Research Article

Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri

Volume: 14 Number: 3 September 19, 2024
TR EN

Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kanser hastalarına bakım veren primer bakım vericilerin subjektif bakım yüklerini ve bakım vermeye yönelik gösterdikleri tepkileri belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipteki araştırma bir özel üniversite hastanesinin, ayaktan kemoterapi ünitesi ve yatan hasta servisinde Nisan 2017-2018 tarihleri arasında kanser tedavisi gören hastaların 140 primer bakım vericisi ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında hasta ve hasta yakını bilgi formu, bakım verenin stres indeksi (BSI) ve aile bireyinize yardımcı olmaya gösterdiğiniz tepkiler (ABYT) ölçeği kullanılmıştır. Bağımlı değişkenleri açıklayan belirleyicileri ortaya çıkarmak için çoklu aşamalı doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların bakım verenin stres indeksi puan ortalamaları 4,41 (SS=3,77) ve bakım vermeye yönelik gösterdikleri tepkiler ölçeği puan ortalamaları 23,15 (SS=12,12)’dir. Bakımda aldığı yardımı yeterli bulma durumu, hastanın çalışma durumu ve günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilme durumu bakım verenin stres indeksinin belirleyicileri olarak bulunmuştur. Bakım vericinin bakımda aldığı yardımı yeterli bulma durumu ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilme durumu bakım vermeye yönelik gösterdikleri tepkilerin belirleyicileri olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda, bakım vericilerin subjektif bakım yüklerinin ve bakım vermeye gösterdikleri olumsuz tepkilerin düşük düzeyde olduğu bulunmuştur. Sonuç değişkenlerini açıklayan en önemli belirleyicilerin bakım konusunda yardım alma ve bakım verilen hastanın günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olup olmama durumu olduğu saptanmıştır. Bağımlı hastalara bakım veren bireylerin bakım yükünün daha fazla olması bakımından risk altında olması ve bu gruba yönelik müdahalelerin planlanması önerilmektedir. Ayrıca, hemşireler tarafından bakım verenlere bu süreçte aldıkları yardımın öneminin aktarılması ve desteklenmesi önemlidir.

Keywords

References

  1. World Health Organization. [Internet]. Global Cancer Observatory: Cancer Today. International Agency for Research on Cancer; 2020. [Updated: 2023; Cited: 2023 May 30]. Available from: gco.iarc.fr/today.
  2. Spatuzzi R, Giulietti M, Ricciuti M, Merico F, Fabbietti P, Raucci L, et al. Exploring the associations between spiritual well-being, burden, and quality of life in family caregivers of cancer patients. Palliative & Supportive Care. 2019; 17(3): 294-9. https://doi.org/10.1017/S1478951518000160
  3. Abbasi A, Mirhosseini S, Basirinezhad MH, Ebrahimi H. Relationship between caring burden and quality of life in caregivers of cancer patients in Iran. Support Care Cancer, 2020; 28(9): 4123-9. https://doi.org/10.1007/s00520-019-05240-y
  4. Treanor CJ. Psychosocial support interventions for cancer caregivers: reducing caregiver burden. Curr Opin Support Palliat Care, 2020; 14(3): 247-62 https://doi.org/10.1097/SPC.0000000000000508
  5. Yıldız E, Dedeli Ö, Çınar Pakyüz S. Kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Derg. 2016; 13(3): 216-25. https://doi.org/10.5222/HEAD.2016.216
  6. Liu Z, Heffernan C, Tan J. Caregiver burden: A concept analysis. International Journal of Nursing Sciences, 2020; 7(4): 438-45. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2020.07.012.
  7. Koç Z, Sağlam Z ve Çınarlı T. Kanser tanısı almış olan bireylere bakım veren hasta yakınlarının bakım verme yükü ile etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Derg. 2016; 1(1): 1-18.
  8. Akter J, Konlan KD, Nesa M, Ispriantari, A. Factors influencing cancer patients’ caregivers’ burden and quality of life: An integrative review. Heliyon. 2023; 9 (11): e21243. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e21243.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 19, 2024

Submission Date

August 2, 2023

Acceptance Date

August 7, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 14 Number: 3

APA
Pehlivan Sarıbudak, T., İşcan, S., & Güner, P. (2024). Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri. Value in Health Sciences, 14(3), 369-377. https://doi.org/10.33631/sabd.1336496
AMA
1.Pehlivan Sarıbudak T, İşcan S, Güner P. Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri. VHS. 2024;14(3):369-377. doi:10.33631/sabd.1336496
Chicago
Pehlivan Sarıbudak, Tugba, Sanem İşcan, and Perihan Güner. 2024. “Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü Ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri”. Value in Health Sciences 14 (3): 369-77. https://doi.org/10.33631/sabd.1336496.
EndNote
Pehlivan Sarıbudak T, İşcan S, Güner P (September 1, 2024) Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri. Value in Health Sciences 14 3 369–377.
IEEE
[1]T. Pehlivan Sarıbudak, S. İşcan, and P. Güner, “Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri”, VHS, vol. 14, no. 3, pp. 369–377, Sept. 2024, doi: 10.33631/sabd.1336496.
ISNAD
Pehlivan Sarıbudak, Tugba - İşcan, Sanem - Güner, Perihan. “Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü Ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri”. Value in Health Sciences 14/3 (September 1, 2024): 369-377. https://doi.org/10.33631/sabd.1336496.
JAMA
1.Pehlivan Sarıbudak T, İşcan S, Güner P. Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri. VHS. 2024;14:369–377.
MLA
Pehlivan Sarıbudak, Tugba, et al. “Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü Ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri”. Value in Health Sciences, vol. 14, no. 3, Sept. 2024, pp. 369-77, doi:10.33631/sabd.1336496.
Vancouver
1.Tugba Pehlivan Sarıbudak, Sanem İşcan, Perihan Güner. Kanser Hastalarının Bakım Vericilerinin Bakım Yükü ve Bakım Vermeye Yönelik Gösterdikleri Tepkilerin Belirleyicileri. VHS. 2024 Sep. 1;14(3):369-77. doi:10.33631/sabd.1336496