Aile Aidiyeti Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, bireylerin ailelerine duydukları aidiyetlerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma sonunda aile aidiyetini temsil ettiği düşünülen toplam 17 maddeden oluşan beşli likert tipi bir ölçek elde edilmiştir. Ölçek, Konya’daki farklı üniversitelerde öğrenim gören 1579 üniversite öğrencisi üzerinde uygulanmıştır. Temel bileşenler analizi öncesinde verilerin faktör analizine uygunluğunu değerlendirmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett testi yapılmıştır. Bu testin sonucunda KMO değeri 0,96 ve Bartlett Sphericity testi ki-kare değeri ise 16943,875 (p<0,001) olarak anlamlı düzeyde bulunmuştur. Yapılan faktör analizi ve varimaks döndürme sonucunda ölçeğin toplam varyansın %60’ını açıklayan iki faktörlü (aile aidiyeti ve kendilik aidiyeti) bir yapı gösterdiği belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) 0,94 olarak hesaplanmıştır. Aile Aidiyeti Ölçeği (AAÖ) olarak adlandırılan ölçeğin, başta aile danışmanlığı olmak üzere ailelere yönelik tüm hizmet alanlarında kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• aile aidiyeti, Aile Aidiyeti Ölçeği, ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik, üniversite öğrencisi

Family Sense of Belonging Scale: A Study of Developing a Scale

Abstract

he aim of this study is to develop a scale for determining the individual’s sense of belonging to their family. At the end of the study, we obtain ive point likert scale, which consists of 17 items and is thought to represent family sense of belonging. he scale was performed on 1579 college students studying at diferent universities in Konya. In order to assess the suitability of factor analysis of the data, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett’s test is conducted prior to principal component analysis.
he test results indicate the signiicance in KMO 0,96 and Bartlett Sphericity Test chi-square value 16943,875 (p< 0,001). As a result of the factor analysis and varimax rotation, the scale is determined the two factors structure (family sense of belonging and sense of self-belonging) acounting for the 60%of the total variance. he overall Cronbach-alpha coeicient of the scale was high (α=0,94). Family Sense of Belonging Scale (AAÖ) is found to be valid and reliable instrument which can be used in all
ields for families particularly in family counselling.

Keywords

• family sense of belonging, Family Sense of Belonging Scale, developing a scale, validity and reliability, college student

Kaynakça

1. Aksüllü, N. ve Doğan, S. (2004). Huzurevinde ve evde yaşayan yaşlılarda algılanan sosyal
2. destek etkenleri ile depresyon arasındaki ilişki. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 5 (1), ss.
3. -84.
4. Ardahan, M. (2006). Sosyal destek ve hemşirelik. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik
5. Yüksekokulu Dergisi, 9 (2), ss. 68-75.
6. Bulut, I. (1990). Aile Değerlendirme Ölçeği el kitabı. Ankara: Özügeliş Matbaası.
7. Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (2. Baskı). Ankara: Pegem
8. Akademi Yayıncılık.

9. Büyüköztürk, Ş. (2004). Veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Choenarom, C., Williams, R. A. ve Hagerty, B. M. (2005). he role of sense of belonging
11. and social support on stres and depression in individuals with depression. Archives
12. of Psychiatric Nursing, 19 (1), ss. 18-29. DOI: 10.1016/j.apnu.2004.11.003.
13. Duru, E. (2007). Sosyal Bağlılık Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması. Eurasian Journal
14. of Educational Research, 26, ss. 85-94.
15. Ersanlı, K. ve Koçyiğit, M. (2013). Ait Olma Ölçeği’nin psikometrik özellikleri. Turkish
16. Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish
17. or Turkic, 8 (12), ss. 751-764.
18. Hagerty, B. M., Lynch-Sauer, J., Patusky, K., Bouwsema, M. ve Collier, P. (1992). Sense of
19. belonging: a vital mental health concept. Archives of Psychiatric Nursing, 6, ss. 172-
20. -
21. Hagerty, B. M. ve Patusky, K. L. (1995). Developing a measure of sense of belonging.
22. Nursing Research, 44, ss. 9-13.
23. Hagerty, B. M. ve Williams, R. A. (1999). he efect of sense of belonging, social support,
24. conlict, and loneliness on depression. Nursing Research, 48, ss. 215-219.
25. Hagerty, B. M., Williams, R. A., Coyne, J. C. ve Early, M. R. (1996). Sense of belonging and
26. indicators of social and psychological functioning. Archives of Psychiatric Nursing,
27. , ss. 235-244.
28. Hoshmand, L. (2006). Culture and the field of psychotherapy and counseling. L.
29. Hoshmand (Ed.) içinde Culture, psychotherapy, and counseling: critical and integrative
30. perspectives. (ss. 25-47). housand Oaks, CA: SAGE.
31. Kaner, S. (2003). Aile Destek Ölçeği: Faktör yapısı, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları.
32. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 4 (1), ss. 57-72.
33. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. London and New York: Routledge.
34. Lepore, S., Evans, G. ve Schneider, M. (1991). Dynamic role of social support in the link
35. between chronic stress and psychological distress. Journal of Personality and Social
36. Psychology, 61, ss. 899-909.
37. Maslow, A. H. (1970). Motivation and personality (2. Baskı). New York: Harper and Row.
38. Mavili Aktaş, A. (2011). Ben ve ailem. Konya: Atlas Yayınevi.
39. Mavili Aktaş, A. (2014). Aile danışmanlığı eğitimi ve etik ilkeler. VII Aile Şurası Bildiriler
40. Kitabı. Ankara.
41. Munro, B. H. (2005). Statistical methods for health care research. Philadelphia: Lippincott
42. Williams & Wilkins.
43. Norusis, M. J. (1990). SPSS base system user’s guide. IL: SPSS Inc.
44. Sayar, K. (2012). Terapi: Kültürel bir eleştiri. İstanbul: Timaş Yayınları.
45. Spinelli, E. (2001). Demystifying theraphy. London: Constable.
46. Sorias, O. (1988). Sosyal desteğin değerlendirilmesi II: Toplumdan seçilmiş örneklemde
47. sosyal ağın yapısal özellikleri ile algılanan destek. E.Ü. Edebiyat Fakültesi Psikoloji
48. Seminer Dergisi, 6, ss. 23-33.
49. Tarhan, N. (2012). Aile okulu: Mutlu aile için makul çözüm. İstanbul: Timaş Yayınları.
50. Tovar, E. ve Simon, M. A. (2010). Factorial structure and invariance analysis of the sense
51. of belonging scales. Measurement and Evaluation in Counseling and Development,
52. (3), ss. 199-217.
53. Tuzcuoğlu, S. (1994). Aile birimlerinin yapısını tanıma ve aile terapisi. Marmara
54. Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (1), ss. 154-155.
55. Yapıcı, Ş. (2010). Türk toplumunda aile ve eğitim ilişkisi. Turkish Studies International
56. Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5 (4), ss.
57. -1570.