Pankreas Kanserinde Hedefsel Nanopartikül Tedavisi ve Klinik Denemeler
Öz
Mortalitesi en yüksek kanser türleri arasında yer alan pankreas kanserinin günümüzde klinik tedavisinde kullanılan kemoterapötik ajanlar, hastalarda sağkalım süresini uzatmada ve pankreas kanserinin ölümcül etkilerini ortadan kaldırmakta yetersiz kalmaktadır. Çeşitli kemoterapötik ajanların, albumin gibi proteinlerle kombine edilerek tedavi için hastalara verilmesi sonucu sağkalım süresinin yaklaşık 1 - 2 ay uzadığı fakat ciddi yan etkilerin meydana geldiği gözlenmiştir. Pankreas kanserinin daha etkin tedavisinin sağlanması için selektif olarak sağlıklı hücreden ziyade hedefsel olarak kanser hücresine yönelik terapötik yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Tam da bu noktada hedefsel tedavilerin sağlanmasında nanopartikülün önemi son yıllarda öne çıkmakta olup yapılan çalışmalar, nanopartikül ile kaplı hem hidrofilik hem de hidrofobik karakterdeki ilaçların ayrı ayrı veya beraberce verilebildiği yeni tedavi yaklaşımlarının pankreas kanserinde umut verici sonuçlara ulaştığını göstermiştir. Genel olarak solid tümörler için günümüzde faz aşamasında veya faz aşamasını geçmiş olan nanopartikül bazlı hedefsel ilaç denemeleri bulunmakla birlikte, bunlardan 15-20 tanesi Faz 2 ve Faz 3 aşamasında olup klinik denemeleri devam etmektedir. Kolesterol, fosfokolin gibi nötral lipidlerden, katyonik lipidlerden ve polietilenglikol (PEG) ile konjuge edilmiş lipidlerden oluşan nanotaşıyıcılar, hedefsel olarak pankreas kanseri hücrelerine ilaç taşınmasında etkin rol oynamaktadırlar. Bu nanotaşıyıcıların yüzeyine kovalent bir şekilde yerleştirilen aptamer, folat, tripeptit, antikor gibi moleküller hedefe spesifik ilaç iletimini sağlamaktadır. Nanolipozomlar ile taşınan siRNA veya miRNA gibi oligonükleotidler, peptit ve proteinler, hidrofilik ve hidrofobik ilaçlar direkt olarak kanser hücrelerinin içerisine hedefe yönelik olarak ulaşabilmektedirler. Bu sayede nanopartikül aracılı hedefsel tedavi ile, daha az dozda ilaç alımı ve ilaçların vücut içerisindeki toksik etkisinin azaltılması da sağlanmış olur. Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen olumlu veriler ışığında, hedefe yönelik nanopartikül bazlı tedavi türlerinin geliştirilmesi pankreatik kanser tedavisinde yeni bir umut olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1) American Cancer Society. Cancer facts & figures 2014 . Atlanta, Georgia: American Cancer Society; 2014. http://www.cancer.org/acs/groups/content/@research/documents/webcontent/acspc-042151.pdf. Accessed March 28, 2014
- 2) Wang P, Meng ZQ, Chen Z, Lin JH, Zhou ZH, Chen H et al. Survival rate of pancreatic cancer in elderly patients. Hepatogastroenterology 2008; 55: 681–6.
- 3) Saleh MN, Harris M, Reni M, Dowden S, Laheru D, Bahary N et al. Increased survival in pancreatic cancer with nab-paclitaxel plus gemcitabine. N Engl J Med 2013; 369(18): 1691–703.
- 4) Goldstein D, El-Maraghi RH, Hammel P, Heinemann V, Kunzmann V, Sastre J et al. Nab-paclitaxel plus gemcitabine for metastatic pancreatic cancer: long-term survival from a phase III trial. J Natl Cancer Inst 2015; 107(2): pii:dju413.
- 5) Díaz MR, Vivas-Mejia PE. Nanoparticles as Drug Delivery Systems in Cancer Medicine: Emphasis on RNAi-Containing Nanoliposomes. Pharmaceuticals (Basel) 2013; 6(11): 1361-80.
- 6) Kanlikilicer P, Ozpolat B, Aslan B, Bayraktar R, Gurbuz N, Rodriguez-Aguayo C et al. Therapeutic Targeting of AXL Receptor Tyrosine Kinase Inhibits Tumor Growth and Intraperitoneal Metastasis in Ovarian Cancer Models. Mol Ther Nucleic Acids 2017; 15(9): 251-62.
- 7) Aslan B, Ozpolat B, Sood AK, Lopez-Berestein G. Nanotechnology in cancer theraphy. J Drug Target 2013; 21(10): 904-13.
- 8) Gündoğdu R, Çelik V. RNA interferans(RNAi). Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 2009; 25(1): 34-47.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Kaya Kaya
Bu kişi benim
Türkiye
Sude İyiöz
Bu kişi benim
Türkiye
Bensu Kayacan
Bu kişi benim
Türkiye
Hatice Abit
Bu kişi benim
Türkiye
Şeyma Ceren Şenyiğit
Bu kişi benim
Türkiye
Furkan İlker Özbalcı
Bu kişi benim
Türkiye
Nilgün Gürbüz
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
12 Eylül 2019
Kabul Tarihi
19 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 26 Sayı: 4
Cited By
Pancreatic Morphology/Contour Variations should be Recognized and Remembered
Nigerian Journal of Clinical Practice
https://doi.org/10.4103/njcp.njcp_619_22