Cari açık sorunu Türkiye ile birlikte birçok gelişmekte olan ülkeler için büyük bir sorun haline gelmeye başlamıştır. Bu anlamda cari açığın nedenlerini kavramak, doğru finansman aracı ile cari açığın sürdürülebilir hale gelmesini sağlamak oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde cari işlemler açığı belirleyicilerini test etmektir. Modelde cari açığın belirleyicileri olarak doğrudan yabancı yatırımlar, reel efektif döviz kuru ve ekonomik büyüme oranı kabul edilmiştir. Analizde 1980-2019 dönemi ele alınmış ve VAR analizi uygulanmıştır. Durağan olmayan değişkenler VAR analizine sokulmadan önce farkı alınarak durağan hale getirilmiştir. VAR analizi şartlarını sağlamasının ardından varyans ayrıştırması ve etki-tepki analizi yapılmıştır. Varyans ayrıştırması sonuçlarına göre cari işlemler dengesine bakıldığında, birinci yıl değişimin %100’ü yine cari işlemler dengesi tarafından açıklanmıştır. Cari işlemler dengesi oranından sonraki en etkili değişken ise reel efektif döviz kuru olmuştur. Cari işlemler dengesi oranındaki değişimi açıklayan değişkenler 10 dönem boyunca arttığı için bu değişkenlerin uzun dönemde daha etkili olduğu yorumu yapılabilmektedir. Etki-tepki analizinde ise ekonomik büyüme oranında yaşanan bir birimlik standart sapmalık şoka karşı cari işlemler dengesinin verdiği tepki ilk dönemden itibaren pozitifken daha sonra azalmaya başlamış ve altıncı dönemden itibaren etki zayıflamıştır. Reel efektif döviz kuru ve doğrudan yabancı yatırımdaki değişimlere karşı cari işlemler dengesinin tepkisi birinci dönemden itibaren negatif olmuş ve dokuzuncu dönemden sonra etki zayıflamaya başlamıştır.
Cari İşlemler Dengesi Doğrudan Yabancı Yatırımlar Reel Efektif Döviz Kuru Ekonomik Büyüme VAR Analizi Türkiye Ekonomisi
The current account deficit problem has started to become a big problem for many developing countries, including Turkey. In this sense, it is very crucial to understand the determinants of the current account deficit and to ensure that the current account deficit becomes sustainable with the right financial instrument. The aim of this study is to test the determinants of current account deficit in the Turkish economy. In the model, foreign direct investments, real effective exchange rate and economic growth rate were accepted as the determinants of the current account deficit. In the analysis, the period of 1980-2019 was considered and VAR analysis was applied. Non-stationary variables were made stationary by taking the difference before being included in the VAR analysis. After satisfying the VAR analysis conditions, variance decomposition and impulse-response analysis were performed. When the current account balance is analyzed according to the variance decomposition results, 100% of the change in the first year is explained by the current account balance. The most influential variable after the current account balance ratio was the real effective exchange rate. Since the variables explaining the change in the current account balance ratio increase over 10 periods, these variables are more effective in the long run. In the impulse-response analysis, the response of the current account balance to a one-unit standard deviation shock experienced in the economic growth rate was positive from the first period, then it started to decrease and the effect weakened from the sixth period. The reaction of the current account balance to the changes in real effective exchange rate and foreign direct investment has been negative since the first period and the effect has started to weaken after the ninth period.
Current Account Balance Foreign Direct Investment Real Exchange Rate Economic Growth VAR Analysis Turkish Economy
Проблема дефицита текущего счета стала большой проблемой для многих развивающихся стран, включая Турцию. В этом смысле очень важно понимать причины дефицита текущего счета и гарантировать, что дефицит текущего счета станет устойчивым при использовании правильного инструмента финансирования. Целью данного исследования является проверка факторов, определяющих дефицит текущего счета в экономике Турции. В модели прямые иностранные инвестиции, реальный эффективный обменный курс и темпы экономического роста были приняты в качестве определяющих факторов дефицита текущего счета. При анализе рассматривался период 1980-2019 гг. и применялся VAR-анализ. Нестационарные переменные были сделаны стационарными, взяв разницу перед включением в анализ VAR. После выполнения условий VAR-анализа были выполнены дисперсионная декомпозиция и анализ импульсной характеристики. Когда баланс текущего счета анализируется в соответствии с результатами декомпозиции отклонений, 100% изменения в первый год объясняется балансом текущего счета. Самой важной переменной после коэффициента сальдо текущего счета был реальный эффективный обменный курс. Поскольку переменные, объясняющие изменение коэффициента сальдо текущего счета, увеличились за 10 периодов, можно интерпретировать, что эти переменные более эффективны в долгосрочной перспективе. В анализе «воздействие-реакция» реакция баланса текущего счета на шок в размере стандартного отклонения в одну единицу, испытанный в темпах экономического роста, была положительной с первого периода, затем она начала снижаться, а с шестого периода эффект ослаб. Реакция сальдо текущего счета на изменения реального эффективного обменного курса и прямых иностранных инвестиций была отрицательной с первого периода, и эффект начал ослабевать после девятого периода.
сальдо текущего счета прямые иностранные инвестиции реальный эффективный обменный курс экономический рост анализ VAR экономика Турции
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Konular | Ekonomi |
Bölüm | Araştırma Makalesi |
Yazarlar | |
Yayımlanma Tarihi | 24 Ocak 2022 |
Gönderilme Tarihi | 14 Eylül 2021 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2021 Sayı: 92 |