Araştırma Makalesi

Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması

Cilt: 6 Sayı: 5 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması

Öz

Sosyal bilimler alanında en çok tercih edilen çalışma türlerinden biri ölçek geliştirmedir. Bu çalışma türü deneyimsiz ve yetkin olmayan araştırmacılar tarafından yapıldığında ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Araştırmacıların istatistiksel analizlerdeki yetersizlikleri ölçek geliştirme sürecinde bir kılavuza ihtiyaç duyduklarını ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma kapsamında, bir ölçek geliştirirken ihtiyaç duyulan tüm istatistiksel analizlerin uygulama adımları anlatılmış ve açık kaynak kodlu ve ücretsiz olan Jamovi programı yardımıyla örneklendirilmiştir. R programlama dili ile geliştirilen Jamovi programı, sosyal bilimler araştırmalarında en çok tercih edilen SPSS programına benzemektedir. Kullanıcı dostu yapısı ve üst düzey analizleri yapabilme kapasitesi ile diğer ücretsiz istatistik programlarından öne çıkmaktadır. Jamovi ile kodlama becerisine gerek duymadan menüler yardımıyla tüm analizler hızlıca yapılabilmektedir. Ayrıca veri penceresi ile çıktı penceresinin aynı anda görüntülemesi ile kullanıcıya oldukça kolaylık sağlamaktadır. Bu çalışmada ölçek geliştirme çalışması için gerekli olan tüm analizler Jamovi programı yardımıyla sunulmuştur. Bu kapsamda verilerin analize hazırlığı, madde analizleri, yapı geçerliliğini ortaya koymak için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ve güvenirlik analizleri anlatılmıştır. Verilerin analize hazırlığı bölümünde Jamovi programının temel öğeleri (pencereler, temel menüler, veri aktarımı, değişkenlerin tanımlanması, değişkenlerin dönüştürülmesi vs.) tanıtılmıştır. Diğer bölümlerde ise bahsi geçen tüm analizler örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir. Örnek verilerin analiz sonuçlarına dair yorumlara da yer verilmiştir. Elde edilen sonuçların APA formatına göre raporlanmasında dikkat edilmesi gereken noktalar ve sonuçların tablo hali okuyucuya sunulmuştur. Araştırmacılar, bu kılavuz yardımıyla ölçek geliştirme çalışmalarında ihtiyaç duyacakları tüm aşamalara hâkim olabileceklerdir. SPSS programına alternatif olarak ortaya çıkan Jamovi programının Yapısal Eşitlik Modellemesi, Aracılık etkisi, Faktöriyel Varyans Analizi gibi çok değişkenli analizler için de kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AERA, APA, & NCME. (1985). Standards for educational psychological tests. Washington: American Psychological Association.
  2. Alpar, R. (2013). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayınevi.
  3. Astar, M., & Güriş, S. (2015). SPSS ile istatistik. Ankara: Der Yayınları.
  4. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588.
  5. Buja, A., & Eyuboglu, N. (1992). Remarks on parallel analysis. Multivariate Behavioral Research, 27(4), 509-540. Büyüköztürk, Ş. (2015). Veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem. Cattell, R. B. (1966). The scree test for the number of factors. Multivariate Behavioral Research, 1(2), 245-276.
  6. Cliff, J. E. (1998). Does one size fit all? Exploring the relationship between attitudes towards growth, gender, and business size. Journal of business venturing, 13(6), 523-542.
  7. Crawford, A. V., Green, S. B., Levy, R., Lo, W. J., Scott, L., Svetina, D., & Thompson, M. S. (2010). Evaluation of parallel analysis methods for determining the number of factors. Educational and Psychological Measurement, 70(6), 885-901.
  8. DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (Vol. 26). London: Sage publications.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2021

Kabul Tarihi

21 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Karakaya Özyer, K. (2021). Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. Turkish Academic Research Review, 6(5), 1330-1384. https://doi.org/10.30622/tarr.1004560
AMA
1.Karakaya Özyer K. Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. tarr. 2021;6(5):1330-1384. doi:10.30622/tarr.1004560
Chicago
Karakaya Özyer, Kübra. 2021. “Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”. Turkish Academic Research Review 6 (5): 1330-84. https://doi.org/10.30622/tarr.1004560.
EndNote
Karakaya Özyer K (01 Aralık 2021) Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. Turkish Academic Research Review 6 5 1330–1384.
IEEE
[1]K. Karakaya Özyer, “Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”, tarr, c. 6, sy 5, ss. 1330–1384, Ara. 2021, doi: 10.30622/tarr.1004560.
ISNAD
Karakaya Özyer, Kübra. “Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”. Turkish Academic Research Review 6/5 (01 Aralık 2021): 1330-1384. https://doi.org/10.30622/tarr.1004560.
JAMA
1.Karakaya Özyer K. Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. tarr. 2021;6:1330–1384.
MLA
Karakaya Özyer, Kübra. “Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”. Turkish Academic Research Review, c. 6, sy 5, Aralık 2021, ss. 1330-84, doi:10.30622/tarr.1004560.
Vancouver
1.Kübra Karakaya Özyer. Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. tarr. 01 Aralık 2021;6(5):1330-84. doi:10.30622/tarr.1004560

Cited By

Turkish Academic Research Review 
Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.