Bir Üniversite Hastanesinde Doğum Yapan Kadınların Sezaryen ve Epizyotomi Oranları ile Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırma, bir üniversite hastanesinde iki yıl içinde doğum yapan kadınların sezaryen ve epizyotomi oranları ile bunları etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Retrospektif tasarımda gerçekleştirilen ve 20/04/2021- 02/10/2021 tarihleri arasında yapılan araştırmanın örneklemine bir üniversite hastanesinde iki yıl içinde doğum yapan 2038 kadının dosyası alındı. Bu dosyalardan kadınların yaşı ve yaşadıkları yeri saptamaya yönelik sosyodemografik özellikleri, gebelik, doğum, abortus, yaşayan çocuk sayısı, doğum şekli, sezaryen ise endikasyonu, epizyotomi uygulanma durumu gibi obstetrik özellikleri, Hg düzeyi, kronik hastalığının varlığı gibi kadının sağlığına yönelik veriler ile bebeğin kilosu ve apgar skoruna yönelik veriler elde edildi. Veriler IBM SPSS v.23.0 bilgisayar programı kullanılarak değerlendi. Bulgular: Yaş ortalaması 29,14±5,77 olan ve ortalama 2,72±0,39 gebelik yaşayan kadınların %64,10’unun doğum şekli sezaryen olup, doğumların %37,04’ü primer sezaryen olarak gerçekleştirilmişti. Sezaryen endikasyonu olarak ilk sırayı mükerrer sezaryenin (%42,22) oluşturduğu, bunu fetal distres (%14,61) ve baş pelvis uyuşmazlığının (%11,32) takip ettiği saptandı. Normal doğum yapan kadınların %68,34’üne ve ilk doğumu olanların %90’ına epizyotomi uygulandığı belirlendi. Kayıtlarda herhangi bir epizyotomi endikasyonuna rastlanılmadı. Sonuç: Primer sezaryen oranının yüksek olması mükerrer sezaryen endikasyonunu ve beraberinde de sezaryen oranlarının artmasına neden olmaktadır. Epizyotomi endikasyonlarının belirlenip standarize edilmesi epizyotomi oranlarının azaltılmasında etkili olabilir. Bu bağlamda kanıta dayalı uygulamaların kliniklerde uygulanması, stratejik adımlar ve multidisipliner çalışmalarla bu oranların azaltılabileceği düşünülmektedir.

Keywords

• Epizyotomi
• kadın sağlığı
• sezaryen
• yenidoğan bebek

Examination of Caesarean Section and Episiotomy Rates and Factors Affecting in Women Giving Birth in a University Hospital

Abstract

Aim: This research was conducted to determine the cesarean section and episiotomy rates of women who gave birth within two years in a university hospital and the factors affecting them. Material and methods: The sample of the study, which was conducted in a retrospective design between 20/04/2021 and 02/10/2021, included the files of 2038 women who gave birth in a university hospital within two years. From these files, sociodemographic characteristics to determine women's age and place of residence, obstetric characteristics such as pregnancy, birth, abortion, number of living children, type of birth, indication of cesarean section, status of episiotomy, data on the woman's health such as Hg level, presence of chronic disease, and baby's weight. and Apgar score data were obtained. The data were evaluated using the IBM SPSS v.23.0 computer program. Results: The birth method of 64.10% of women with an average age of 29.14±5.77 and an average of 2.72±0.39 pregnancies is cesarean section. 37.04% of births were performed by primary cesarean section. It was determined that the first indication for cesarean section was repeated cesarean section (42.22%), followed by fetal distress (14.61%) and cephalopelvic discrepancy (11.32%). It was determined that 68.34% of women who gave birth normally and 90% of those who had their first birth underwent episiotomy. There was no indication for episiotomy in the records. Conclusion: The high rate of primary cesarean section causes the indication for repeated cesarean section and thus the increase in cesarean section rates. Determining and standardizing episiotomy indications may be effective in reducing episiotomy rates. In this context, it is thought that these rates can be reduced by applying evidence-based practices in clinics, strategic steps and multidisciplinary studies.

