Beyin Omurilik Sıvısından İzole Edilen Bakteriyel Menenjit Etkenleri ve Antimikrobiyal Direnç Profilleri

Abstract

Amaç: Menenjit, beyni ve omuriliği saran meninkslerin inflamasyonu ile karakterize ciddi bir enfeksiyondur. Bakteriyel menenjit, genellikle akut başlangıçlıdır ve yüksek morbidite ile mortaliteye yol açar. Bu sebeple erken tanı ve etkin tedavi son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı, hastanemizdeki bakteriyel menenjit etkenlerinin sıklığını ve antimikrobiyal direnç profillerini belirleyerek ampirik tedaviye rehberlik etmektir.

Gereç ve Yöntemler: Ocak 2019 ile Aralık 2024 tarihleri arasında hastanemiz Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı’na gönderilen beyin omurilik sıvısı (BOS) kültürleri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Bakteriyel tanımlama ve antimikrobiyal duyarlılık testleri otomatize sistemlerle gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Çalışmada 1908 hastaya ait 4101 BOS örneği değerlendirilmiş, %11,48’inde bakteriyel üreme görülmüştür. En sık izole edilen bakteriler Staphylococcus epidermidis (%29,36), Acinetobacter baumannii (%11,06), Klebsiella pneumoniae (%8,94) ve Staphylococcus aureus (%7,66) olarak saptanmıştır. S. aureus izolatlarının %38,89’unda, koagülaz negatif stafilokokların (KNS) ise %82,35’inde metisilin direnci saptanmıştır. Escherichia coli izolatlarının %66,67’sinde, K. pneumoniae izolatlarının ise %90,48’inde genişlemiş spektrumlu betalaktamaz pozitifliği tespit edilmiştir. Meropenem direnci K. pneumoniae izolatlarının %52,38’inde, A. baumannii izolatlarının %76,92’sinde ve Pseudomonas aeruginosa izolatlarının %20’sinde tespit edilirken, E. coli izolatlarında meropenem direnci gözlenmemiştir.

Sonuç: Çalışmamızda en sık izole edilen etkenin KNS olduğu ve bunu sırasıyla A. baumannii, K. pneumoniae, S. aureus'un izlediği görülmüştür. Özellikle A. baumannii ve K. pneumoniae izolatlarında yüksek karbapenem direnci, ampirik tedavi seçiminde önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bu durum uygun antibiyotik seçiminde mikrobiyolojik verilerin önemini göstermektedir. Her kurumun kendi yerel patojenlerini ve antimikrobiyal direnç oranlarını belirli zaman aralıklarıyla belirleyerek seçilecek antibiyoterapide yönlendirici olması önemlidir.

Bacterial Meningitis Agents Isolated from Cerebrospinal Fluid and Their Antimicrobial Resistance Profiles

Abstract

Aim: Meningitis is an inflammation of the meninges surrounding the brain and spinal cord. Bacterial meningitis typically presents acutely and is associated with high morbidity and mortality. Therefore, early diagnosis and appropriate treatment are crucial. This study aims to identify the frequency of bacterial meningitis pathogens in our hospital, assess their antimicrobial resistance profiles, and support empirical treatment decisions.

Material and Methods: Cerebrospinal fluid (CSF) cultures submitted to our hospital's Medical Microbiology Laboratory between January 2019, and December 2024 were retrospectively analyzed. Bacterial identification and antimicrobial susceptibility testing were performed using automated systems.

Results: A total of 4101 CSF samples from 1908 patients were evaluated, with bacterial growth detected in 11.48% of samples. The most common isolates were Staphylococcus epidermidis (29.36%), Acinetobacter baumannii (11.06%), Klebsiella pneumoniae (8.94%), and Staphylococcus aureus (7.66%). Methicillin resistance was found in 38.89% of S. aureus and 82.35% of coagulase-negative staphylococci (CNS). Extended-spectrum β-lactamase was detected in 66.67% of Escherichia coli and 90.48% of K. pneumoniae. Meropenem resistance was observed in 52.38% of K. pneumoniae, 76.92% of A. baumannii, and 20% of Pseudomonas aeruginosa, while E. coli showed no resistance.

Conclusion: The most frequent isolate was CNS, followed by A. baumannii, K. pneumoniae, and S. aureus. High carbapenem resistance in A. baumannii and K. pneumoniae presents a challenge for empirical therapy. This underscores the importance of microbiological data in guiding antibiotic selection. Regular monitoring of local pathogens and resistance rates is essential for effective antimicrobial planning.

