Aile sağlığı merkezi çalışanlarının aşı reddi konusundaki düşünceleri ve davranışlarının değerlendirilmesi

Objective: Vaccines are efficient and cost-effective tools for ensuring individual and community health. The need for vaccination services has been better understood with increasing vaccine rejection rates and the resurfacing of infectious diseases such as measles. An awareness of the necessity of vaccinations by health personnel who administer vaccines in primary healthcare settings is an important factor to increasing vaccine coverage and herd immunity. The aim of our study is to assess the knowledge, attitudes and behaviours of family healthcare workers towards vaccine rejection. Methods: In this cross-sectional study, we aimed to include all 146 family healthcare workers in Nigde and 125 of them (85%) agreed to participate in the study. After getting institutional permission and ethics committee approval, data was collected via a questionnaire consisting of 30 questions. Results: In our study, only 3% of the participants shared that their last child was not fully vaccinated. The percentage of participants having vaccine hesitant patients was 69% and having patients refusing vaccination was 51%. Thirteen percent of participants demonstrated they had education about vaccine rejection during school training and 15% of participants demonstrated they had this education during in-service training. The percentage of participants who did not know the website of the Ministry of Health about vaccines was 38% and only half of those who were aware shared this website with patients. One out of every 3 participants felt ill-equipped to inform patients about vaccines. The most common reasons for vaccine rejection in the community are mistrust about vaccine ingredients (84%), ignorance (79%), and thinking that vaccines are harmful (71%). High educational status, receiving information on vaccine rejection during school training or in-service training, long duration in profession and primary healthcare services were the main factors positively affecting the knowledge, attitudes and behaviours about vaccine rejection amongst healthcare staff. Conclusions: Vaccine rejection behaviour among family healthcare workers is not so high compared to literature but there are knowledge deficiencies. Courses during both undergraduate education and in-service trainings on immunization and vaccine rejection will provide effective guidance by increasing the competence of family health care workers.

Amaç: Aşı bireysel ve toplumsal sağlık için etkili bir koruyucu yöntem olmanın yanında maliyet etkin bir yöntemdir. Son zamanlarda aşı reddi ve kızamık gibi bulaşıcı hastalıkların sıklıklarındaki artışla aşılama hizmetlerinin gerekliliği daha iyi anlaşılmıştır. Özellikle birinci basamakta aşı uygulayan kişilerin aşının gerekliliğine inanması toplum bağışıklığında oldukça önemlidir. Çalışmamızın amacı aile sağlığı çalışanlarının aşı reddi konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesidir. Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmamıza Niğde’de görev yapan 146 aile sağlığı çalışanından 125’i (%85) dahil edilmiştir. Kurum izni ve etik kurul izni alındıktan sonra 30 sorudan oluşan bir anket ile veri toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %3’ünün son çocuğunun tam aşılı olmadığı gösterilmiştir. Aile sağlığı çalışanlarının %69’u aşı tereddüdü yaşayan, %51’i ise aşı yaptırmayan hastaları olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %13’ü mesleki eğitim sırasında, %15’i hizmet içi eğitim olarak aşı reddi konusunda eğitim almıştır. Sağlık Bakanlığı’nın aşılar konusundaki web sitesini bilmeyen katılımcı oranı %38 olup, bilenlerin sadece yarısı web sitesini hastalarıyla paylaştığını belirtmiştir. Her üç katılımcıdan biri aşı reddi karşısında rehberlik etmekte kendini yetersiz hissettiğini belirtmiştir. Aşı reddine sebep olduğu düşünülen en sık sebepler aşının içeriğine güvensizlik (%84), bilgisizlik (%79) ve aşının zarar vereceği düşüncesi (%71) olarak belirtilmiştir. Yüksek öğrenim düzeyi, aşı reddi konusunda eğitim almış olma, meslekte ve birinci basamakta geçirilen sürenin fazla olması aile sağlığı çalışanlarında aşı reddi konusunda bilgi, tutum ve davranışları etkileyen temel faktörler olarak bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Aile sağlığı çalışanlarında aşı reddinin literatürle kıyaslandığında yüksek olmadığı fakat bilgi düzeyinde eksikler olduğu görülmüştür. Mesleki eğitim sırasında ve hizmet içi düzenlenecek bağışıklama ve aşı reddi eğitimlerinin yeterlilik hissini artırarak etkin rehberlik yapılmasını sağlayacağı düşünülmektedir.