Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği (AFAÖ): Türkiye Örneği Üzerinde Psikometrik Bir Değerlendirme

Abstract

Amaç: Bu çalışma, Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği (AFAÖ)’nin Türkçe versiyonunun oluşturularak, psikometrik özelliklerinin ve faktör yapısının incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Çalışma 750 (16,35±1,06 yaş) lise (9-12.sınıf) öğrencisi ile yapıldı. Ölçeğin geçerlilik analizinde içerik ve yapı geçerliliği incelendi. İçerik geçerliliği için içerik geçerlilik indeksinden, yapı geçerliliği için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizinden yararlanıldı. Güvenilirlilik, iç tutarlılık güvenilirlilik katsayısı (Cronbach alfa) ve sınıf içi korelasyon katsayısı ile test edildi. Madde analizi için düzeltilmiş madde toplam korelasyonları hesaplandı. Bulgular: Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği'nin içerik geçerlilik indeksi sonucu 0,95 bulundu. Yapı geçerliliği için öncelikle açıklayıcı faktör analizi yapıldı ve iki faktörlü bir yapı elde edildi. Daha sonra ölçeğin tek faktörlü ve iki faktörlü modeli doğrulayıcı faktör analizi ile incelendiğinde tek faktörlü modelin uyum katsayılarının daha iyi olduğu saptandı. Tek faktörlü Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği'nin faktör yükleri 0,35-0,84 arasında sıralandı. Uyum indeksi değerleri RMSEA=0,085, CFI=0,968, AGFI=0,91 ve RMR= 0,05 bulundu. Cronbach alfa katsayısı 0,85, test-tekrar test güvenilirliği için sınıf içi korelasyon katsayısı 0,90 olarak hesaplandı. Tüm örnek için düzeltilmiş madde toplam korelasyonları 0,28'in üzerinde bulundu. Sonuç: Çalışma, Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği'nin Türk adolesanların genel fiziksel aktivite düzeyini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu gösterdi. Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği, çalışmalarda fiziksel aktivite düzeyini değerlendirmek için kullanılabilir.

Keywords

• Adolesan
• egzersiz
• faktör analizi
• psikometri

Physical Activity Questionnaire for Adolescents (PAQ-A): A Psychometric Evaluation in a Turkish Sample

Abstract

Aim: This study was conducted to explore the psychometric features of the Turkish version of the Physical Activity Questionnaire for Adolescents (PAQ-A) and its factorial structure. Material and methods: The study was carried out with 750 adolescents (16.35±1.06 years). The Content Validity Index was used in the analysis of the content validity of the questionnaire, and exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were employed in testing construct validity. Cronbach’s alpha internal consistency reliability coefficient and intraclass correlation coefficient were used for testing the reliability. Corrected item total correlations were calculated for item analysis. Results: The content validity index result of Physical Activity Questionnaire for Adolescents was found to be 0.95. For construct validity, firstly, exploratory factor analysis was performed and a two-factor structure was obtained. Later, when the one-factor and two-factor models of Physical Activity Questionnaire for Adolescents were examined with confirmatory factor analysis, the fit coefficients of the one-factor model were better. Factor loadings of single-factor Physical Activity Questionnaire for Adolescents ranged from 0.35 to 0.84. The fit index values were RMSEA=0.085, CFI=0.968, AGFI=0.91 and RMR= 0.05. Cronbach’s alpha coefficient was calculated as 0.85; test-retest reliability as intraclass correlation coefficient 0.90. Corrected item total correlations were found to be >0.28 for the entire sample. Conclusion: The study showed that the Turkish version of the Physical Activity Questionnaire for Adolescents was a valid and reliable tool to assess the general physical activity levels of Turkish adolescents. The questionnaire could be used to assess the level of physical activity in studies with high school students.

Keywords

• Adolescent
• exercise
• factor analysis
• psychometrics

References

1. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye fiziksel aktivite rehberi. 2.Baskı. Ankara: Kuban Matbacılık Yayıncılık; 2014.
2. Janssen I, LeBlanc AG. Systematic review of the health benefits of physical activity and fitness in school-aged children and youth. Int J Behav Nutr Phys Act. 2010;7: 40.
3. Thomas AS, Greene LF, Ard JD, Oster RA, Darnell BE, Gower BA. Physical activity may facilitate diabetes prevention in adolescents. Diabetes Care. 2009; 32(1): 9-13.
4. World Health Organization. Geneva: Global recommendations on physical activity for health. World Health Organization, 2010.
5. Graham DJ, Bauer KW, Friend S, Barr-Anderson DJ, Nuemark-Sztainer D. Personal, behavioral, and socioenvironmental correlates of physical activity among adolescent girls: cross-sectional and longitudinal associations. J Phys Act Health. 2014; 11(1): 51-61.
6. Troiano RP, Berrigan D, Dodd KW, Masse LC, Tilert T, McDowell M. Physical activity in the United States measured by accelerometer. Med Sci Sports Exerc. 2008;40(1):181-8.
7. Nader PR, Bradley RH, Houts RM, McRitchie SL, O’Brien M. Moderate-to-vigorous physical activity from ages 9 to 15 years. JAMA. 2008; 300(3): 295-305.
8. Hallal PC, Andersen LB, Bull FC, Guthold R, Haskell W, Ekelund U, et al. Global physical activity levels: surveillance progress, pitfalls, and prospects. Lancet. 2012; 380(9838): 247-57.

