MANİSA SULTAN (MESİR) CAMİSİ’NİN AKUSTİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Sancak şehri olmasıyla Osmanlı Devleti’nin en önemli şehirlerinden biri olan Manisa, burada yetişen şehzadelerin, onlarla birlikte kentte ikamet eden saltanat üyelerinin ve nüfuzlu kişilerin yaptırdığı birçok anıtsal esere ev sahipliği yapmaktadır. Bu eserlerden Sultan (Mesir) Camisi, Osmanlı klasik dönem mimarlığının özelliklerini yansıtan Ege Bölgesi’ndeki nadir anıtsal yapılardan biri olması nedeniyle ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Cami, günümüzde ibadet işlevini devam ettirmektedir ve Mesir Festivali olarak bilinen etkinlikte mesir macununun halka saçıldığı cami olmasıyla da ilgi odağı olarak görülmektedir. Literatür incelendiğinde söz konusu yapının mimari özelliklerine dair araştırmaların bulunduğu, ancak yapıya ait akustik koşullara dair bir araştırma bulunmadığı görülmektedir. Kültürel miras olarak kabul edilen tarihi camilerin akustik koşullarının değerlendirilmesi, bu koşulları olumsuz etkileyen müdahalelerin tespiti ve iyileştirme önerileri, yapıların gelecek kuşaklara aktarılması sürecinde önemlidir. Sultan Camisi’nin alan çalışması olarak belirlendiği bu çalışmada, yapının tarihi, mimari öğeleri, iç mekân malzemeleri, günümüz koşullarında elde edilen akustik parametre değerlerinin tespiti ve değerlendirilmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• cami akustiği,Manisa,mimari akustik,akustik ölçüm,yansışım süresi

EVALUATION OF ACOUSTIC FEATURES OF MANISA SULTAN MOSQUE

Öz

Manisa, as one of the most important cities of the Ottoman Empire due to being the city of Sanjak, hosts to many monumental works built by princes who grew up in there, the members of sultanate dwelled with princes and influential people. The Sultan (Mesir) Mosque, which is one of the monumental works, has a privileged position due to being a rare monumental structure that reflects the Ottoman classical period architecture features. The mosque is used for worship and seen as a focus of interest due to being a mosque which Mesir paste is scattered through the people. In the literature, it has been noted that there are some researches about the architectural properties of the building, but there is no research about the acoustic conditions of the mosque. The evaluation of the acoustical conditions of historical mosques considered as cultural heritage, identification of the interventions that affect the acoustical conditions adversely and improvement suggestions are important for these buildings to hand down the next generations. In this study, the history, architectural items, interior materials and measured acoustical conditions of the Sultan Mosque, which is identified as a working area, are determined and evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Manisa,architectural acoustics,mosque acoustics,acoustical measurement,reverberation time

Kaynakça

1. Acun, H. (1999), Manisa’da Türk Devri Yapıları, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
2. Carvalho, A. P. (1999), Relations Between Rapid Speech Transmission İndex (RASTI) And Other Acoustical And Architectural Measures in Churches, Applied Acoustics, 58, 33-49.
3. Çalışkan, M. (2014), Akustik Tasarım Ve CSO Konser Salonu Yenilenme Projesi, Yapı, 388 / Mart, 134-139. Elkhateeb, A. - Adas, A. - Attia, M. - Balila, Y. (2016), Absorption Characteristics of Masjid Carpets, Applied Acoustics, 105, 143- 155.
4. Elkhateeb, A. - Adas, A. - Attia, M. - Balila, Y. (2016), The Acoustics of Masjids, Looking for Future Design Criteria. 23rd International Congress on Sound &Vibration, ICSV23, Athens, Greece.
5. Erdoğan, C. Ü. (2006), Manisa Cami ve Mescitlerinin Cephe Düzeni, Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk İslam Sanatı Anabilim Dalı.
6. Ergin, Nina (2008), The Soundscape of Sixteenth-Century Istanbul Mosques: Architecture and Qur’an Recital, Journal of the Society of Architectural Historians 67/2, 204-221.
7. Ergin, Nina (2016), Mekân/Yazı/Ses: Osmanlı’da Kadınların Cami Hamiliğine İlişkin Bir İnceleme, Mekânlar/Zamanlar/İnsanlar: Hamilik ve Mimarlık Tarihi, ed. Ceren Katipoğlu et al., Ankara: Middle East Technical University Press.
8. Grabar, Oleg (1983), Symbols and Signs in Islamic Architecture, Architecture and Community: Building in the Islamic World Today, (ed. Renata Holod), 25-32, Millerton, NY.

9. Gül, Z. - Çalışkan, M. - Tavukçuoğlu, A. (2014), Geçmişten Günümüze Süleymaniye Camii Akustiği, Megaron, 9(3), 201-216.
10. Karabiber, Z. (2000), A New Approachto An Ancient Subject: CAHRISMA Project, In Proceeding of the 7th International Congress on Sound and Vibration(1661-1668), Garmisch-Partekirchen.
11. Karabiber, Z. - Erdoğan, S. (2002), Comparison Of The Acoustical Properties Of An Ancient And A Recent Mosque, Forum Acusticum, Seville, Spain: Spanish Acoustical Society (SEA).
12. Karakuyu, M. (2007), Manisa Şehrinde Mahallelerin Tarihsel Gelişimi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, (4), 2.
13. Kayılı, M. (1988), Mimar Sinan’ın Camilerindeki Akustik Verilerin Değerlendirilmesi, Mimarbaşı Koca Sinan: Yaşadığı Çağ ve Eserleri, 545-555, İstanbul: T.C. Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü.
14. Kleiner, M. - Klepper, D. - Torres, R. (2010), Worship Space Acoustics, USA: J. Ross Publishing Inc.
15. Kutruff, H. (2009). Room Acoustics Fifth Edition, Abingdon, Oxon: Spon Press.
16. Küskü, S. G. (2014), Türk Dönemi Manisa Kenti ve Düşündürdükleri, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9/10, 633-653, Ankara.
17. Mehta, M. - Johnson, J. - Rocafort, J. (1999), Architectural Acoustics Principles And Design, New Jersey: Prentice-Hall, Inc.
18. Odabaş, E. - Sü Gül, Z. - Çalışkan, M. (2011), Doğramacızade Ali Paşa Camii’nin Akustik Ölçümlerle Değerlendirilmesi, 9. Ulusal Akustik Kongresi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
19. Orfali, W. A. (2007), Sound Parameters in Mosques, Proceedings of Meetings on Acoustics (153rd Meeting of Acoustical Society of America), Acoustical Society of America.
20. Othman, A. R. - Mohamed, M. R. (2011), Influence of Proportion Towards Speech Intelligibility in Mosque’s Praying Hall, Procedia- Social and Behavioral Science, 35, 321-329.
21. Sü Gül, Z. - Çalışkan, M. (2013), Acoustical Design of Turkish Religious Affairs Mosque, Proceedings of Meetings on Acoustics (ICA 2013, Montreal), Montreal: Acoustical Society of America.
22. Templeton, D. (1993), Acoustics in the Built Environment, Oxford: Architectural Press.
23. Topaktaş, L. (2003), Acoustical Properties of Classical Otoman Mosques Simulation and Measurements, Doktora Tezi, Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi.