Koroner kalp hastalığı(KKH) riski olup Toplum Tabanlı Sigara Bırakma Merkezi’ne davet edilenlerin başvurusunu etkileyen etmenler

Objective: The aim was to evaluate the factors that affect attendance at a community based smoking cessation center by people who are at risk of coronary heart disease.

Method: The study population was drawn from/ obtained from the database of the Balçova Heart Study, and included those who were older than 30 years and had been assessed for their CHD risk status in a survey in 2008. Smokers, who are at medium or high risk according to the Framingham risk score, were selected (1390 people). Seven young people were trained as a Community Health Support Group in the project and they were invited the target the studygroup by visiting homes or by telephone. Services in the smoking cessation center were free of charge. The dependent variable of the study was attendance at the smoking cessation center. Independent variables were; socio-demographic variables, age when starting to smoke, number of cigarettes per day, attempts at cessation, considering cessation, willingness to participate in a smoking cessation service.

Results: Forty nine percent of the target group was reached at their homes. Among the people who made an appointment (n=444), 68.2% had attended. The attenders and non-attenders from the target group did not differ statistically in age, gender, marital status, educational level or social security type. The people who had considered or attempted to quit or who wanted a support service in the baseline survey attended significantly more than the ones who had not.

Conclusion: Less than one in three people with medium and high CHD risk and who were advised to attend, to a service provided free of charge. Willingness to quit is an important factor for attending the center, even in the high risk individuals. 

Amaç: Bu çalışmada amaç, KKH riski olup Toplum Tabanlı Sigara Bırakma Merkezi’ne davet edilenlerin başvurusuna etki eden faktörlerin belirlenmesidir.

Yöntem: Balçova’da yaşayan 30 yaş üzeri kişilerin KKH risk durumlarının belirlendiği ve buna yönelik girişimlerin planlandığı Balçova’nın Kalbi(BAK) projesi kapsamında 2008 yılında yapılan durum saptama çalışmasında belirlenen Framingham risk düzeylerine göre KKH riski orta ve yüksek düzeyde riski olup sigara içen kişiler (1390 kişi) veri tabanından seçilmiştir. Projede eğitimli yedi kişiden oluşan Toplum Sağlığı Destek Grubu (TSDG) hedef gruba ev ziyaretleri ya da telefonla ulaşarak projeye katılmaları için merkeze davet etmişlerdir. Sigara Bırakma Merkezi’nde tüm hizmetler ücretsiz olarak sunulmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkeni, Sigara Bırakma Merkezi’ne başvuru durumudur. Bağımsız değişkenleri ise yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, medeni durum, sosyal güvence durumu, düzenli sigara içmeye başlama yaşı, günlük içilen sigara sayısı, sigara bırakmayı deneme, sigara bırakmayı düşünme, sigara bırakma hizmeti almak istemedir.

Bulgular: Hedef grup olan 1390 kişiden %49’una(681) evinde ulaşılmıştır. Sigara Bırakma Merkezi’ne davet edilip randevu alan 444 kişiden %68.2’si başvurmuş, randevu almadığı halde başvuran 28 kişi de izleme alınmışlardır(n=330). Hedef grubun başvurusunu yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, sosyal güvence durumu anlamlı olarak etkilememektedir. Sigarayı bırakmayı düşünenlerde, daha önce bırakmayı deneyenlerde ve sigara bırakma hizmeti almak isteyenlerde merkeze başvuru anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.

Sonuç: Toplum tabanlı olarak çalışmaya başlayan, KKH riski orta ve üzerinde olan kişilerin davet edilerek, ücretsiz hizmet sunulan bir sigara bırakma merkezinde davete yanıt verme düşüktür. Sigara bırakmada, KKH riski olanlarda bile, bireyin bu konudaki isteği hizmete ulaşmada önemli bir etkendir.