Keywords

• Episiotomy
• cesarean section
• newborn
• women's health

References

1. Preis H, Gozlen M, Dan U, Benyamini Y. A quantitative investigation into women’s basic beliefs about birth and planned birth choices. Midwifery. 2018; 63: 46-51.
2. Aktaş S, Erkek ZY. Annelerin vajinal doğumu tercih etme nedenlerinin incelenmesi: Bir nitel araştırma örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Derg. 2018; 7(1): 111-124.
3. Mascarello KC, Horta BL, Silveira MF. Maternal complications and cesarean section without indication: systematic review and meta-analysis. Rev Saude Publica (RSP). 2017; (105): 1-12.
4. Ünsal M, Zorlu U, Aktemur G, Vanlı Tonyalı N, Diktaş EG, Bastemur AG ve ark. Sezaryen oranlarının robson on grup sınıflandırılması ile değerlendirilmesi: Sezeryan oranları azaltılabilir mi?. Hitit Medical Journal. 2023; 5(3): 185-89.
5. Ceylan G, Ejder Apay S. Sezaryende pre, peri ve post-op ebelik bakımı. Artuklu International Journal of Health Sciences. 2023; 3(2): 246-52.
6. World Health Organization [Internet]. WHO recommendations: Non-clinical interventions to reduce unnecessary caesarean sections. Guideline. [Son güncelleme tarihi: 11 October 2018; Erişim tarihi: 2 Ağustos 2023]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550338
7. T.C. Sağlık Bakanlığı [Internet]. Sağlık istatistikleri yıllığı 2020 (Türkçe). [Updated: 10 September 2023; Cited: 28 September 2023]. Available from: https://www.saglik.gov.tr/TR,89801/saglik-istatistikleri-yilligi-2020-yayinlanmistir.html
8. Taşkın L, editör. Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği. XV. Baskı. Ankara; Akademisyen Tıp Kitapevi, 2016. s. 378-379.

