Research Article

Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma

Volume: 16 Number: 2 May 24, 2026
TR EN

Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma

Abstract

Amaç: Araştırmanın amacı sanal gerçeklik uygulamasının diyabetik ayak pansumanına bağlı ağrı ve anksiyete üzerine etkisinin incelenmesidir.

Gereç ve Yöntemler: Araştırma Türkiye’nin doğusunda bulunan bir hastanenin diyabetik ayak servisinde randomize kontrollü olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini hastanenin diyabetik ayak servisinde takip edilen ve araştırmaya alınma kriterlerine uyan hastalar oluşturmuş ve araştırma 67 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler, Kişisel Tanıtım Formu, Görsel Analog Skala ve Durumluk Kaygı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler Google Forms aracılığıyla araştırmacınınn soruları sorup işaretlemesi ile toplanmıştır. Deney grubundaki hastalara pansuman sırasında sanal gerçeklik gözlüğü aracılığıyla motivasyonel video izletilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatiksel yöntemleri yanı sıra, Ki-kare testi ve bağımsız gruplarda t test kullanılmıştır.

Bulgular: Araştırmada deney grubundaki hastaların son test Görsel Analog Skala puan ortalamalarının kontrol grubundaki hastalardan anlamlı düzeyde daha düşük olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (Deney: 3,97±1,93, Kontrol: 5,27±1,3, p<0,005). İki grubun Durumluk Kaygı Ölçeği son test ortalamaları arasındaki farkın ise istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve deney grubundaki hastaların anksiyete düzeyinin daha düşük olduğu görülmüştür (p<0,005).

Sonuç: Elde edilen bulgular, sanal gerçeklik uygulamasının hem ağrı hem de anksiyete düzeylerinde anlamlı bir azalma sağladığını ortaya koymuştur. Sanal gerçeklik uygulamasının dikkat dağıtıcı bir uyaran olarak algılanması, bireyin ağrıyı ve kaygıyı algılama sürecine müdahale ederek bu olumsuz deneyimlerin şiddetini azaltmada etkili olabileceğini göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

B.14.2.TBT.0.06.01.00-221-570430

Ethical Statement

Ethical approval was obtained from the Fırat University Committee for Non-Interventional Research, Publications and Ethics prior to commencing the study (2024/08-32). All procedures were conducted in accordance with scientific and ethical principles, and all cited studies have been appropriately referenced.

References

  1. Armstrong DG, Boulton AJ, Bus SA. Diabetic foot ulcers and their recurrence. N Engl J Med. 2017;376(24):2367-75. doi:10.1056/NEJMra1615439.
  2. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Diyabet Programı 2023 – 2027[Internet]. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2023 [cited 2025 July 10]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/Programlar/Turkiye-Diyabet-Programi.pdf
  3. Altunal LN. Diyabetik ayak yarası-enfeksiyonları sıklığı nasılsır? Turkiye Klinikleri Infectious Diseases-Special Topics. 2024;17(2):1-3.
  4. Walsh JW, Hoffstad OJ, Sullivan MO, Margolis DJ. Association of diabetic foot ulcer and death in a population‐based cohort from the United Kingdom. Diabetic Med. 2016;33(11):1493-8. doi:10.1111/dme.13054.
  5. Everett E, Mathioudakis N. Update on management of diabetic foot ulcers. Ann N Y Acad Sci. 2018;1411(1):153-65 doi:10.1111/nyas.13569.
  6. Liu Y, Zhou S, Gao Y, Zhai Y. Electrospun nanofibers as a wound dressing for treating diabetic foot ulcer. Asian J Pharm Sci. 2019;14(2):130-43. doi:10.1016/j.ajps.2018.04.004.
  7. Haalboom M. Chronic wounds: innovations in diagnostics and therapeutics. Curr Med Chem. 2018;25(41):5772-81. doi:10.2174/0929867324666170710120556.
  8. Gardner SE, Abbott LI, Fiala CA, Rakel BA. Factors associated with high pain intensity during wound care procedures: a model. Wound Repair Regen. 2017;25(4):558-63. doi:10.1111/wrr.12553.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 24, 2026

Submission Date

April 22, 2025

Acceptance Date

April 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 2

APA
Çevik Aktura, S., & Kayaoğlu, G. (2026). Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma. Value in Health Sciences, 16(2), 287-293. https://doi.org/10.33631/sabd.1681520
AMA
1.Çevik Aktura S, Kayaoğlu G. Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma. VHS. 2026;16(2):287-293. doi:10.33631/sabd.1681520
Chicago
Çevik Aktura, Seher, and Gamze Kayaoğlu. 2026. “Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı Ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma”. Value in Health Sciences 16 (2): 287-93. https://doi.org/10.33631/sabd.1681520.
EndNote
Çevik Aktura S, Kayaoğlu G (May 1, 2026) Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma. Value in Health Sciences 16 2 287–293.
IEEE
[1]S. Çevik Aktura and G. Kayaoğlu, “Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma”, VHS, vol. 16, no. 2, pp. 287–293, May 2026, doi: 10.33631/sabd.1681520.
ISNAD
Çevik Aktura, Seher - Kayaoğlu, Gamze. “Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı Ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma”. Value in Health Sciences 16/2 (May 1, 2026): 287-293. https://doi.org/10.33631/sabd.1681520.
JAMA
1.Çevik Aktura S, Kayaoğlu G. Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma. VHS. 2026;16:287–293.
MLA
Çevik Aktura, Seher, and Gamze Kayaoğlu. “Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı Ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma”. Value in Health Sciences, vol. 16, no. 2, May 2026, pp. 287-93, doi:10.33631/sabd.1681520.
Vancouver
1.Seher Çevik Aktura, Gamze Kayaoğlu. Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma. VHS. 2026 May 1;16(2):287-93. doi:10.33631/sabd.1681520