Research Article

Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması

Volume: 6 Number: 5 December 31, 2021
EN TR

Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması

Abstract

Sosyal bilimler alanında en çok tercih edilen çalışma türlerinden biri ölçek geliştirmedir. Bu çalışma türü deneyimsiz ve yetkin olmayan araştırmacılar tarafından yapıldığında ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Araştırmacıların istatistiksel analizlerdeki yetersizlikleri ölçek geliştirme sürecinde bir kılavuza ihtiyaç duyduklarını ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma kapsamında, bir ölçek geliştirirken ihtiyaç duyulan tüm istatistiksel analizlerin uygulama adımları anlatılmış ve açık kaynak kodlu ve ücretsiz olan Jamovi programı yardımıyla örneklendirilmiştir. R programlama dili ile geliştirilen Jamovi programı, sosyal bilimler araştırmalarında en çok tercih edilen SPSS programına benzemektedir. Kullanıcı dostu yapısı ve üst düzey analizleri yapabilme kapasitesi ile diğer ücretsiz istatistik programlarından öne çıkmaktadır. Jamovi ile kodlama becerisine gerek duymadan menüler yardımıyla tüm analizler hızlıca yapılabilmektedir. Ayrıca veri penceresi ile çıktı penceresinin aynı anda görüntülemesi ile kullanıcıya oldukça kolaylık sağlamaktadır. Bu çalışmada ölçek geliştirme çalışması için gerekli olan tüm analizler Jamovi programı yardımıyla sunulmuştur. Bu kapsamda verilerin analize hazırlığı, madde analizleri, yapı geçerliliğini ortaya koymak için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ve güvenirlik analizleri anlatılmıştır. Verilerin analize hazırlığı bölümünde Jamovi programının temel öğeleri (pencereler, temel menüler, veri aktarımı, değişkenlerin tanımlanması, değişkenlerin dönüştürülmesi vs.) tanıtılmıştır. Diğer bölümlerde ise bahsi geçen tüm analizler örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir. Örnek verilerin analiz sonuçlarına dair yorumlara da yer verilmiştir. Elde edilen sonuçların APA formatına göre raporlanmasında dikkat edilmesi gereken noktalar ve sonuçların tablo hali okuyucuya sunulmuştur. Araştırmacılar, bu kılavuz yardımıyla ölçek geliştirme çalışmalarında ihtiyaç duyacakları tüm aşamalara hâkim olabileceklerdir. SPSS programına alternatif olarak ortaya çıkan Jamovi programının Yapısal Eşitlik Modellemesi, Aracılık etkisi, Faktöriyel Varyans Analizi gibi çok değişkenli analizler için de kullanılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. AERA, APA, & NCME. (1985). Standards for educational psychological tests. Washington: American Psychological Association.
  2. Alpar, R. (2013). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayınevi.
  3. Astar, M., & Güriş, S. (2015). SPSS ile istatistik. Ankara: Der Yayınları.
  4. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588.
  5. Buja, A., & Eyuboglu, N. (1992). Remarks on parallel analysis. Multivariate Behavioral Research, 27(4), 509-540. Büyüköztürk, Ş. (2015). Veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem. Cattell, R. B. (1966). The scree test for the number of factors. Multivariate Behavioral Research, 1(2), 245-276.
  6. Cliff, J. E. (1998). Does one size fit all? Exploring the relationship between attitudes towards growth, gender, and business size. Journal of business venturing, 13(6), 523-542.
  7. Crawford, A. V., Green, S. B., Levy, R., Lo, W. J., Scott, L., Svetina, D., & Thompson, M. S. (2010). Evaluation of parallel analysis methods for determining the number of factors. Educational and Psychological Measurement, 70(6), 885-901.
  8. DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (Vol. 26). London: Sage publications.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

October 4, 2021

Acceptance Date

December 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 6 Number: 5

APA
Karakaya Özyer, K. (2021). Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. Turkish Academic Research Review, 6(5), 1330-1384. https://doi.org/10.30622/tarr.1004560
AMA
1.Karakaya Özyer K. Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. tarr. 2021;6(5):1330-1384. doi:10.30622/tarr.1004560
Chicago
Karakaya Özyer, Kübra. 2021. “Ölçek Geliştirme Ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”. Turkish Academic Research Review 6 (5): 1330-84. https://doi.org/10.30622/tarr.1004560.
EndNote
Karakaya Özyer K (December 1, 2021) Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. Turkish Academic Research Review 6 5 1330–1384.
IEEE
[1]K. Karakaya Özyer, “Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”, tarr, vol. 6, no. 5, pp. 1330–1384, Dec. 2021, doi: 10.30622/tarr.1004560.
ISNAD
Karakaya Özyer, Kübra. “Ölçek Geliştirme Ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”. Turkish Academic Research Review 6/5 (December 1, 2021): 1330-1384. https://doi.org/10.30622/tarr.1004560.
JAMA
1.Karakaya Özyer K. Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. tarr. 2021;6:1330–1384.
MLA
Karakaya Özyer, Kübra. “Ölçek Geliştirme Ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması”. Turkish Academic Research Review, vol. 6, no. 5, Dec. 2021, pp. 1330-84, doi:10.30622/tarr.1004560.
Vancouver
1.Kübra Karakaya Özyer. Ölçek Geliştirme ve Güvenirlik Analizleri: Jamovi Uygulaması. tarr. 2021 Dec. 1;6(5):1330-84. doi:10.30622/tarr.1004560

Cited By