Sağlık hizmetlerinde toplum katılımı ve Türkiye deneyimi
Abstract
Sağlığı geliştirmenin en önemli bileşenlerinden biri toplum katılımıdır. Sağlık hizmetlerinde toplum katılımının önemi 1978’de Alma-Ata Deklarasyonuyla gündeme getirilmiştir. Alma-Ata Deklarasyonuna göre toplumun sağlık hizmetlerine planlama, organizasyon, uygulama ve denetimine en üst düzeyde katılımı sağlanmalıdır. Günümüzde katılım Alma-Ata Deklarasyonundaki tanımından uzaklaşmıştır. Yurttaş karar verme mekanizmaları içerisinde yer alamamakta ve “toplum finansmanı” sağlık alanında toplum katılımının bir parçası olarak dile getirilmektedir. Türkiye’de sağlık alanında toplum katılımı ilk kez 1961 yılında yayımlanan 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Ne yazık ki bu düzenleme yaygın olarak uygulamaya konulamamıştır. Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) toplum katılımını temel olarak sağlık hizmetlerinin finansmanına (reçete bedeli, ilave ücret, yataklı tedavi ücreti vb.) katkı olarak düzenlemiştir. SDP ile 2009’da 466 milyon TL olan SGK muayene katılım bedeli 2012’de 2.132 milyar TL’ye yükselmiştir. Buna göre SGK muayene katılım payı yıllar geçtikçe yükselmekte ve 2012 yılında hane halkı sağlık harcaması içerisindeki oranı %18’i aşmaktadır. Sağlıkta Dönüşüm Programı toplum katılımına olanak sağlamayan yapısı nedeniyle de tartışılmalıdır.
Keywords
References
- DeVos P. Participation and empowerment in Primary Health Care: from Alma Ata to the era of globalization. Social Medicine 2009; 4(2):121-127.
- WHO. Community involvement in health development: Challenging health services. WHO Technical Report Series 809, World Health Organization, Geneva, 1991.
- WHO. Community Involvement in health: Indicators. WHO Regional Office for Europe, EUR/HFA TARGET 26, Copenhagen, 1991.
- Rifkin S. Lessons from community participation in health programmes. Health Policy and Planning 1986;1:240-249.
- The World Bank. Community financing. at:http://web.worldbank.org/WBSITE/EXT
- ERNAL/TOPICS/EXTHEALTHNUTRITIONA
- NDPOPULATION/EXTHSD/0,,contentMDK:2 2523961~menuPK:376799~pagePK:14895 6~piPK:216618~theSitePK:376793~isCUR
- L:Y,00.html#Community_Based_Health_Insu rance. Accessed September 30, 2013.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 30, 2014
Submission Date
December 12, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2014 Volume: 12 Number: 3
Cited By
The analysis of sleep quality of social studies vocational associate degree students and the factors that affect sleep quality
Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.953860