Research Article

5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları

Volume: 21 Number: 1 April 15, 2023
EN TR

5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları

Abstract

Amaç: Türkiye’de bir üniversite hastanesine başvuran ebeveynlerin çocukları için; COVID-19 aşısı tereddüdü yaşama sıklığını ve COVID-19 halk sağlığı önlemlerini(HSÖ) almaya yönelik davranışlarını belirlemektir. Yöntem: Bu çalışma Türkiye’deki bir üniversite hastanesine Ocak-Şubat 2022’de başvuran 5-12 yaş çocuğu olan ebeveynlerdeki, ebeveyn COVID-19 aşı tereddüdü ve HSÖ tanımlayıcı çalışmasıdır. Katılımcıların sosyodemografik, COVID-19 enfeksiyonu ve aşılarıyla ilgili ve anne-babanın HSÖ alma durumlarına ait özellikleri ile COVID-19 Korkusu Ölçeği çalışmanın bağımsız değişkenleridir. Tek değişkenli analizlerde Student’s t testi, varyans analizi, ki-kare testi; çok değişkenli analizlerde lojistik, doğrusal regresyon modelleri kullanılmış tip-1 hata değeri 0.05 kabul edilmiştir. Analizler SPSS23.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan ebeveynlerin yaş ortalamaları 37.17±6.49 ve %68.7’si kadın, çocuklarının yaş ortalamaları 8.57±2.32 ve %53.8’i erkektir. Ebeveynlerin %17.9’u COVID-19’dan korunma ve aşılar hakkındaki bilgilerini az yeterli/yetersiz görmekte ve %28.7’si COVID-19’a karşı çocukları için HSÖ alma tutumu açısından olumsuz tutum içindedir. Ebeveynlerin %48.8’i ebeveyn aşı tereddüdüne sahiptir. Çoklu analiz sonucunda; babaların hiç COVID-19 aşısı yaptırmaması ebeveyn aşı tereddüdü riskini 6.21kat (OR:6.21;%95GA=2.16-17.82) artırmakta; ebeveynin HSÖ bakımından olumsuz tutuma sahip olması ebeveyn aşı tereddüdü riskini 2.69kat (OR:2.69;%95GA=1.35-5.35) artırmakta; annenin HSÖ davranış puanındaki her bir birimlik artış ebeveyn aşı tereddüdünü 0.89kat (OR:0.89;%95GA=0.84-0.95)etkilemektedir. Ebeveyn HSÖ davranışları puanı üzerinde, baba HSÖ davranışları puanı en çok etkiye sahip olduğu bulunmuşken en az etkiye COVID-19 Korkusu Ölçeği puanının sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Yaklaşık her iki ebeveynden birisi çocuklarına COVID-19 aşısı yaptırmada tereddüt yaşamaktadır. Toplumumuzda çocukların sağlık hizmetlerini kullanmasındaki genel belirleyici aktör olan babanın COVID-19 önlemleri konusunda da birincil önemde olduğu anlaşılmaktadır. Çocuk sağlığında annenin yanında babanın da eğitimi üzerinde önemle durulması gereken bir konudur.

Keywords

COVID-19 Aşısı, Ebeveyn, Çocuk

References

  1. WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19. In: World Health Organization [online]. Available at: https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020. Accessed February 17, 2022.
  2. Worldometer - real time world statistics. In: Worldometer[online]. Available at: http://www.worldometers.info/. Accessed February 17, 2022.
  3. World Health Organization. Ten health issues WHO will tackle this year. In: World Health Organization [online]. Available at: https://www.who.int/news-room/spotlight/ten threats-to-global-health-in-2019 . Accessed March 2, 2022.
  4. Randolph HE, Barreiro LB. Herd immunity: understanding COVID-19. Immunity 2020;52(5):737-741.
  5. World Health Organization. Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the 2015 southern hemisphere influenza season.Weekly Epidemiological Record= Relevé épidémiologique hebdomadaire 2014;89(41):441-456.
  6. Feleszko W, Lewulis P, Czarnecki A, Waszkiewicz P. Flattening the Curve of COVID-19 Vaccine Rejection—A Global Overview. Vaccines 2021; 9(1):44.
  7. Yonker LM, Boucau J, Regan J, et al. Virologic Features of Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 Infection in Children. The Journal of Infectious Diseases 2021;224(11):1821-1829.
  8. Akarsu B, Özdemir DC, Başer DA, Fidancı İ, Aksoy H, Cankurtaran M. COVID-19 Aşı Araştırmaları Devam Ederken; Toplumun Gelecekteki COVID-19 Aşısına Yönelik Düşünce ve Tutumları. In: 19. Ulusal Aile Hekimliği Kongresi 2020. p.105-107.
  9. Yılmaz M, Sahin MK. Parents’ willingness and attitudes concerning the COVID-19 vaccine: A cross-sectional study. International Journal of Clinical Practice 2021;75(9):e14364.
  10. Yigit M, Ozkaya-Parlakay A, Senel E. Evaluation of COVID-19 vaccine refusal in parents. The Pediatric infectious disease journal 2021;40(4):e134-e136.
APA
Şanlı Erkekoğlu, G., & Eser, E. (2023). 5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları. Turkish Journal of Public Health, 21(1), 43-58. https://doi.org/10.20518/tjph.1090012
AMA
1.Şanlı Erkekoğlu G, Eser E. 5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları. TJPH. 2023;21(1):43-58. doi:10.20518/tjph.1090012
Chicago
Şanlı Erkekoğlu, Gülsüm, and Erhan Eser. 2023. “5-12 Yaş çocuklar Için COVID-19 Aşısı Ebeveyn Tereddüdünün Sıklığı Ve Ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan Korunmasına Yönelik Tutum, Davranışları”. Turkish Journal of Public Health 21 (1): 43-58. https://doi.org/10.20518/tjph.1090012.
EndNote
Şanlı Erkekoğlu G, Eser E (April 1, 2023) 5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları. Turkish Journal of Public Health 21 1 43–58.
IEEE
[1]G. Şanlı Erkekoğlu and E. Eser, “5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları”, TJPH, vol. 21, no. 1, pp. 43–58, Apr. 2023, doi: 10.20518/tjph.1090012.
ISNAD
Şanlı Erkekoğlu, Gülsüm - Eser, Erhan. “5-12 Yaş çocuklar Için COVID-19 Aşısı Ebeveyn Tereddüdünün Sıklığı Ve Ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan Korunmasına Yönelik Tutum, Davranışları”. Turkish Journal of Public Health 21/1 (April 1, 2023): 43-58. https://doi.org/10.20518/tjph.1090012.
JAMA
1.Şanlı Erkekoğlu G, Eser E. 5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları. TJPH. 2023;21:43–58.
MLA
Şanlı Erkekoğlu, Gülsüm, and Erhan Eser. “5-12 Yaş çocuklar Için COVID-19 Aşısı Ebeveyn Tereddüdünün Sıklığı Ve Ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan Korunmasına Yönelik Tutum, Davranışları”. Turkish Journal of Public Health, vol. 21, no. 1, Apr. 2023, pp. 43-58, doi:10.20518/tjph.1090012.
Vancouver
1.Gülsüm Şanlı Erkekoğlu, Erhan Eser. 5-12 Yaş çocuklar için COVID-19 aşısı ebeveyn tereddüdünün sıklığı ve ebeveynlerin çocuklarının COVID-19’dan korunmasına yönelik tutum, davranışları. TJPH. 2023 Apr. 1;21(1):43-58. doi:10.20518/tjph.1090012