Clinical Research

Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi

Volume: 13 Number: 3 September 21, 2023
EN TR

Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin (RDÖBE) ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin (ADÖYÖ) Türkçe versiyonlarının geçerlik ve güvenirliğini n değerlendirmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma metodolojik tipte tasarlanmıştır. Ölçeklerin Türkçeye çevirisi çeviri-geri çeviri yöntemi ile yapılmış ve 14 uzman tarafından kapsam geçerliği değerlendirilmiştir. Son test aşamasında ölçekler 150 tip 1 ve 328 tip 2 diyabet hastasına uygulanmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi (AFA ve DFA), yakınsak ve bilinen gruplar geçerliği ile test edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliğini belirlemek için Cronbach-α ile iç tutarlılığı değerlendirilmiştir. Test-tekrar test güvenirliği için sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) hesaplanmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Bulgular: Tip 1 diyabet grubunda AFA; RDÖBE ve ADÖYÖ’nin tek faktörlü yapıları için faktör yüklerinin 0,371 ile 0,794 arasında; tip 2 diyabet grubunda ise RDÖBE ve ADÖYÖ’nin tek faktörlü yapıları için faktör yüklerinin 0,353 ile 0,756 arasında olduğunu göstermiştir. Her iki diyabet grubunda ölçeklerin DFA sonucu tek faktörlü yapıları doğrulanmış ve uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Ölçeklerin test-tekrar test güvenirliği için ICC değerleri >0,9 bulunmuştur. Cronbach-α, Tip 1 diyabet grubunda RDÖBE için 0,831, ADÖYÖ için 0,784 iken tip 2 diyabet grubunda RDÖBE için 0,785, ADÖYÖ için 0,822’dir. Ayrıca ADÖYÖ ile RDÖBE puanları arasında da orta düzeyde pozitif ilişki saptanmıştır ( r= 0,553; p<0,001). Sonuç: Tek faktörlü RDÖBE ve ADÖYÖ’nün Türkçe versiyonları geçerli ve güvenilir bulunmuştur. Her iki ölçek de tedaviye uyumla ilgili önemli faktörlerin belirlenmesine ve hastaların diyabet yönetimine yardımcı olacaktır.

Keywords

Supporting Institution

Yoktur

Project Number

Yoktur

Thanks

Ölçeğin orijinal versiyonunu bizimle paylaşarak kullanım izni vereren ve çalışmamızı mümkün kılan Prof. Dr. Annette M. La Greca'ya teşekkürlerimizi sunarız. Ayrıca, makalemizin son halini dikkatle gözden geçirdi ve değerli görüşlerini bizimle paylaştı. Prof. La Greca'nın SCI-R'nin kısa formu hakkındaki önerisi, gelecekteki araştırmalarımız için önemli bir perspektif oluşturmuştur. Zamanını ve bilgisini bizimle paylaştığı için Prof. La Greca'ya içtenlikle teşekkür ederiz.

References

  1. TEMD. Diabetes Mellitus Ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. 14 ed. Ankara: 2020.
  2. ADA. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes care. 2014; 37(Supplement 1): S81-S90.
  3. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ). Diabetes https://www.who.int/health-topics/diabetes Erişim tarihi: 05/12/2020.
  4. International Diabetes Federation (IDF). IDF Diabetes Atlas. 9 ed. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation; 2019.
  5. Tuchman A. Diabetes and the public's health. The Lancet. 2009; 374(9696): 1140-1.
  6. Eva JJ, Kassab YW, Neoh CF, Ming LC, Wong YY, Abdul Hameed M, et al. Self-care and self-management among adolescent T2DM patients: a review. Frontiers in Endocrinology. 2018; 9(489). https://doi.org/10.3389/fendo.2018.00489
  7. Weinger K, Butler HA, Welch GW, La Greca AM. Measuring diabetes self-care: a psychometric analysis of the Self-Care Inventory-Revised with adults. Diabetes care. 2005; 28(6): 1346-52.
  8. Group UPDS. Intensive blood-glucose control with sulphonylureas or insulin compared with conventional treatment and risk of complications in patients with type 2 diabetes (UKPDS 33). The lancet. 1998; 352(9131): 837-53.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Clinical Research

Publication Date

September 21, 2023

Submission Date

May 28, 2023

Acceptance Date

August 21, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 13 Number: 3

APA
Yapar, D., & Baran Aksakal, F. N. (2023). Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi. Value in Health Sciences, 13(3), 406-417. https://doi.org/10.33631/sabd.1304391
AMA
1.Yapar D, Baran Aksakal FN. Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi. VHS. 2023;13(3):406-417. doi:10.33631/sabd.1304391
Chicago
Yapar, Dilek, and F. Nur Baran Aksakal. 2023. “Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin Ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik Ve Güvenirliğinin İncelenmesi”. Value in Health Sciences 13 (3): 406-17. https://doi.org/10.33631/sabd.1304391.
EndNote
Yapar D, Baran Aksakal FN (September 1, 2023) Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi. Value in Health Sciences 13 3 406–417.
IEEE
[1]D. Yapar and F. N. Baran Aksakal, “Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi”, VHS, vol. 13, no. 3, pp. 406–417, Sept. 2023, doi: 10.33631/sabd.1304391.
ISNAD
Yapar, Dilek - Baran Aksakal, F. Nur. “Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin Ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik Ve Güvenirliğinin İncelenmesi”. Value in Health Sciences 13/3 (September 1, 2023): 406-417. https://doi.org/10.33631/sabd.1304391.
JAMA
1.Yapar D, Baran Aksakal FN. Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi. VHS. 2023;13:406–417.
MLA
Yapar, Dilek, and F. Nur Baran Aksakal. “Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin Ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik Ve Güvenirliğinin İncelenmesi”. Value in Health Sciences, vol. 13, no. 3, Sept. 2023, pp. 406-17, doi:10.33631/sabd.1304391.
Vancouver
1.Dilek Yapar, F. Nur Baran Aksakal. Revize Edilmiş Diyabet Öz Bakım Envanteri’nin ve Algılanan Diyabet Öz Yönetimi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi. VHS. 2023 Sep. 1;13(3):406-17. doi:10.33631/sabd.1304391

Cited By