Kuran Kursu Öğreticilerinin Dijital Okuryazarlık Seviyesinin İncelenmesi

Öz

Gündelik hayatın hemen her alanında kendini gösteren dijitalleşme olgusu eğitim ve öğretim süreçlerini de güçlü bir şekilde etkilemekte, geleneksel eğitim yöntem ve teknikleri yerini dijital teknolojilere bırakmaktadır. Günümüzde yaşanan hızlı dijitalleşme beraberinde dijital okuryazarlık kavramını getirmiştir. Dijital okuryazarlık en genel tanımıyla akıllı telefonlar, tabletler, dizüstü bilgisayarlar ve masaüstü bilgisayarlar gibi ağ cihazları aracılığı ile bilgiyi bulma, anlama, analiz etme, üretme ve paylaşabilme becerilerini ifade etmektedir. Dijital okuryazarlık aynı zamanda çevrimiçi ortamların kendine has hukuk kurallarını ve etik normlarını, üretim ve paylaşım kalıplarını bilmeyi içermektedir. Tüm eğitim alanlarında olduğu gibi din eğitimi ve Kuran Kurslarında da dijitalleşme kaçınılmaz görünmektedir. Bu araştırma Kur’an Kursu Öğreticilerinin dijital okuryazarlık seviyelerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubu Sakarya ve Düzce illerinde görev yapan 351 Kur’an Kursu Öğreticisinden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak katılımcıların demografik değişkenlerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu ve katılımcıların dijital okuryazarlık seviyesini ölçmek amacıyla geliştirilen Dijital Okuryazarlık Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştırr. Ölçek “farkındalık, bağlamsal kullanım, güvenli katılım, dijital kimlik yönetimi ve temel araç ve ortam bilgisi” alt boyutlarından oluşmaktadır. Ulaşılan bulgular Kur’an Kursu Öğreticilerinin dijital okuryazarlık seviyesinin görev yaptıkları kurs türüne göre farklılaştığını göstermektedir. Dijital teknolojilerin kullanımıyla ilgili bir eğitime ihtiyaç duyanların dijital okuryazarlık seviyesinin anlamlı bir şekilde düşük olduğu görülmüştür. Kur’an Kursu Öğreticilerine temel dijital okuryazarlık eğitimi verilmesinin hizmet kalitesini artıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• Dijital Okuryazarlık
• Teknoloji
• Din Eğitimi
• Kur’an Kursları.

An Examination on Digital Literacy Level of Quran Course Teachers

Abstract

The phenomenon of digitalization, which manifests itself in almost every field of daily life, strongly affects education processes, and traditional education methods and techniques are replaced by digital technologies. The rapid digitalization experienced today has brought the concept of digital literacy. In its most general definition, digital literacy refers to the ability to find, understand, analyze, produce and share information through network devices such as smartphones, tablets, laptops and desktop computers. Digital literacy also includes knowing the unique legal rules and ethical norms of online environments, production and sharing patterns. Digitalization seems inevitable in religious education and Quran Courses as in all fields of education. This research aims to examine the digital literacy levels of Qur'an Course Instructors. The sample consists of 351 Qur'an Course Instructors working in Sakarya and Düzce provinces. For collecting the data, a questionnaire prepared by the researcher to determine the demographic variables of the participants and the Digital Literacy Evaluation Scale developed to measure the digital literacy level of the participants were used. The scale consists of “awareness, contextual use, secure participation, digital identity management and basic tool and media knowledge” sub-dimensions. The findings show that the digital literacy level of Qur'an Course Instructors differs according to the type of course they work. It has been observed that the digital literacy level of those who need training on the use of digital technologies is significantly lower. It is thought that providing basic digital literacy training to Qur'an Course Instructors will increase the quality of service

Keywords

• Digitalisation
• Digital Literacy
• Technology
• Quran Courses
• Religious Education

References

1. ACAR, Ç. (2015), Anne ve Babaların İlkokul, Ortaokul ve Lise Öğrencisi Çocukları ile Kendilerinin Dijital Okuryazarlıklarına İlişkin Görüşleri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2. Aksoy, N, Karabay, E , Aksoy, E . (2021). Sınıf Öğretmenlerinin Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi. Selçuk İletişim, 21.Yıl Özel Sayısı, 859-894 . DOI: 10.18094/josc.871290
3. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: Yeni normal ve yeni eğitim paradigması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 112-142.
4. Bozkurt, A., Jung, I., Xiao, J., Vladimirschi, V., Schuwer, R., Egorov, G., . . . Paskevicius, M. (2020). A global outlook to the interruption of education due to COVID-19 Pandemic: navigating in a time of uncertainty and crisis. Asian Journal of Distance Education, 1-126.
5. DİB (2020). İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına Göre Kur'an Kursu, Kursiyer ve Bitiren Kursiyer Sayısı. Diyanet İşleri Başkanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı. https://stratejigelistirme.diyanet.gov.tr/sayfa/57/istatistikler
6. Eshet, Y. (2004). Digital literacy: A conceptual framework for survival skills in the digital era. Journal of educational multimedia and hypermedia, 13(1), 93- 106.
7. İnce, Abdullah . "KUR'AN KURSLARININ DANIŞMANLIK ve REHBERLİK FONKSİYONU (ÖĞRETİCİ GÖRÜŞLERİNE DAYALI SOSYO-PSİKOLOJİK BİR ANALİZ)". Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19 / 35 (Haziran 2017): 121-149 .
8. Karabacak, Z. İ., & Sezgin, A. A. (2019). Türkiye'de dijital dönüşüm ve dijital okuryazarlık. Türk İdare Dergisi, 1(488), 319-343.

9. Kurudayıoğlu/, Y , Tüzel, A . (2010). 21. Yüzyıl Okuryazarlık Türleri, Değişen Metin Algısı ve Türkçe Eğitimi . Türklük Bilimi Araştırmaları , (28) , 0-298 .
10. Önal, İ. (2010). Tarihsel değişim sürecinde yaşam boyu öğrenme ve okuryazarlık: Türkiye deneyimi. Bilgi Dünyası, 11(1), 101-121.
11. Özerbaş, M. A., & Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve kazakistan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16-25
12. Pala, Ş. M., & Başıbüyük, A. (2020). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Cumhuriyet InternationalJournal of Education, 9(3), 897-921.
13. Seferoğlu, S. S. (2001). Öğretmen yeterlilikleri ve mesleki gelişim. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 117- 125.
14. TÜİK (2020) Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2020-33679.