9. Memon HU, Handa VL. Vaginal childbirth and pelvic floor disorders. Women’s health. 2013; 9(3): 265-77.
10. World Health Organization [Internet]. Managing complications in pregnancy and childbirth. Highlights from the World Health Organization’s 2017 Second Edition. Policy brief. [Updated: February 2017; Cited: 13 Ağustos 2023]. Available from:https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MCA-17.02
11. Al-Ghammari K, Al-Riyami Z, Al-Moqbali M, Al-Marjabi F, Al-Mahrouqi B, Al-Khatri A, et al. Predictors of routine episiotomy in primigravida women in Oman. Applied Nursing Research. 2016; 29: 131-35.
12. Karaçam Z, Eroğlu K. Effects of episiotomy on bonding and mother’s healh. Journal of Advanced Nursing. 2003; 43(4): 384-94.
13. Demirbaş M., Karabel MP, İnci MB. Türkiye’de ve Dünyada değişen sezaryen sıklığı ve olası nedenleri. Sakarya Tıp Derg. 2018; 7(4): 158-63.
14. Betrán AP, Ye J, Moller AB, Zhang J, Gülmezoglu AM, Torloni MR. The increasing trend in caesarean section rates: Global, regional and national estimates: 1990-2014. Plos One. 2016; 11(2): 1-12, e0148343.
15. Aksoy H. Özyurt S, Aksoy Ü, Açmaz G, Karadağ Öİ, Babayiğit MA. Hastanemizdeki sezaryen hızı ve endikasyon dağılımları ışığında Türkiye’de sezaryen ile doğuma genel bakış. Kocaeli Tıp Derg. 2014; 3(3): 1-7.
16. Kunt İşgüder Ç, Bulut YE, Yılmaz G, Yımaz Doğru H, Özsoy AZ, Başol N. Kliniğimizde 2014-2016 yılları arasında sezaryen oranı ve endikasyonları. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Derg. 2017; 14(4): 168-71.
17. Tanaçan A, Beksaç MS. Üçüncü basamak bir merkezdeki operatif vajinal doğum sıklığının dekatlar arasındaki değişiminin retrospektif olarak incelenmesi. Journal of Istanbul Faculty of Medicine. 2019; 82(3): 139-43.
18. Uçkan K, Uçkan T. Kliniğimizdeki dört yıllık doğum verileri ve sezaryen endikasyonlarının değerlendirilmesi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Derg. 2020; 17(1) : 285-90.
19. Yeşilçiçek Çalık K, Erkaya R, Karabulutlu Ö. Üçüncü basamak bir hastanede 4 yıllık sezaryen doğumlarının oranları ve endikasyonları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Derg. 2018; 5(2): 201-09.
20. Bülbül M. Primer sezaryen doğum oranını etkileyen faktörler. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg. 2021; 47(1): 111-15.
21. Kızılca Çakaloz D, Çoban A. Sezaryen doğumların azaltılmasında ebenin rolü. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2019; 28(1): 51-9.
22. Çökmez H, Tezel Yozgat S. Üçüncü basamak bir hastanenin iki yıllık primer sezaryen oranı ve endikasyonları. 5. Uluslararası Sağlık Bilimleri ve Aile Hekimliği Kongresi; 2020; İzmir. İzmir: Smyrnamed Tıbbi Yayıncılık ve Organizasyon; 2020. 68-72. https://www.ihsfmcongress.com/pastevent/IHSFMC-2020%20Kongre%20kitab%C4%B1.pdf
23. Halimoğlu B, Yeşilçiçek Çalık, K. Sezaryen doğum oranlarında “kıymetli bebek” etkisi. Cukurova Medical Journal. 2020; 45(4): 1543-54.
24. Kiremitli S, Kiremitli T, Yılmaz N. Hastanemizde son bir yıl içerisinde yapılan acil ve elektif sezaryen doğum sonuçlarının değerlendirilmesi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2022; 19(1): 1121-26.
25. Sönmez CI, Sivaslıoğlu AA. Gebe kadınların doğum şekli tercihi ve bunları etkileyen faktörler. Konuralp Tıp Dergisi. 2019; 11(3): 369-76.
26. Duman FN, Gölbaşı Z. Artan sezaryen doğum oranının anne-bebek sağlığı üzerine etkileri ve sezaryen doğumların azaltılmasına yönelik stratejiler. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2023; 17(1): 188-94.
27. Ahmed M, Kaur MI, Thota MS. Changing minds: the impact of introducing evidence-based practices around the use of episiotomy in a South Indian Tertiary Centre. Midwifery. 2023; 126: 103833. 1-5.
28. Tok Yanık N, Ertem G. Epizyotomi sonrası perineal ağrının tedavisinde kullanılan nonfarmokolojik yöntemlerin sistematik açıdan incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Derg. 2020; 9(2): 195-208.
29. Çobanoğlu A, Şendir M. Epizyotomi bakımında kanıta dayalı uygulamalar. Florence Nightingale Hemsirelik Derg. 2019; 27(1): 48-62.
30. Carroli G, Mignini L. Episiotomy for vaginal birth. Cochrane Database of Systematic Reviews; 2009: CD000081.pub2, http://dx.doi.org/10.1002/14651858.
31. Sançar B, Erkal İlhan S. Epizyotomi ve sezaryen insizyonlarında yara iyileşmesinin REEDA ölçeği ile değerlendirilmesi. Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Derg. 2022; 5(7): 75-87.
32. Kurak M, Aydın Ateş N, Küğcümen G. İlk doğumu olan lohusaların epizyotomi bakımı. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Derg. 2019; 4(2): 45-9.
33. Celebi N, Guler H, Opinions of midwives and obstetricians about the episiotomy. Journal of Nursing and Health Science (IOSR-JNHS). 2018; 7(3): 41-7.
34. Aydın Beşen M, Rathfisch G. Doğumda perineal travma ve onarımı: Kanıt temelli yaklaşımlar. Gazi Sağlık Bilimleri Derg. 2019; 4(3): 1-11.
35. Clesse C, Cottenet J, Lighezzolo-Alnot J, Goueslard K, Scheffler M, Sagot P, et al. Episiotomy practices in France: Epidemiology and risk factors in non-operative vaginal deliveries. Scientific Reports. 2020; 10(1): 20208.
36. Government of Canada [Internet]. Public Health Agency of Canada. Canadian hospitals maternity policies and practices survey (2012). [[Updated: 2012 Cited: 13 Ağustos 2023]. Available from: http://www.mncyn.ca/wp-content/uploads/2016/03/2011_CHMPPS-report.pdf
37. Behmanesh F, Tofighi M, Delavar MA, Zeinalzadeh M, Moghadamnia AA, Khafri S. A clinical trial to compare the effectivenes of lavender essential oil and olive oil at healing postpartum mother’s perinea. Journal of Society for Development in New Net Environment in B&H. 2011; 5(6): 1512-116.
38. Friedman AM, Ananth CV, Prendergast E, Mary E, D’Alton ME, Jason D, et al. Variation in and factors associated with use of episiotomy. JAMA. 2015; 313(2): 197-99.
39. Braga GC, Clementino STP, Neves da Luz P, Scavuzzi A, Neto CN, Amorim MMR. Risk factors for episiotomy: A case-control study. Revista da Associação Médica Brasileira. 2014; 60(5): 465-72.
40. ACOG (The American College of Obstetrics and Gynecology) [Internet]. Ob-gyns can prevent and manage obstetric lacerations during vaginal delivery. Says New ACOG Practice Bulletin. [Updated: Jun 22, 2016; Cited: 28August 2023]. Available from: https://www.acog.org/news/news-releases/2016/06/obgyns-can-prevent-and-manage-obstetric-lacerations-during-vaginal-delivery-says-new-acog-practice-bulletin
41. Karakoç H, Döner Şİ. Sınırlı epizyotomi için klinik değerlendirme yöntemleri. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2022; 19(4): 1569-74.