Research Article

Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi

Volume: 11 Number: 1 March 30, 2023
EN TR

Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi

Abstract

Anadolu müziğinin temel çalgısı olarak kabul edilen bağlamanın binlerce yıllık tarihsel süreçte günümüze aktarımı âşık ve ozanların usta-çırak ilişkisi üzerinden gerçekleşmiştir. Metodlu ve müfredata dayalı bağlama eğitimi ise yaklaşık yarım asırlık birikim ve deneyime sahiptir. Bu çalışmada, bağlamanın tarihsel süreci, öğretimdeki değişim ve gelişim süreci ile çalım teknikleri hakkında genel bilgiler temelinde tezene ile bağlama çalma öğretiminde geçmişten günümüze kadar elde edilen birikim ve deneyim ışığında mevcut bağlama metodlarındaki verilere ek olarak bugüne kadar üzerinde pek durulmayan, eserlerin; estetik bağlama icrasının temel bileşenleri, ses estetiği çalım tekniği, tını estetiği ve estetik terminolojik terimler üzerinden bağlama öğretimine yeni bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmıştır. Duyusal güzelliği kendine konu edinmiş estetik biliminin kuramlarından hareket ile Türk Halk Müziği’nde bağlama özelinde ideal ses tınısını elde etme amacıyla geleceğin bağlama eğitimine disiplinler arası bir yaklaşımla ışık tutulmaya çalışılmıştır. Bağlamada ses etetiği çalım tekniğinin kuramsal temelleri oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmada temel amaç olan tını estetiği ve sanatsal iletişim üzerinden bir bağlama eğitim metodunda verilecek türkülerin veya ezgilerin “ses estetiği çalım tekniği” ile elde edilecek estetik ses tınısının teknik boyutu örnek bir eserin estetik bileşenleri üzerinden gösterilerek ele alınmış, estetik icra için yeni terminolojik terimlere yer verilmiştir. Bununla birlikte örnek türkülerin ve ezgilerin sanatsal iletişim bağlamında müziksel ve edebi özellikleri üzerinde durulması ve müzik ontolojisi bağlamında eserin varoluş anlamının çözümlenmesinin estetik icra algısının oluşturulmasına katkısı vurgulanmıştır. Ses estetiği çalım tekniğine örnek eser ve icracıların icralarına dikkat çekilip yönlendirme yapılarak ses estetiği çalım tekniği hakkında öğrencinin duyum farkındalığının geliştirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmada, konuya ilişkin arşiv, kaynak taraması ve gözlem yapılarak elde edilen veriler betimsel olarak açıklanıp sonuçları bulgularda ortaya konulmuştur. Sonuç olarak tını estetiği ve estetik bağlama icrasının temel bileşenleri içeriği ile hazırlanacak bağlama metodlarının, bağlama öğretimi yapılan bütün kamu ve özel kurumlarda öğrencilerin estetik icraya dair algısının oluşturulması amacına katkı sunacağı, bağlamanın eğitim sürecine yeni bir boyut kazandıracağı öngörülmüştür. Ayrıca tını estetiğinin bağlama icrasına yansıtılmasının sonucu olarak bağlamadan daha özel ses tınılarının elde edileceği ve toplumun müzik beğenisinde pozitif yönde bir değişime yol açacağı öngörülmüştür.

Keywords

References

  1. Alaner, B. (2011). Müzikal ifade içerisinde müzikoloji müzik terapisi. S:2, S:1-5.
  2. Alp, S. (2011). Hitit Güneşi. Ankara: Tübitak Popüler Bilim Kitapları.
  3. Balkılıç, Ö. (2009). Cumhuriyet, halk ve müzik-Türkiye’de müzik reformu 1922-1952. Ankara: Tan Kitabevi Yayınları.
  4. Benli, Y. (2016). Bağlama’da ileri icra niteliğinin alevi müziği ve kültürü’nün yaygınlaşmasına etkisi. Sanatta yeterlik tezi. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
  5. Benli, Y. (2018). Sanatsal İletişim ve Politika. Uluslararası Etnomüzikoloji Sempozyumu- Müzik ve Politika, s:153-159. Bursa: Etnomüzikoloji Derneği Yayınları.
  6. Benli, Y. (2019). Alevi kültürel kimliğinde bağlamanın yeri ve önemi. Turkish Studies, 14(5), s:2069-2084.
  7. Birdoğan, N. (1988). Notalarıyla türkülerimiz. İstanbul: Özgür Yayın Dağıtım.
  8. Dil Derneği, (2012). Türkçe Sözlük. Ankara: Dil Derneği Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Music

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 30, 2023

Submission Date

December 11, 2022

Acceptance Date

February 22, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 11 Number: 1

APA
Benli, Y. (2023). Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi. Rast Musicology Journal, 11(1), 31-54. https://doi.org/10.12975/rastmd.20231112
AMA
1.Benli Y. Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi. RMJ. 2023;11(1):31-54. doi:10.12975/rastmd.20231112
Chicago
Benli, Yusuf. 2023. “Bağlama Icrasında Tını Estetiği: Kuramsal Temeller, Estetik Analiz Kodlar Ve öğretimsel Ilkelerin Belirlenmesi”. Rast Musicology Journal 11 (1): 31-54. https://doi.org/10.12975/rastmd.20231112.
EndNote
Benli Y (March 1, 2023) Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi. Rast Musicology Journal 11 1 31–54.
IEEE
[1]Y. Benli, “Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi”, RMJ, vol. 11, no. 1, pp. 31–54, Mar. 2023, doi: 10.12975/rastmd.20231112.
ISNAD
Benli, Yusuf. “Bağlama Icrasında Tını Estetiği: Kuramsal Temeller, Estetik Analiz Kodlar Ve öğretimsel Ilkelerin Belirlenmesi”. Rast Musicology Journal 11/1 (March 1, 2023): 31-54. https://doi.org/10.12975/rastmd.20231112.
JAMA
1.Benli Y. Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi. RMJ. 2023;11:31–54.
MLA
Benli, Yusuf. “Bağlama Icrasında Tını Estetiği: Kuramsal Temeller, Estetik Analiz Kodlar Ve öğretimsel Ilkelerin Belirlenmesi”. Rast Musicology Journal, vol. 11, no. 1, Mar. 2023, pp. 31-54, doi:10.12975/rastmd.20231112.
Vancouver
1.Yusuf Benli. Bağlama icrasında tını estetiği: kuramsal temeller, estetik analiz kodlar ve öğretimsel ilkelerin belirlenmesi. RMJ. 2023 Mar. 1;11(1):31-54. doi:10.12975/rastmd.20231112

Authors are required to respond to editorial emails within 3 days to avoid any disruption to the editorial process. RMD is published by Genc Bilge Publishing