Milletlerarası Hukuk Açısından Dünden Bugüne Taliban ve Taliban’ın Hükümet Olarak Tanınıp Tanınmayacağı Meselesi
Öz
Milletlerarası hukukta devletin tanınması ile hükümetin tanınması birbirinden farklı konulardır. Bir devletin anayasasına uygun olarak kurulan hükümetin diğer devletler tarafından tanınmasına gerek yoktur. Ancak olağandışı yollarla yani anayasaya ve hukuka aykırı olarak iktidara gelen hükümetin diğer devletler tarafından tanınması gerekmektedir. Afganistan devlet olarak varlığını korumakla beraber Afganistan anayasasına aykırı şekilde yönetimi ele geçiren oluşumların diğer devletlerce hükümet olarak tanınıp tanınmayacağı sorunuyla karşı karşıyadır. 1996-2001 yılları arasında yasadışı yollarla yönetimi ele geçiren Taliban’ı sadece Pakistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan hükümet olarak tanımıştı. ABD’nin, ikiz kuleler saldırısından sorumlu tuttuğu Usame bin Ladin ve El-Kaide üyelerine karşı başlattığı operasyonu bahane ederek Afganistan’a girmesi üzerine, Taliban yönetimi terk etmiş ve dağlara kaçmak zorunda kalmıştı. ABD ve müttefiklerinin Afganistan’daki varlığı yirmi yıl devam etmesine rağmen Taliban yeniden güçlenmiştir. 29 Şubat 2020 tarihinde Doha’da Amerika Birleşik Devletleri ile Taliban Olarak Bilinen Afganistan İslam Emirliği Arasında Afganistan’a Barış Getiren Anlaşma imzalanmıştır. ABD ile Taliban arasında yapılan iki taraflı antlaşmanın ardından 17 Kasım 2020 tarihinde ABD, Afganistan’dan çekileceğini açıklamıştır. 14 Nisan 2021 tarihinde ABD Başkanı Biden, Afganistan’dan tamamen çekilme kararı almıştır. Taliban’ın çatışmasız şekilde Kabil’i ele geçirmesiyle beraber, 15 Ağustos 2021 tarihinde Afganistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti düşmüştür. Afganistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti’nin düşmesiyle beraber fiili yönetim Taliban’ın eline geçmiştir. Çalışmamızda öncelikle dünden bugüne Taliban hakkında bilgi verilecektir. Ardından milletlerarası hukuk açısından tanıma türleri ve devletlerin tanınması ile hükümetlerin tanınması arasındaki farklar üzerinde durulacaktır. Daha sonra Taliban’ın hükümet olarak tanınıp tanınmayacağı meselesi irdelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Addicott JF, ‘The 2020 Trump-Taliban Peace Agreement-Time to End the War on Terror’, (2020) 2021(11) Nebraska Law Review Bulletin, 1-17. google scholar
- Azarkan E, ‘Devletlerin Tanınması ve 1933 Montevideo Sözleşmesi’, 2016 15(4) Gaziantep University Journal of Social Sciences, 1055-1068. google scholar
- Azubuike L, ‘Status of Taliban and Al Quede Soldiers: Another Viewpoint’, (2003) 9(1) Connecticut Journal of International Law, 127-154. google scholar
- Bagaric M and Morss J, ‘State Sovereignty and Migration Control: The Ultimate Act of Discrimination’, (2005-2006) 1(1) Journal of Migration and Refugee Issues, 25-50. google scholar
- Chantal T, ‘What Does the Emerging International Law of Migration Mean for Sovereignty’, (2013) 14(2) Melbourne Journal of International Law, 392-450. google scholar
- ---Convention on Rights and Duties of States Adopted by the Seventh International Conference of American States. Signed at Montevideo, December 26th, 1933, (1936) CLXV League of Nations Treaty Series, 21-31. google scholar
- ---Council Regulation (EC) No 881/2002 of 27 May 2002 imposing certain specific restrictive measures directed against certain persons and entities associated with Usama bin Laden, the Al-Qaida network and the Taliban, and repealing Council Regulation (EC) No 467/2001 prohibiting the export of certain goods and services to Afghanistan, strengthening the flight ban and extending the freeze of funds and other financial resources in respect of the Taliban of Afghanistan, OJ 29.5.2002 L 139, 9-20. google scholar
- ---Council Regulation (EU) No 754/2011 of 1 August 2011 amending Regulation (EC) No 881/2002 imposing certain specific restrictive measures directed against certain persons and entities associated with Usama bin Laden, the Al-Qaida network and the Taliban, OJ 2.8.2011 L 199, 23-32. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hukuk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nuray Ekşi
*
0000-0002-9727-7254
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
30 Kasım 2021
Kabul Tarihi
17 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 42 Sayı: 1