Araştırma Makalesi

VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ

Cilt: 31 Sayı: 1 18 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ

Öz

Amaç Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları treitz ligamentinin proksimalinden kaynaklanan kanamalardır. Ağızdan kan gelmesi, dışkıda siyahlaşma veya dışkıda kan görülmesi şikâyeti ile başvuran hastalarda dışlanması gereken üst GİS kanaması önemli bir morbidite ve mortalite sebebidir. Acil servislerde üst GİS kanama tanısı, prognoz ve mortalitenin tahmin edilmesi ve erken müdahale oldukça önemlidir. Biz bu çalışmamızda acil servise varis dışı üst GİS kanama ile başvuran ve yatışı yapılan hastalarda hemogram değerleri, vital bulgular ve risk skorlamalarının prognostik değerini sorgulamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem Çalışmamızda Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi’ne üst GİS kanama sebebiyle Ocak 2015 – Ocak 2020 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edilmiştir. Vital bulgular, hemoglobin, hemotokrit, eritrosit dağılım genişliği (RDW), beyaz kan hücresi (WBC), trombosit gibi hemogram parametreleri, vital değerler ve başvuru sırasındaki risk skorları (Glasgow-Blacthford ve AIMS65) hastane kayıtlarından kaydedilmiştir. Sonrasında hastaların sağkalım durumu incelenmiştir. Çalışmaya gebe olan, malignitesi olan, hematolojik hastalığı olan, özefagus varisi öyküsü olan, acil servisten direkt taburcu olan, sevk edilen, tedavi reddi imzalayarak veya izinsiz olarak acil servisi terk eden hastalar ile dosya verilerine ulaşılamayan hastalar dahil edilmemiştir. Bulgular Çalışmaya varis dışı üst GİS kanaması olan toplam 259 hasta (157 kadın, 102 erkek, ortalama yaş: 72,7±17 yıl) dahil edildi. Sağkalım durumu incelendiğinde ölen hastaların anlamlı derecede daha yüksek yaşa, şok indeksine, nabız sayısına, nötrofil/lenfosit oranına, RDW, Glasgow-Blatchford ve AIMS65 skorlarına sahip oldukları (p:0,009; p<0,001; p:0,004; p:0,013; p:0,001; p<0,001; p<0,001; sırasıyla), daha düşük ortalama arter basıncına sahip oldukları (p:0,006) görüldü. Yapılan ROC analizi sonucunda üst GİS kanamalı hastalarda mortalite tahmininde AIMS65 skorunun 2 eşik değerin üzerinde olması en yüksek sensitiviteye (%82,5) RDW’nin 16,5 eşik değerin üzerinde olması en yüksek spesifiteye (%62,6) sahip olduğu gözlendi. Sonuç Acil servise başvuran üst GİS kanamalı hastalarda vital değerler, şok indeksi, nötrofil/lenfosit oranı, RDW, AIMS65 ve Glasgow-Blatchford skorunun değerlendirilmesi acil servis hekimine prognoz, erken tedavi ihtiyacı ve mortaliteyi tahmin etmesinde katkı sağlamaktadır. WBC ve trombosit indekslerinin prognoz ve mortaliteyi tahmin etmede bir etkisinin olmadığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Khamaysi I, Gralnek IM. Acute upper gastrointestinal bleeding (UGIB)–initial evaluation and management. Best Practice & Research Clinical Gastroenterology 2013;27(5):633-8.
  2. 2. Tham J, Stanley A. Clinical utility of pre-endoscopy risk scores in upper gastrointestinal bleeding. Expert Review of Gastroenterology & Hepatology 2019;13(12):1161-7.
  3. 3. O’malley T, Langhorne P, Elton RA, et al. Platelet size in stroke patients. Stroke 1995;26(6):995-9.
  4. 4. Berdzuli N, Lomia N, Staff AC, et al. Audit of early and late maternal deaths in georgia: potential for improving substandard obstetric care. International Journal of Women's Health 2021;205-19.
  5. 5. Blatchford O, Murray WR, Blatchford M. A risk score to predict need for treatment for uppergastrointestinal haemorrhage. The Lancet 2000;356(9238):1318-21.
  6. 6. Hyett BH, Abougergi MS, Charpentier JP, et al. The AIMS65 score compared with the Glasgow-Blatchford score in predicting outcomes in upper GI bleeding. Gastrointestinal Endoscopy 2013;77(4): 551-7.
  7. 7. Zaltman C, Souza HS, Castro ME, et al. Upper gastrointestinal bleeding in a Brazilian hospital: a retrospective study of endoscopic records. Arquivos de Gastroenterología 2002;39:74-80.
  8. 8. Altinbilek E, Öztürk D, Kavalci C. Neutrophil/lymphocyte ratio and Red blood cell distribution width are independent risk factors for 30-day mortality in Gastrointestinal system bleeding patients. Signa Vitae: Journal for Intesive Care and Emergency Medicine 2019;15(2):59-64.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Acil Tıp

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

18 Ekim 2023

Kabul Tarihi

7 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çelik, A., Armağan, H. H., Karaman, K., Tomruk, Ö., Beceren, G., Oğuzlar, F. Ç., & Çelik, C. (2024). VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 31(1), 45-51. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1377814
AMA
1.Çelik A, Armağan HH, Karaman K, vd. VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 2024;31(1):45-51. doi:10.17343/sdutfd.1377814
Chicago
Çelik, Aslıhan, Hamit Hakan Armağan, Kıvanç Karaman, vd. 2024. “VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 31 (1): 45-51. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1377814.
EndNote
Çelik A, Armağan HH, Karaman K, Tomruk Ö, Beceren G, Oğuzlar FÇ, Çelik C (01 Mart 2024) VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ. Medical Journal of Süleyman Demirel University 31 1 45–51.
IEEE
[1]A. Çelik vd., “VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ”, SDÜ Tıp Fak Derg, c. 31, sy 1, ss. 45–51, Mar. 2024, doi: 10.17343/sdutfd.1377814.
ISNAD
Çelik, Aslıhan - Armağan, Hamit Hakan - Karaman, Kıvanç - Tomruk, Önder - Beceren, Gökben - Oğuzlar, Furkan Çağrı - Çelik, Cihangir. “VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 31/1 (01 Mart 2024): 45-51. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1377814.
JAMA
1.Çelik A, Armağan HH, Karaman K, Tomruk Ö, Beceren G, Oğuzlar FÇ, Çelik C. VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 2024;31:45–51.
MLA
Çelik, Aslıhan, vd. “VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, c. 31, sy 1, Mart 2024, ss. 45-51, doi:10.17343/sdutfd.1377814.
Vancouver
1.Aslıhan Çelik, Hamit Hakan Armağan, Kıvanç Karaman, Önder Tomruk, Gökben Beceren, Furkan Çağrı Oğuzlar, Cihangir Çelik. VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARDA HEMOGRAM PARAMETRELERİ VE VİTAL BULGULARIN GERİYE DÖNÜK İNCELENMESİ. SDÜ Tıp Fak Derg. 01 Mart 2024;31(1):45-51. doi:10.17343/sdutfd.1377814

Cited By

                                                                                         14791


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International.