Yıl 2019, Cilt 14 , Sayı 2, Sayfalar 269 - 275 2019-11-30

Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi
Radiologic Risk Assessment of Farmed Shi Drum (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758)

Süleyman Fatih ÖZMEN [1] , Mesut YILMAZ [2]


Bu çalışmada Muğla bölgesinde yetiştirilen minekop balığının kas dokusunda doğal radyonüklit (226Ra, 232Th ve 40K) konsantrasyonları ölçülerek radyolojik risk değerlendirmesi yapılmıştır. Bu amaçla yetiştiriciliğin yapıldığı çiftlikten porsiyonluk balıklar hasat sonrası alınarak kas dokuları ayrılmıştır. Numunelerin yüksek çözünürlüklü germanyum dedektörü ile gama spektrometrik ölçümleri gerçekleştirilmiş ve radyolojik risk faktörleri hesaplanmıştır. Çiftlikte yetiştirilen minekop balıklarının yenilebilen kısımlarında 226Ra aktivitesinin 0,63 ile 4,60 Bq kg-1, 232Th aktivitesinin 0,29- 4,14 Bq kg-1 ve 40K aktivitesinin 133,19 – 160,57 Bq kg-1 aralığında değiştiği gözlenmiştir. Örneklerin radyum eşdeğer aktivitesi ve yıllık etkin doz ortalamaları sırasıyla 13,79±0,62 Bq kg-1 ve 4,96±0,07µSv y-1 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular kültür koşullarında yetiştirilen minekop balıkları için referans oluşturması bakımından önemlidir. 

In this study, natural radionuclide (226Ra, 232Th and 40K) concentrations were measured in edible part of shi drum grown in Muğla region and radiological risk assessment was performed. For this purpose, pan size fish were taken from the farm soon after harvesting and fillets were separated. Gamma spectrometric measurements of samples were performed with high resolution germanium detector and radiological risk factors were calculated. It was observed that the activities ranged from 0.63 to 4.60 Bq kg-1 for 226Ra, from 0.29 to 4.14 Bq kg-1 for 232Th and from 133.19 to 160.57 Bq kg-1 for 40K in edible parts of farmed shi drum. Radium equivalent activity and annual effective dose averages of the samples were calculated as 13,79 ± 0,62 Bq kg-1 and 4,96 ± 0,07µSv y-1, respectively. The findings are important in terms of forming database for shi drum grown in culture conditions.
  • [1] B. Basurco, E. Abellan, "Finfish species diversification in the context of Mediterranean marine fish farming development,” in Options Méditerranéennes., No. 24. Marine Finfish Species Diversification; Current Situation and Prospects in Mediterranean Aquaculture. E. Abellan, B. Basurco (eds.). C.I.H.E.A.M., Zaragoza, Spain 1999, pp. 9-25.
  • [2] G. Fabi, L. Fiorentini, “Catch and growth of Umbrina cirrosa (L.) around artificial reefs in the Adriatic Sea,” Boll. Oceanol. Teor. Appl., 11, 235-242, 1993.
  • [3] P. Cardellini, A. Franceson, S. Zanella, G. Bozzato, P. Benedetti, N. Borgoni, A. Barbaro, “Captive rearing of shi drum, Umbrina cirrosa (L.), in different thermal conditions,” Biol. Mar. Mediterr., 6, 287-290, 1999.
  • [4] C.C. Mylonas, G. Georgiou, D. Stephanou, T. Atack, A. Afonso, Y. Zohar, “Preliminary data on the reproductive biology and hatchery production of the shi drum (Umbrina cirrosa) in Cyprus,” in Cahiers Options Méditerranéennes, Mediterranean Marine Aquaculture Finfish Species Diversification, vol. 47, B. Basurco (Ed.). C.I.H.E.A.M., Zaragoza, Spain, 2000, pp. 303-312.
  • [5] A. Barbaro, A. Franceson, D. Bertotto, G. Bozzato, I. Di Maria, P. Patarnello, F. Furlan, L. Colombo, “More effective induction of spawning with long-acting GnRH agonist in the shi drum, Umbrina cirrosa L. (Sciaenidae, Teleostei), a valuable candidate for Mediterranean mariculture,” J. Appl. Ichthyol., 18, 192-199, 2002.
  • [6] FAO (2019, 16 Temmuz). Fisheries and aquaculture software. FishStatJ - Software for Fishery and Aquaculture Statistical Time Series. In: FAO Fisheries and Aquaculture Department [online]. Available: http://www.fao.org/fishery/statistics/software/fishstatj/en
  • [7] E.V.D. Stricht, R. Kirchmann, “ Radioecology, Radioactivity & Ecosystems,” Fortemps, Liège.
  • [8] IAEA (International Atomic Energy Agency), “Sediment distribution coefficients and concentration factors for biota in the marine organisms,” IAEA Technical report series, No. 422, Vienna, 2004.
  • [9] J. Billa, F. Han, S. Didla, H. Yu, J. Dimpah, O. Brempong, S. Adzanu, “Radioactivity studies on farm raised and wild catfish produced in Mississippi, USA,” J. Radioanal. Nucl. Chem., 307 (1), 203-210, 2016.
  • [10] F.K. Görür, R. Keser, N. Akçay, S. Dizman, “Radioactivity and heavy metal concentrations of some commercial fish species consumed in the Black Sea Region of Turkey,” Chemosphere, 87, 356-61, 2012.
  • [11] Fishbase (2019, 16 Temmuz). Computer generated distribution maps for Umbrina cirrosa (Shi drum), with modelled year 2100 native range map based on IPCC A2 emissions scenario. www.aquamaps.org, version of Aug. 2016. [Online]. Available: https://www.aquamaps.org/receive.php?type_of_map=regular#.
  • [12] G. Yaprak, M.A.A. Aslani, “External dose-rates for natural gamma emitters in soils from an agricultural land in West Anatolia,” J. Radioanal. Nucl. Chem., 283, 279-287, 2010.
  • [13] S.F. Ozmen, A.Cesur, I. Boztosun, M. Yavuz, “Distribution of natural and anthropogenic radionuclides in beach sand samples from Mediterranean Coast of Turkey,” Radiat. Phys. Chem., 103, 37-44, 2014.
  • [14] J. Beretka, P.J. Mathew, “Natural radioactivity of Australian building materials, industrial wastes and by-products,” Health Phys., 48 (1), 48-87, 1985.
  • [15] R. Krieger, “ Radioactivity of construction materials,” Betonw Fertigtl Technol, 47, 468-473, 1985.
  • [16] B.B. Bolaji, , D.S. Francis, H. Ibitoruh, “Human health impact of natural and artificial radioactivity levels in the sediments and fish of Bonny estuary, Niger Delta, Nigeria,” Challenges, 6, 244-257, 2015.
  • [17] C.C. Goddard, C.P. Mathews, J. Al Mamry, “Baseline radionuclide concentrations in Omani Fish,” Mar. Pollut. Bull., 46, 914–917, 2003.
  • [18] S. Tahir, A. Alaamer, M. Ayub, M. Khan, “Radiometric analysis of samples of domestic fish species and radiological implications,” Health Phys., 98(5), 741–744, 2010.
  • [19] S. Erenturk, S. Yusan, D.A. Turkozu, Z. Camtakan, M.K. Olgen, M.A.A. Aslani, S. Aytas, M.A. Isik, “Spatial distribution and risk assessment of radioactivity and heavy metal levels of sediment, surface water and fish samples from Lake Van, Turkey,” J. Radioanal. Nucl. Chem., 300 (3), 919-931, 2014.
  • [20] UNSCEAR “Sources and effects of ionizing radiation,” Report to General Assembly, with Scientific Annexes, United Nations Scientific Committee on the Effect of Atomic Radiation, 2000.
  • [21] ICRP “Compendium of Dose Coefficients based on ICRP Publication 60,” ICRP Publication 119, Annual ICRP 41(Suppl.), 2012.
  • [22] BSGM (Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü) (2019, 6 Mayıs). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı su ürünleri istatistikleri [Online]. Available: https://www.tarimorman.gov.tr/sgb/Belgeler/SagMenuVeriler /BSGM.pdf.
Birincil Dil tr
Konular Fizik, Uygulamalı
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2168-124X
Yazar: Süleyman Fatih ÖZMEN
Kurum: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-8799-3452
Yazar: Mesut YILMAZ (Sorumlu Yazar)
Kurum: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Teşekkür Yazarlar olarak, numunelerin gama spektrometrik ölçümleri için araştırma laboratuarını tahsis eden Akdeniz Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail BOZTOSUN’a yardım ve desteklerinden dolayı teşekkürü borç biliriz. Bu araştırma, kamu, ticari ve/veya kar amacı gütmeyen sektörlerdeki finansman kuruluşlarından herhangi bir destek almamıştır. Sunulan çalışmada kullanılan balıklar hasat sonrası ölü olarak örneklendiğinden herhangi bir etik prosedür izlenmemiştir.
Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Kasım 2019