Keywords

• Bacterial meningitis
• cerebrospinal fluid
• infections

References

1. Demirturk N, Demirkırkan MK. Akut bakteriyel menenjit. Kocatepe Tıp Dergisi. 2002;3(2):93-100. doi:10.18229/ktd.39729.
2. Balın ŞÖ, Sağmak Tartar A, Demirdağ K, Akbulut A. Kliniğimizde yatan santral sinir sistemi enfeksiyonu tanılı hastaların analizi: beş yıllık sonuçlar. Mediterr J Infect Microb Antimicrob. 2019;8:13. doi:10.4274/mjima.galenos.2019.2019.13.
3. Gültepe B, Bayram Y, Güdücüoğlu H, Çıkman A, Berktaş M. Bir üniversite hastanesinde bakteriyel ve viral menenjit etkenlerinin farklı PCR yöntemleri ile araştırılması. Abant Med J. 2015;4(2):125-9. doi:10.5505/abantmedj.2015.64325.
4. Saha A, Kanamgode SS, Malempati SC, Chaudhuri S, Scott J. Role of lumbar puncture in clinical outcome of suspected acute bacterial meningitis. World J Neurol. 2023;9(4):37-43. doi:10.5316/wjn.v9.i4.37.
5. Toprak S, Can K, Çalışkan R, Şengöz G, Habip Z, Tokuç E, et al. Menenjit tanısı almış hastalarda, bakteriyel menenjit etkenlerinin kültür ve PZR ile belirlenmesi. Türk Mikrobiyol Cem Derg. 2019;49(4):191-6. doi:10.5222/TMCD.2019.191.
6. Chauhan D, Mokta K, Kanga A, Grover N. Epidemiology, clinical profile and role of rapid tests in the diagnosis of acute bacterial meningitis in children (aged 1-59 months). Neurol India. 2018;66(4):1045-9. doi:10.4103/0028-3886.236972.
7. Karakoç Parlayan HN, Solay AH, Aksoy BR, Bulut D, Hojabri M, Sencan I. Clinical insights and outcomes in community-acquired acute bacterial meningitis versus postoperative bacterial meningitis. J Coll Physicians Surg Pak. 2024;34(12):1441-7. doi:10.29271/jcpsp.2024.12.1441.
8. Wall EC, Chan JM, Gil E, Heyderman RS. Acute bacterial meningitis. Curr Opin Neurol. 2021;34(3):386-95. doi:10.1097/WCO.0000000000000934.

9. Barichello T, Rocha Catalão CH, Rohlwink UK, Kuip MVD, Zaharie D, Solomons RS, et al. Bacterial meningitis in Africa. Front Neurol. 2023;14:822575. doi:10.3389/fneur.2023.822575.
10. van de Beek D, Brouwer MC, Koedel U, Wall EC. Community-acquired bacterial meningitis. Lancet. 2021;398(10306):1171-83. doi:10.1016/S0140-6736(21)00883-7.
11. Tanrıverdi Çaycı Y, Hacıeminoğlu Ülker K, Birinci A. Beyin omurilik sıvısı örneklerinin bakteriyolojik inceleme sonuçlarının değerlendirilmesi. OMÜ Tıp Dergisi. 2021;1(1):11-4.
12. Öztürk Ü, Asena M, Aydın Öztürk P. Bos kültür antibiyogram sonuçları ve olası enfeksiyon nedenleri. Adıyaman Üni Sağlık Bilimleri Derg. 2019;5(3):1688-95. doi:10.30569.adiyamansaglik.574198.
13. Duman Y, Yakupoğulları Y, Tekerekoğlu MS, Güçlüer N, Otlu B. Bir üniversite hastanesi laboratuvarında beyin omurilik sıvısı’nda izole edilen mikroorganizmaların üç yıllık geriye dönük analizi. Dicle Tıp Dergisi. 2012;39(1):70-4. doi:10.5798/diclemedj.0921.2012.01.0097.
14. Yanık K, Yılmaz H, Karadağ A, Ünlü E, Günaydın M. Nozokomiyal ve toplumsal kökenli menenjit şüpheli hastaların beyin omurilik sıvısı’ndan izole edilen mikroorganizmalar ve antibiyotik duyarlılıkları. Uluslararası Temel ve Klinik Tıp Dergisi. 2014;2(3):131-7. izlik no:JA26UN72RX.
15. Calderaro A, Martinelli M, Montecchini S, Motta F, Covan S, Larini S, et al. Higher recovery rate of microorganisms from cerebrospinal fluid samples by the BACTEC culture system in comparison with agar culture. Diagn Microbiol Infect Dis. 2016;84(4):281-6. doi:10.1016/j.diagmicrobio.2015.12.016.
16. Narciso AR, Dookie R, Nannapaneni P, Normark S, Henriques-Normark B. Streptococcus pneumoniae epidemiology, pathogenesis and control. Nat Rev Microbiol. 2024;23(4):256-71. doi:10.1038/s41579-024-01116-z.
17. Zarakolu P, Soyletir G, Gur D, Unal S. Antimicrobial resistance patterns of respiratory pathogens: a local report from Turkey. Clin Microbiol Infect. 2003;9(12):1257-8. doi:10.1111/j.1469-0691.2003.00780.x.
18. van der Linden M, Mamede R, Levina N, Helwig P, Vila-Cerqueira P, Carriço JA, et al. Heterogeneity of penicillin-non-susceptible group B streptococci isolated from a single patient in Germany. J Antimicrob Chemother. 2020;75(2):296-9. doi:10.1093/jac/dkz465.
19. Karvouniaris M, Brotis A, Tsiakos K, Palli E, Koulenti D. Current perspectives on the diagnosis and management of healthcare-associated ventriculitis and meningitis. Infect Drug Resist. 2022;15:697-721. doi:10.2147/IDR.S326456.
20. Bulut C, Tekiner A, Yetkin MA, Ataman Hatipoğlu C, Bayar MA, Tülek N. Beyin cerrahi girişimleri sonrası gelişen hastane kökenli menenjitlerin değerlendirilmesi. Hastane İnfeksiyonları Dergisi. 2005;9(4):218-24.
21. Palabiyikoglu I, Tekeli E, Cokca F, Akan O, Unal N, Erberktas I, et al. Nosocomial meningitis in a university hospital between 1993 and 2002. J Hosp Infect. 2006;62(1):94-7. doi:10.1016/j.jhin.2005.06.010.
22. Saba R, İnan D, Günseren F, Özçelik FT, Mamıkoğlu L. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde nozokomiyal menenjitler. Hastane İnfeksiyonları Dergisi. 2000;4(1):47-50.
23. Çıragil P. Ülkemizde yoğun bakım ünitelerinde antimikrobiyal direnç sorunu. Türk Mikrobiyol Cem Derg. 2016;46(3):97-104. doi:10.5222/TMCD.2016.097.