardımcı olan tüm sağlık personeline de teşekkür ederiz.

The Impact of Antenatal Education on Pregnant Women’s Knowledge of Safe Motherhood: An Evaluative Study

Abstract

Aim: Antenatal education aims to inform pregnant women about delivery, postpartum processes, and baby care. This study evaluated the knowledge, attitudes, and behaviors of pregnant women who did and did not receive antenatal education at the Gülhane Training and Research Hospital (GTRH). Method: This comparative cross-sectional study included 100 pregnant volunteers (50 educated, 50 non-educated). Data were collected using a structured questionnaire. Beyond bivariate analyses, multivariate binary logistic regression was performed to control for confounding factors. Significance level was set at p≤0.050. Results: No significant differences were found in sociodemographic characteristics between groups (p>0.050). Educated women demonstrated significantly higher knowledge regarding vaginal douching avoidance, delivery exercises, episiotomy, and birth bag contents (p≤0.050). Significant differences were also observed in attitudes toward avoiding alcohol, X-rays, caffeine, processed foods (p≤0.050). Conclusion: Antenatal education significantly improves the knowledge, attitudes, and behaviors of pregnant women. Strengthening and expanding these educational programs in health institutions is essential for enhancing maternal and infant health outcomes.

Keywords

• Antenatal care
• antenatal education
• infant care
• Parturition
• pregnancy

Supporting Institution

This study received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Ethical Statement

Approval of this study was obtained from the Health Sciences University Gülhane Scientific Research Ethics Committee (decision number 2024/03, dated 19.03.2024). Pregnant women who agreed to participate were provided with comprehensive information about the study, and written consent was obtained.

Thanks

We gratefully acknowledge the support of the Department of Obstetrics and Gynecology, Gülhane Training and Research Hospital, in the conduct of this study. We also gratefully acknowledge the contributions of all healthcare staff who assisted with data collection.

References

1. National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE). Antenatal care: Quality standard QS22. Manchester: National Institute for Health and Clinical Excellence; 2012.
2. Bertan M, Güler Ç, editors. Halk sağlığında temel bilgiler. Ankara: Güneş Kitapevi; 1995. p. 325.
3. Pasinlioğlu T. Health education for pregnant women: the role of background characteristics. Patient Education and Counseling. 2004;53(1):101-106. doi: 10.1016/S0738-3991(03)00121-6
4. Catalano P, deMouzon SH. Maternal obesity and metabolic risk to the offspring: why lifestyle interventions may have not achieved the desired outcomes. International Journal of Obesity. 2015;39(4):642-649. doi: 10.1038/ijo.2015.15.
5. Shepherd E, Gomersall JC, Tieu J, Han S, Crowther CA, Middleton P. Combined diet and exercise interventions for preventing gestational diabetes mellitus. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017;(11):CD010443. doi: 10.1002/14651858.CD010443.pub3.
6. Hong K, Hwang H, Han H, Chae J, Choi J, Jeong Y, et al. Perspectives on antenatal education associated with pregnancy outcomes: systematic review and meta-analysis. Women and Birth. 2021;34(3):219-230. doi: 10.1016/j.wombi.2020.04.002
7. World Health Organization. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Geneva: World Health Organization; 2016.
8. Zaman A, Fadlalmola HA, Ibrahem SE, Ismail FH, Abedelwahed HH, Ali AM, et al. The role of antenatal education on maternal self-efficacy, fear of childbirth, and birth outcomes: A systematic review and meta-analysis. European Journal of Midwifery. 2025;9:13. doi: 10.18332/ejm/200747

9. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebe Okulları ile Doğuma Yönelik Hizmetlerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete. 2024;32751.
10. T.C. Sağlık Bakanlığı. Güvenli annelik bilgi metni [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2020. Belge No.: 59842557-231.01.03-E.105. [cited 2026 Jan 03]. Available from: https://hatayisg.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_03/14100602_Guvenli_annelik_bilgi_metni2022.pdf
11. Bulut YE. Klinikte sağlık eğitimi ve uygulamaları. In: Eğri M, Kurt G, editors. Kuramdan uygulamaya sağlık eğitimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2024. p.191-205.
12. Taşkın L. Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği. Genişletilmiş 13. baskı. Ankara: Akademisyen Tıp Kitapevi; 2016. p.534-570.
13. Aktaç S, Sabuncular G, Kargin D, Gunes FE. Evaluation of nutrition knowledge of pregnant women before and after nutrition education according to sociodemographic characteristics. Ecology of Food and Nutrition. 2018;57(6):441-455. doi: 10.1080/03670244.2018.1544561
14. Alkan Yıldız F. Gebelerin fetal sağlığın denetimine ilişkin tutumları ve kaderci yaklaşımı olanlara verilen eğitimin gebelik süreçlerindeki etkinliği [Master's thesis]. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
15. Turgut N, Güldür A, Çakmakçı H, Şerbetçi G, Yıldırım F, Yumru AE, et al. Gebe okulunda eğitim alan gebelerin bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma. Journal of Academic Research in Nursing. 2017;3(1):1–8. doi: 10.5222/jaren.2017.001
16. Saadia Z. The value of antenatal health education program for improving dietary habits in puerperium. British Journal of Medicine and Medical Research. 2014;4(12):2455-2462. doi: 10.9734/BJMMR/2014/8076
17. T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Bebeğim yolda, ben hazırım. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2019. p. 22.
18. Çakır A, Yeşilçiçek Çalık K. Gebelerin oral glikoz tolerans testi (OGTT) yaptırma durumlarına medyanın etkisi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2020;29(5):318-328. doi: 10.17942/sted.811631
19. Maconochie N, Doyle P, Prior S, Simmons R. Risk factors for first trimester miscarriage—results from a UK‐population‐based case–control study. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology. 2007;114(2):170-186. doi: 10.1111/j.1471-0528.2006.01193.x
20. Sokol RJ, Janisse JJ, Louis JM, Bailey BN, Ager J, Jacobson SW, et al. Extreme prematurity: an alcohol‐related birth effect. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 2007;31(6):1031-1037. doi: 10.1111/j.1530-0277.2007.00384.x
21. Burd L, Roberts D, Olson M, Odendaal H. Ethanol and the placenta: a review. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine. 2007;20(5):361-375. doi: 10.1080/14767050701298365
22. Shea AK, Steiner M. Cigarette smoking during pregnancy. Nicotine & Tobacco Research. 2008;10(2):267-278. doi: 10.1080/14622200701825908
23. Grosso G, Godos J, Galvano F, Giovannucci EL. Coffee, caffeine, and health outcomes: an umbrella review. Annual Review of Nutrition. 2017;37:131-156. doi: 10.1146/annurev-nutr-071816-064941
24. Picciano MF, McDonald SS. Nutritional requirements during pregnancy and lactation. In: Bhatia J, editor. Perinatal nutrition: optimizing infant health and development. Boca Raton: CRC Press; 2004. p.15-52.
25. Rooney C. Antenatal care and maternal health: how effective is it? A review of the evidence. Geneva: World Health Organization; 1992.
26. Yurtsever C, Set T. Gebelik öncesi bakım alma ve gebeliklerin planlı olma durumunun folik asit ve sigara ile ilişkisi: kesitsel bir araştırma. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2018;12(1):43-48. doi: 10.21763/tjfmpc.399914
27. Lawlor DA, Lichtenstein P, Fraser A, Långström N. Does maternal weight gain in pregnancy have long-term effects on offspring adiposity? A sibling study in a prospective cohort of 146,894 men from 136,050 families. The American Journal of Clinical Nutrition. 2011;94(1):142-148. doi: 10.3945/ajcn.110.009324
28. Starling AP, Brinton JT, Glueck DH, Shapiro AL, Harrod CS, Lynch AM, et al. Associations of maternal BMI and gestational weight gain with neonatal adiposity in the Healthy Start study. The American Journal of Clinical Nutrition. 2015;101(2):302-309. doi: 10.3945/ajcn.114.094946
29. Stacey T, Thompson JMD, Mitchell EA, Ekeroma AJ, Zuccollo JM, McCowan LME. Association between maternal sleep practices and risk of late stillbirth: a case-control study. BMJ. 2011;342:d3403. doi: 10.1136/bmj.d3403
30. Sayıner FD, Özerdoğan N, Giray S, Özdemir E, Savcı A. Kadınların doğum şekli tercihlerini etkileyen faktörler. Perinatoloji Dergisi. 2009;17(3):104-112.
31. Yousefzadeh S, Esmaeili Darmiyan M, Asadi Younesi M, Shakeri M. The effect of a training program during pregnancy on the attitude and intention of nulliparous women to choose the delivery mode. Journal of Midwifery and Reproductive Health. 2016;4(3):704-711. doi: 10.22038/jmrh.2016.7162
32. Manikyamba D, Vidya DL, Satyavani A, Prasad AK, Deepthi KT. Impact of nutritional education on the knowledge of mothers regarding infant and young child feeding practices. Scholars Journal of Applied Medical Sciences. 2015;3(3A):1074-1078. doi: 10.36347/sjams.2015.v03i03.006