Bibtex @araştırma makalesi { sdufeffd592686, journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi}, issn = {}, eissn = {1306-7575}, address = {}, publisher = {Süleyman Demirel Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {14}, pages = {269 - 275}, doi = {10.29233/sdufeffd.592686}, title = {Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi}, key = {cite}, author = {ÖZMEN, Süleyman Fatih and YILMAZ, Mesut} }
APA ÖZMEN, S , YILMAZ, M . (2019). Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi , 14 (2) , 269-275 . DOI: 10.29233/sdufeffd.592686
MLA ÖZMEN, S , YILMAZ, M . "Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi 14 (2019 ): 269-275 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sdufeffd/issue/50336/592686>
Chicago ÖZMEN, S , YILMAZ, M . "Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi 14 (2019 ): 269-275
RIS TY - JOUR T1 - Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi AU - Süleyman Fatih ÖZMEN , Mesut YILMAZ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29233/sdufeffd.592686 DO - 10.29233/sdufeffd.592686 T2 - Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 269 EP - 275 VL - 14 IS - 2 SN - -1306-7575 M3 - doi: 10.29233/sdufeffd.592686 UR - https://doi.org/10.29233/sdufeffd.592686 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi %A Süleyman Fatih ÖZMEN , Mesut YILMAZ %T Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi %D 2019 %J Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi %P -1306-7575 %V 14 %N 2 %R doi: 10.29233/sdufeffd.592686 %U 10.29233/sdufeffd.592686
ISNAD ÖZMEN, Süleyman Fatih , YILMAZ, Mesut . "Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi 14 / 2 (Kasım 2019): 269-275 . https://doi.org/10.29233/sdufeffd.592686
AMA ÖZMEN S , YILMAZ M . Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi. SDÜFEFFD. 2019; 14(2): 269-275.
Vancouver ÖZMEN S , YILMAZ M . Kültür Minekop Balığının (Umbrina cirrosa Linnaeus, 1758) Radyolojik Risk Değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi. 2019; 14(2): 275-269.