Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği

Selin Tunalı Çokluk; Sinemis Çetin Dağlı

doi:10.31832/smj.1256704

Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği

Abstract

Amaç: Sağlık eğitiminin, eczacılık ve okul öncesi öğretmenliği (OÖÖ) bölümleri arasındaki sağlık okuryazarlığı (SOY) düzeylerine olan etkilerinin tespit edilmesi ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilerin sunulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık eğitimi sonrası sağlık okuryazarlığı (SOY) düzeylerindeki değişimi belirlemek üzere yapılmış bir müdahale çalışmasıdır. Evreni oluşturan toplam 256 öğrenciden 197’si önce tabakalı örnekleme yöntemi ile bölümlerine göre belirlendi, daha sonra uygun sayıda öğrenci sistematik örnekleme yöntemi ile seçildi. Araştırmada literatür doğrultusunda hazırlanan 12 soruluk anket formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32), Sağlık Okuryazarlığı Senaryo Ölçeği (SOY-SEN), Sağlık Algısı Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya %57,9 (n:114)’u kız, %42,1 (n:83)’i erkek olmak üzere toplam 197 öğrenci katıldı. Araştırma grubuna uygulanan TSOY-32 ölçeği toplam puanı 86,11±19,57’dir. Bölüm puanları incelendiğinde eczacılık fakültesi ortalaması 91,50±16,47, OÖÖ bölümü ortalaması 82,79±20,62 olarak bulundu. Araştırma grubunun SOY-SEN ölçeği toplam puanı ortalaması 46,64±25,23’tür. Bölümlere göre SOY-SEN toplam puanları incelendiğinde, eczacılık bölümü öğrencilerinin SOY-SEN toplam puan ortalaması 55,16±25,21 iken, OÖÖ bölümü öğrencilerinin toplam puan ortalaması 41,41±23,88 olarak bulundu. Bölümlerin TSOY-32 alt sınıfları ölçeğinin ve SOY-SEN ölçeğinin eğitim sonrası puanları, eğitim öncesi ölçek puanlarına göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,001). Sonuç: Sağlık eğitimi sonrası Eczacılık bölümü ve OÖÖ bölümü öğrencilerinin yetersiz ve sorunlu-sınırlı SOY düzeyleri azalırken, yeterli ve mükemmel SOY düzeyleri artış gösterdi. Bununla beraber çalışmada sağlık algısı düzeyleri ile SOY düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişki saptandı.

Keywords

References

1. Eroglu N, Oflaz NK. Turkiye’de Yerlesik Bireylerin Saglik Okuryazarlik Duzeylerinin Genel Saglik Harcamalari Uzerindeki Etkisi. International Journal of Finance & Banking Studies 2017;6(2):44-59.
2. WHO. Health literacy: The solid facts, 2013. [Erişim: 27.10.2014]. Web: http://www euro who int/__data/assets/pdf_file/0008/190655/e96854 pdf
3. Çopurlar CK, Kartal M. Sağlık Okuryazarlığı Nedir? Nasıl Değerlendirilir? Neden Önemli? Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2016;10(1).
4. Kickbusch I, Nutbeam D. Health promotion glossary. Geneva: World Health Organization. 1998;14.
5. Hoc A. Committee on Health Literacy for the American Council on Scientific Affairs, American Medical Association. Health literacy: Report of the council on scientific affairs. JAMA 1999;281(6):552-7.
6. Sağlık Bakanlığı. Sağlığın teşviki ve geliştirilmsi sözlüğü. Anıl Matbaacılık, Ankara. 2011.
7. Budak S, Özkan S. Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerini Arttırmaya Yönelik Bir Eğitim Müdahalesi. Turkey Health Literacy Journal 2021;2(2):75-80.
8. Tözün M, Sözmen MK. Halk Sağlığı Bakışı ile Sağlık Okuryazarlığı Health Literacy with Perspective of Public Health. Smyrna Tıp Dergisi 2015;2:48-54.

