Tıp fakültesi ve meslek yüksekokulu öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörler

Abstract

Amaç: Bu çalışmada Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Van Meslek Yüksek Okulu’nda eğitim gören öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi ve bu davranışlarla ilişkili sosyo-demografik özelliklerin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın evreni Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Van Meslek Yüksek Okulu’nda eğitim gören 1842 öğrenci oluşturmaktadır. Tabakalı ve sistematik yöntemle seçilen 470 öğrenci örnek grubunu oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerini ve sağlıklarıyla ilgili bazı konuları sorgulayan bir anket ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II (SYBD-II) ölçeği gözetim altında uygulanmıştır. Bulgular: Öğrencilerin 313’ü (%66.6) Meslek Yüksekokulu’nda, 157’si (%33.4) Tıp Fakültesinde öğrenim görmektedir. Araştırmaya katılan öğrencilerin 199’u (%42.6) kız, 268’i (%57.4) erkektir. Öğrencilerin yaşlarının ortanca değeri 22’dir (en küçük-en büyük=17-60). Öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeğinden aldıkları puanın ortalaması 123.2±20.6’dir. Fakülteler arasında SYBD toplam puanı açısından istatistik olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.05).  Sonuç: Öğrencilerin SYBD toplam puanı ortalaması orta düzeyde bulunmuştur. SYBD düzeyinin artırılması için farkındalık yaratma ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmalıdır.

Keywords

• Sağlığın Geliştirilmesi,Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları,Üniversite

Healthy lifestyle behaviors of medical and vocational high school students and related socio-demographic factors

Abstract

   Objective: The aim of this study was to evaluate the healthy lifestyle behaviors of students at the Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine, and at a Vocational High School. The effects of socio-demographic characteristics on these behaviors were investigated. Method: The population of the study was comprised of 1842 students who were studying at the Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine and the Van Vocational High School. Stratified and systematic samples were selected and 470 students completed the study. The questionnaires used for the data collection were completed under supervision and gathered information about socio-demographic characteristics and certain determinants of health. Furthermore, the Health Promotion Lifestyles Profiles-II (HPLP-II) scale was applied. Results: 313 of the respondents (66.6%) were studying at the Vocational School and 157 of the students (33.4 %) were studying at the Faculty of Medicine. 199 of the participants were female (42.6%) while 268 (57.4%) were male. The median value of students’ ages was 22 (minimum-maximum=17-60). The average score on the healthy lifestyle behaviors scale obtained by the students was 123.2±20.6. There was no statistically significant difference between schools in terms of total healthy lifestyle behavior scores (p=0.05). Conclusions: The mean total score of students’ healthy lifestyle behaviors were found to be of a moderate level. In order to improve healthy lifestyle behaviors, awareness and consciousness-raising activities should be implemented.

Keywords

• Health Promotion,healthy behaviors,university

References

1. 1-Zaybak A, Fadıllıoğlu Ç.:Üniversite öğrencilerinin sağlığı geliştirme davranışları ve bu davranışları etkileyen etmenlerin belirlenmesi, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi.; 20(1):77-95,2004.
2. 2-Güner C. Mastektomi ameliyatı olmuş kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışı ile öz-bakım gücü arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Programı, 2002.
3. 3-Oyur Çelik G, Malak AT, Bektaş M, Yılmaz D, Yümer AS, Öztürk Z, Demir E.;Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin sağlığı geliştirme davranışlarını etkileyen etmenlerin incelenmesi, Anatol J Clin Investig.; 3(3):164-169,2009.
4. 4-Özvarış Ş.B: Sağlığı Geliştirme ve Sağlık Eğitimi, Halk Sağlığı Temel Bilgiler Ed. Güler Ç, Akın L, İkinci Baskı. 1676-1681, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara 2012.
5. 5-American Academy of Family Physicians: Health Promotion and Disease Prevention, Reprint No:267
6. 6-World Health Organization: Erişim tarihi: 03.02.2016http://www.who.int/healthpromotion/about/en/
7. 7-World Health Organization: Health Promotion Glossary, Geneva, 1998.
8. 8-Özvarış ŞB. Sağlığı geliştirme teori ve modeller, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Asistan Kursu, Ankara 2014.

9. 9-Centers for Disease Control and Prevention (CDC): National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion (NCCDPHP) February 2014. Erişim Tarihi: 20.03.16http://www.cdc.gov/chronicdisease/
10. 10-T.C. Sağlık Bakanlığı: Kronik Hastalıklar Risk Faktörleri Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Sempozyumu, Ankara, 2008.
11. 11-Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A.;Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması, Cumhuriyet Üniv Hemşire YO Derg.; 12(1):1-12,2008.
12. 12-Bozhüyük A. Çukurova üniversitesi sağlık bilimleri öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, Adana: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, 2010.
13. 13-İlhan N, Bahadırlı S, Toptaner NE.;Üniversite öğrencilerinin ruhsal durumları ile sağlık davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi, MÜSBED.; 4(4):207-215,2014.
14. 14-Beydağ KD, Uğur E, Sonakın C, Yürügen B.; Sağlık ve yaşam dersinin üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.; 3(1)599-609,2014.
15. 15-Özyazıcıoğlu N, Kılıç M, Erdem N, Yavuz C, Afacan S.;Hemşirelik öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi.; 8(2): 2011.
16. 16-Aksoy T, Uçar H.;Hemşirelik öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi.; 53–67,2014.
17. 17-Karadamar M, Yiğit R, Sungur MA.;Ergenlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi.; 17(3):131-139,2014.
18. 18-Türkol E, Güneş G.;İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesinde ihtisas yapan asistanların sağlıklı yaşam biçimi davranışları, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi.; 19(3):159-66,2012.
19. 19-Demir G, Arıöz A.;Göç eden kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörler, Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi.; 4(2):1-8,2014.
20. 20-Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H.:Kalp hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi, Anadolu Kardiyoloji Dergisi.; 11:619-626,2011.
21. 21-Karadeniz G, Uçum EY, Dedeli Ö, Karaağaç Ö.:Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, TAF Preventive Medicine Bulletin.; 7(6):497-502,2008.
22. 22-Çınar N, Köse D, Akduran F, Özdemir K, Altınkaynak S.;Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar.; 3(16):2384-2389,2011.
23. 23-Yalçınkaya M, Özer FG, Karamanoğlu AY.;Sağlık çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni.; 6(6):409-420,2007.