Dental Ağrı Geçmişi Olan Hastaların Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Bilgi ve Davranışlarının Değerlendirilmesi

Amaç: Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de akılcı olmayan ilaç kullanımı (AOİK) yaygın bir sorun haline gelmiştir. Antibiyotikler, analjezikler ve diğer bazı ilaçların reçete edilebildiği diş hekimliğinde de AOİK kapsamında sorunlar yaşanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; dental ağrı nedeniyle diş hekimine başvuran hastaların ilaç kullanımı ile ilgili tutumlarının değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, ağız ve diş sağlığı merkezi (ADSM) ve diş hekimliği fakültesi (DHF) olmak üzere iki farklı merkezin kliniklerinde yapıldı. Çalışmada katılımcılara ilaç kullanımı, ilaç temin etme ve muhafazası ile ilgili 19 soruluk anket uygulandı. ADSM ve DHF’ deki katılımcıların ankete verdiği cevaplar karşılaştırıldı. Bulgular: Araştırmaya 90 ADSM’den, 75’i DHF’den olmak üzere 165 katılımcı dâhil edildi. Katılımcıların 106’sı kadın, 59’u erkekti. Katılımcıların büyük çoğunluğu (% 57.6) gelir düzeyinin 2000-5000 TL olduğunu bildirdi ve % 38.8’i yükseköğretim mezunuydu. Katılımcıların hastaneye başvuru öncesinde en çok ağrı kesici kullandığı, % 60 oranında katılımcının son 1 yılda dental ağrı sebebiyle ilaç kullandığı öğrenildi. Katılımcılardan % 60.6’sı doktora danışmadan ilaç kullanmadığını belirtirken, diş ağrısına sistemik bulguların da eşlik ettiği durumlarda bu oranın % 80’e ulaştığı belirlendi. Katılımcıların büyük çoğunluğunun antibiyotik direnci ve ağrı kesicilerin yan etkileri hakkında bilgi sahibi olduğu saptandı (sırasıyla % 80, % 77). Bireylerin % 48.8’i ilacını tekrar kullanırken son kullanma tarihinin dolmamış olmasına dikkat ettiğini belirtti. Sonuç: Ayrı sağlık kuruluşlarına başvuran hastalar arasında ilaç kullanımı arasında farklar bulunmakla birlikte bu çalışmada hastaların akılcı ilaç kullanımı hakkında tutumları olumlu görülmüştür. AOİK kapsamında yürütülen çalışmaların bu tutumda rol oynadığı düşünülmektedir.