9. Ergün, S. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı. Kocaeli Tıp Dergisi 2017;6(3):1-6.
10. Bilir N. Sağlık Okur-Yazarlığı. Turk J Public Health. 2014;12(1).
11. Soysal A, Obuz E. Sağlık okuryazarlığı: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi sağlık yönetimi öğrencileri üzerinde bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2020; 17(2):1198-217.
12. Baker DW, Parker RM, Williams MV, Clark WS. Health literacy and the risk of hospital admission. Journal of General Internal Medicine 1998;13(12):791-8.
13. Sadeghi S, Brooks D, Stagg-Peterson S, Goldstein R. Growing awareness of the importance of health literacy in individuals with COPD. COPD: Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 2013;10(1):72-8.
14. Baker DW, Wolf MS, Feinglass J, Thompson JA, Gazmararian JA, Huang J. Health literacy and mortality among elderly persons. Archives of internal medicine 2007;167(14):1503-9.
15. Filiz E. Sağlık okuryazarlığının gebelik ve sağlık algısı ile ilişkisi: Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2015.
16. Okyay P, Abacıgil F, Harlak H. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32). Okyay P, Abacıgil F, Editörler. Türkiye Sağlik Okuryazarliği Ölçekleri Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalişmasi. 1. Baskı. Ankara:Anıl Reklam Matbaası;2016.s:43-62.
17. Diamond JJ, Becker JA, Arenson CA, Chambers CV, Rosenthal MP. Development of a scale to measure adults' perceptions of health: Preliminary findings. Journal of Community Psychology 2007;35(5):557-61.
18. Kadioğlu H, Yıldız A. Sağlık Algısı Ölçeği'nin Türkçe Çevriminin Geçerlilik ve Güvenilirliği. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences 2012;32(1):47-53.
19. Abazaoğlu İ, Bakanlığı ME, Yetiştirme Ö, Müdürlüğü GG, Yıldırım O, Yıldızhan Y, et al. Okul öncesi öğretmenliğine ilişkin genel bir bakiş. 2015.
20. Özcan V, Altunpolat R. Sağlık Okuryazarlığı Ve Sağlık Okuryazarlığında Eczacının Rolü. TEB Haberler 2013;2:15-21.
21. Tanrıöver M, Yıldırım H, Ready N, Çakır B, Akalın E. Türkiye sağlık okuryazarlığı araştırması. Sağlık-Sen Yayınları Aralık. 2014.
22. Sorensen K, Pelikan JM, Röthlin F, Ganahl K, Slonska Z, Doyle G, et al. Health literacy in Europe: comparative results of the European health literacy survey (HLS-EU). European journal of public health 2015;25(6):1053-8.
23. Kaya ŞD, Uludağ A. Relationship between the health and media literacy-sağlik ve medya okuryazarlik arasindaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2017;9(22):194-206.
24. Ergün S. Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı. Kocaeli Tıp Dergisi. 2017;6(3):1-6.
25. Berens E-M, Vogt D, Messer M, Hurrelmann K, Schaeffer D. Health literacy among different age groups in Germany: results of a cross-sectional survey. BMC public health 2016;16(1):1151.
26. Çopurlar CK, Akkaya K, Arslantaş İ, Kartal M. Health Literacy of Students Who Applied to Medical and Nursing Faculty in Dokuz Eylul University. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 2017;11(3):144-51.
27. Temel AB, Çimen Z. Kronik hastaliği olan yaşli bireylerde sağlik okuryazarliği, sağlik algisi ve ilişkili faktörler. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2017;33(3):105-25.
28. Furuya Y, Kondo N, Yamagata Z, Hashimoto H. Health literacy, socioeconomic status and self-rated health in Japan. Health promotion international 2013;30(3):505-13.
29. Dinçer A, Kurşun Ş. Üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi. STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2017;26(1):20-6.
30. Simsek Z, Kırmızıtoprak E. Mevsimlik Tarım İşçisi Gençlerin Sağlıklı Yaşam Bilgi ve Davranışlarına Akran Eğitiminin Etkisi Turkish Journal of Public Health 2013;11(1):1-10.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Selin Tunalı Çokluk ^*
0000-0001-9159-1595
Türkiye

Sinemis Çetin Dağlı
0000-0001-9419-4667
Türkiye

Publication Date

September 30, 2023

Submission Date

February 26, 2023

Acceptance Date

August 17, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 13 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.31832/smj.1256704

IZ

https://izlik.org/JA89TF63EM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Tunalı Çokluk, S., & Çetin Dağlı, S. (2023). Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği. Sakarya Medical Journal, 13(3), 390-399. https://doi.org/10.31832/smj.1256704

AMA

1.Tunalı Çokluk S, Çetin Dağlı S. Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği. Sakarya Medical Journal. 2023;13(3):390-399. doi:10.31832/smj.1256704

Chicago

Tunalı Çokluk, Selin, and Sinemis Çetin Dağlı. 2023. “Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık Ve Eğitim Fakültesi Örneği”. Sakarya Medical Journal 13 (3): 390-99. https://doi.org/10.31832/smj.1256704.

EndNote

Tunalı Çokluk S, Çetin Dağlı S (September 1, 2023) Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği. Sakarya Medical Journal 13 3 390–399.

IEEE

[1]S. Tunalı Çokluk and S. Çetin Dağlı, “Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği”, Sakarya Medical Journal, vol. 13, no. 3, pp. 390–399, Sept. 2023, doi: 10.31832/smj.1256704.

ISNAD

Tunalı Çokluk, Selin - Çetin Dağlı, Sinemis. “Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık Ve Eğitim Fakültesi Örneği”. Sakarya Medical Journal 13/3 (September 1, 2023): 390-399. https://doi.org/10.31832/smj.1256704.

JAMA

1.Tunalı Çokluk S, Çetin Dağlı S. Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği. Sakarya Medical Journal. 2023;13:390–399.

MLA

Tunalı Çokluk, Selin, and Sinemis Çetin Dağlı. “Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık Ve Eğitim Fakültesi Örneği”. Sakarya Medical Journal, vol. 13, no. 3, Sept. 2023, pp. 390-9, doi:10.31832/smj.1256704.

Vancouver

1.Selin Tunalı Çokluk, Sinemis Çetin Dağlı. Sağlık Okuryazarlığı Müdahale Çalışması: Eczacılık ve Eğitim Fakültesi Örneği. Sakarya Medical Journal. 2023 Sep. 1;13(3):390-9. doi:10.31832/smj.1256704

Cited By

Termal Turizm Çalışanlarının Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Düzeylerinin Geliştirilmesi

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1528285

Çocuk Gelişimi ve Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Sağlık Okuryazarlığının Karşılaştırılması

Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1607945