9. Kann L, McManus T, Harris WA, Shanklin SL, Flint KH, Queen B, et al. Youth risk behavior surveillance-United States, 2017. MMWR Surveill. Summ. 2018; 67(8): 1-114.
10. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü. Türkiye beslenme ve sağlık araştırması 2010: beslenme durumu ve alışkanlıklarının değerlendirilmesi sonuç raporu. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No:931, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü Yayın No: SB-SAG-2014/02, 2014.
11. Aktif Yaşam Derneği. Türkiye toplumunun fiziksel aktivite düzeyi araştırması. Aktif Yaşam Derneği, 2010.
12. T.C. Sağlık Bakanlığı. Çocuk ve ergen için kronik hastalıklarda fiziksel aktivite rehberi. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1089, 2018.
13. Biddle SJ, Gorely T, Pearson N, Bull FC. An assessment of self-reported physical activity instruments in young people for population surveillance: Project ALPHA. Int J Behav Nutr Phys Act. 2011; 8(1): 1-9.
14. Vanhees L, Lefevre J, Philippaerts R, Martens M, Huygens W, Troosters T, et al. How to assess physical activity? How to assess physical fitness? Eur J Cardiovasc Prev Rehabil. 2005; 12(2): 102-14.
15. Kowalski KC, Crocker PRE, Donen RM. The Physical Activity Questionnaire for Older Children (PAQ-C) and adolescents (PAQ-A) manual. Saskatoon: College of Kinesiology University of Saskatchewan, 2004.
16. Kowalski KC, Crocker PR, Kowalski NP. Convergent validity of the physical activity questionnaire for adolescents. Pediatr Exerc Sci. 1997; 9(4): 342-52.
17. Erdim L, Ergün A, Kuğuoğlu S. Reliability and validity of the Turkish version of the Physical Activity Questionnaire for Older Children (PAQ-C). Turk J Med Sci. 2019; 49(1): 162-9.
18. Nunnally JC, editor. Psychometric theory. 2nd ed. New York: McGraw-Hill; 1978.Çapık C, Gözüm S, Aksayan S. Intercultural scale adaptation stages, language and culture adaptation: updated guideline. FNJN. 2018; 26(3): 199-210.
19. Sousa VD, Rojjanasrirat W. Translation, adaptation and validation of instruments or scales for use in cross‐cultural health care research: a clear and user‐friendly guideline. J Eval Clin Pract. 2011; 17(2): 268-74.
20. Gjersing L, Caplehorn JR, Clausen T. Cross-cultural adaptation of research instruments: language, setting, time and statistical considerations. BMC Med Res Methodol. 2010; 10: 13.
21. Beaton DE, Bombardier C, Guillemin F, Ferraz MB. Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine (Phila Pa 1976). 2000; 25(24): 3186-91.
22. Lynn MR. Determination and quantification of content validity. Nurs Res.1986; 35(6): 382-85.
23. Orçan F. Exploratory and confirmatory factor analysis: which one to use first? JMEEP. 2018; 9(4): 414-21.
24. Çokluk Ö, Şekercioğlu G, Büyüköztürk Ş, editör(ler). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. 6. Baskı. Ankara: Pegem Akademi; 2021.
25. Schermelleh-Engel K, Moosbrugger H, Müller H. Evaluating the fit of structural equation models: tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. MPR-online. 2003; 8(8): 23-74.
26. Kılıç S. Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. JMOOD. 2016; 6(1): 47-8.
27. Karasar N, editör. Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler. 38. Baskı. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2023.
28. Başol G. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. 3. Baskı. Ankara: Pegem Akademi; 2015.
29. Bervoets L, Noten CV, Roosbroeck SV, Hansen D, Hoorenbeeck KV, Verheyen E, et al. Reliability and validity of the Dutch physical activity questionnaires for children (PAQ-C) and adolescents (PAQ-A). Arch Public Health. 2014; 72: 47.
30. Büyüköztürk Ş, editör. Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. 30.Baskı. Ankara: Pegem Akademi; 2023.
31. Janz KF, Lutuchy EM, Wenthe P, Levy SM. Measuring activity in children and adolescents using self-report: PAQ-C and PAQ-A. Med Sci Sports Exerc. 2008; 40(4): 767-72.
32. 32. Martinez-Gomez D, Martinez-de-Haro V, Pozo T, Welk GJ, Villagra A, Calle ME, et al. Reliability and validity of the PAQ-A questionnaire to assess physical activity in Spanish adolescents. Rev Esp Salud Publica. 2009; 83(3): 427-39.
33. Aggio D, Fairclough S, Knowles Z, Graves L. Validity and reliability of a modified english version of the physical activity questionnaire for adolescents. Arch Public Health. 2016; 74: 3
34. Fleiss JL, Levin B, Paik MC, editörs. Statistical methods for rates and proportions. Hoboken NJ, J Wiley&Sons; 2013.
35. Field A, editor. Discovering statistics using IBM SPSS Statistics. 5th ed. London: Sage; 2018.
36. Dumith SC, Gigante DP, Domingues MR, Kohl 3rd HW. Physical activity change during adolescence: a systematic review and a pooled analysis. Int J Epidemiol. 2011;40(3): 685-98.