Review

Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum

Volume: 10 Number: 2 June 15, 2020
EN TR

Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum

Abstract

Bilginin öğrenilmesi araştırmalar yapılarak elde edilebilmektedir. İnsan anatomisi, fizyolojisi, doku-organ sistemi üzerinde bilgi elde etmek herhangi bir canlıya zarar vermeden olmalıdır. İnsanlarla ilgili yapılan çalışmalar için insan biyolojisini taklit edebilmek için laboratuvar hayvan modelleri kullanılmaktadır. Deneysel hayvan çalışması için insandaki klinik karşılığına uyarlanabilen deney hayvanı ve deney dizaynı gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmanın insana sağlık sektöründe tedavi edici veya farmakolojik etkiyi arttırılıcağına inanılan çalışmalarda kullanılmalıdır. Deney dizaynı planlanması daha çok en başta hücre, doku, hücre kültürü seviyesinde planlanabilmelidir, bunun sağlanamaması deney sonucunda veri azlığı düşünüldüğü durumda deney hayvanı kullanılmalıdır. Bilimin ilerlemesi için yapılan bu çalışmalarda yapılan zararın ve yararın oranı göz önüne alınarak hayvan etiğine en uygun şekilde yapılabilirliği sağlanmalıdır. Araştırmalar için hayvan hakları ve etiği esas alınıp bilimsel yararlılık sağlanmalıdır.

Keywords

References

  1. 1. Utkan ZN, Cantürk NZ. Deney Hayvanlarının ve Deney Model- lerinin Seçimi. İç: Cantürk NZ ve Sayek İ, ed. Cerrahi Araştırma. İstanbul: Nobel Matbaacılık; 2005:125-9. 
 2. Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi. Unesco. Paris.1978.
 3. Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlarla Kullanılacak Omurgalı Hayvanların Korunması Hakkındaki Avrupa Konvansiyonu (European Convention for the Protection of Vertebrate Animals Used for Experimental and Other Scientific Purpose Avrupa Konseyi (ETS 123) 1986.
 4. Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlarla Kullanılan Hayvanların Korunması Hakkında Avrupa Direktifi (Avrupa Birliği 86/609/EEC). 5. Yaban Hayvanlarının Kullanıldığı Çalışmalarda Nesli Tükenmekte Olan Yabani Hayvan ve Bitkilerin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) 1979.
 6. De Aguilar-Nascimento JE. Fundamental steps in experimental design for animal studies. Acta Cirargica Brasileira 2005; 20(1): 1-8. 7. Lipman NS, Perkins SE. Factors that may influence animal research. In: Fox JG, Anderson LC, Loew FM, Quimby FW (ed). Laboratory Animal Medicine. Academic Press. Amsterdam, Netherlands, 2nd edition., 2002;1143-1165. 8. Wood MW, Hart LA. Selecting appropriate animal models and strains: Making the best use of research, information and outreach. AATEX 2008; 303-306. 9. Morrow PE, Haseman JK, Hobbs CH, Driscoll KE, Vanessa VU, Oberdorster G. The maximum tolerated dose for inhalation bioassays: Toxicity vs overload. Fundamental and Applied Toxicology 1996; 29: 155-167. 10. Wolfensohn S, Lloyd M. Handbook of Laboratory Animal Management and Welfare, Blackwell Publishing Ltd. Oxford, UK, 3rd ed., 2003. 11. Maxwell SE, Delaney HD.Guide for the care and use of laboratory animals :Eighth edition 2001.
 12. Designing experiments and analyzing data. Belmont, California:Wadsworth Publishing Company, 1989. 13. Naycı S. Hayvan Çalışmalarında Planlama ve Uygun Model ve Denek Seçimi Nasıl Yapılmalı?
Planning Experimental Studies and Selection of an Available Animal Model? Turk Toraks Derg 2013; 10-4. 14. Pauwels RA, Germonpre PR, Kips JC, Joos GF. Genetic control of indi- rect airway responsiveness in the rat. Clin Exp Allergy 1995;25:55-60. 15. Oral M, Çakar S. Deneysel Hayvan Çalışmalarında Etik Prensipler. Anestezi Dergisi 2005; 13 (2): 75-82. 
 16. Olsson AS, Robinson P, Pritchett K, et al. Animal Research Ethics. In: Hau J, Van Hoosier Jr GL, Handbook of Laboratory Animal Science. Volume I Essential Principles and Practices 2nd ed. USA CRC PRESS; 2003; p. 13-31. 
 17. Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı. Resmi Gazete 06.07.2006, Sayı: 26220. 
 18. Ghasemi M, Dehpour AR. Ethical considerations in animal studies. J Med Ethics Hist Med 2009; 2: 12-15. 
 19. Kolar R. Animal experimentation. Sci Eng Ethics 2006; 12: 111-122.
 20. Pereira S, Tettamanti, M. Ahimsa And Alternatives - The Concept Of The 4th R. The CPCSEA in India. Altex.2015; 22(1), 3-6. 21. Franco N.H, & Olsson, I.A.S.Scientists and the 3Rs: Attitudes to Animal Use in Biomedical Research and the Effect of Mandatory Training in Laboratory Animal Science. Laboratory Animals.2014; 48(1), 50– 60.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

Publication Date

June 15, 2020

Submission Date

January 24, 2020

Acceptance Date

June 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 10 Number: 2

APA
Altun, A., & Keskin, İ. (2020). Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum. Sakarya Medical Journal, 10(2), 359-364. https://doi.org/10.31832/smj.679500
AMA
1.Altun A, Keskin İ. Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum. Sakarya Medical Journal. 2020;10(2):359-364. doi:10.31832/smj.679500
Chicago
Altun, Ayşe, and İlknur Keskin. 2020. “Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları Ve Etik Durum”. Sakarya Medical Journal 10 (2): 359-64. https://doi.org/10.31832/smj.679500.
EndNote
Altun A, Keskin İ (June 1, 2020) Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum. Sakarya Medical Journal 10 2 359–364.
IEEE
[1]A. Altun and İ. Keskin, “Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum”, Sakarya Medical Journal, vol. 10, no. 2, pp. 359–364, June 2020, doi: 10.31832/smj.679500.
ISNAD
Altun, Ayşe - Keskin, İlknur. “Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları Ve Etik Durum”. Sakarya Medical Journal 10/2 (June 1, 2020): 359-364. https://doi.org/10.31832/smj.679500.
JAMA
1.Altun A, Keskin İ. Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum. Sakarya Medical Journal. 2020;10:359–364.
MLA
Altun, Ayşe, and İlknur Keskin. “Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları Ve Etik Durum”. Sakarya Medical Journal, vol. 10, no. 2, June 2020, pp. 359-64, doi:10.31832/smj.679500.
Vancouver
1.Ayşe Altun, İlknur Keskin. Hayvan Çalışmalarında Uygun Model Seçim Kuralları ve Etik Durum. Sakarya Medical Journal. 2020 Jun. 1;10(2):359-64. doi:10.31832/smj.679500

INDEXING & ABSTRACTING & ARCHIVING


  29985  30950  30951 30954 34273


30703 The published articles in SMJ are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.