Birinci Basamak Değerlendirme Ölçeğinin(Primary Care Assessment Tool)hizmetten yararlananlar için Türkçe erişkin sürümünün psikometrik özellikleri/

Objective: To explore the psychometric properties of the Turkish version of the “Primary Care Assessment Tool (PCAT-TR). Methods: The results of this study represent 279,000 residents who were registered in 79 Family Health Centers of the Manisa city center. The sample selection used multistage cluster sampling from 80 clusters (n=800). A confirmatory approach and SEM modeling were used during both reliability (internal consistency) and validity (structural validity, such as known groups validity; convergent-divergent validity and confirmatory factor) analyses. Data analyses were done by using SPSS 15.0 and Lisrell 8.05 softwares for univariate parametric and non-parametric tests; multivariate analyses and confirmatory factor analysis were employed during statistical analyses of this study. Results: Mean age was 40.33 ± 13.85 with a female percentage of 76.7. Chronbach alpha values were also found satisfactory (0.80-0.90) for all domains and subdomains of the PCAT except for three subdomains: Coordination (information system), First contact care (access) and Comprehensiveness (service provided). CFA revealed RMSEA :0.10, CFI:0.84 (full model); and for the derivative subdomains the CFA model generated RMSEA  as 0.12, and  CFI as 0.88. Conclusion: PCAT can be used to evaluate the performance of PHC services in Turkey. The results of the ongoing and following studies are expected to reach some more information about further reliability and validity of the Turkish PCAT.

Keywords: Primary care assessment, PCAT, Turkish.

Amaç: “Primary Care Assessment Tool (PCAT)” yetişkin ve çocuklar için Türkçe sürümünün (Birinci Basamak Değerlendirme Gereci – BDG) geçerlilik ve güvenilirliğinin ortaya konmasıdır. Yöntem: Bu yöntemsel araştırmanın evrenini Manisa Merkez İlçede bulunan Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) bağlı 79 Aile Sağlığı Birimi’ne (ASB) kayıtlı bireyler oluşturmaktadır (n=279.000). Toplam 80 kümeden oluşan 800 kişilik bir örnek grubuna ulaşılması hedeflenmiştir. Türkçe uyarlama geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinde “doğrulayıcı yaklaşım“ kullanılmıştır Ölçeğin güvenilirliği için “iç tutarlılık analizleri” ve ayrıca “ölçek başarısı” kullanılmıştır. Yapısal geçerlilik analizlerinde ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Birleşim-ayrışım geçerliliği ve bilinen gruplar çözümlemeleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların % 76.7’ si kadındır; yaş ortalaması 40.33±13.85’dir. Cronbach alfa değerleri “kayıt/bilgi koordinasyonu”, “hizmete erişim” ve “hizmetten faydalanma” alt boyutları dışında 0.80-0.90 arasındadır. Ölçek başarı oranları aralığı %86.7-%100 olarak bulunmuştur Doğrulayıcı Faktör Analizinde, tüm sorular analize alınmıştır. Ana boyutlar için RMSEA: 0.10, CFI:0.84; türetilmiş boyutlar için RMSEA: 0.12, CFI: 0.88 ‘dir. Sonuç: Bu çalışma, her ne kadar mükemmel geçerlilik sonuçlarına ulaşılamamış olsa da BDG’nin ülkemizde birinci basamak sağlık hizmeti sunumunu değerlendirmede uygun bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. İlerleyen araştırmalar ölçeğin farklı birinci basamak sağlık hizmeti sunum koşullarındaki geçerlilik ve güvenilirliğine ışık tutacaktır.

Anahtar Kelimeler: Birinci basamak sağlık hizmet değerlendirme, BDG, Türkçe.