Yıl 2019, Cilt 17 , Sayı 2, Sayfalar 123 - 131 2019-08-31

Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma
Post-Traumatic stress disorder occurrence after a flood: A cross-sectional study

Nazım Ercüment Beyhun [1] , Asuman Yavuzyılmaz [2] , Demet Sağlam [3] , Köksal Hamzaoğlu [4] , Yusuf Demirtaş [5] , İrem Dilaver [6] , Gufran Acar [7] , Büşra Parlak [8] , Kübra Şahin [9] , Gamze Çan [10] , Murat Topbaş [11]


Amaç: Bu çalışmanın amacı; Trabzon ili Beşikdüzü ilçesinde gerçekleşen sel afetinden etkilenen bölgelerde, sellerden sonra en fazla görülen ruhsal bozukluk olan post-travmatik stres bozukluğu sıklığının belirlenmesi ve bu sıklıkla ilişkili faktörlerin saptanmasıdır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışmaya 401 kişi katılmıştır. Verilerin toplanmasında; katılımcıların sosyodemografik özellikleri, selden etkilenme durumları ve ruhsal sağlık durumları ile ilgili soruları içeren bir anket ve post-travmatik stres bozukluğunu ölçmekte kullanılan Travmatik Stres Belirti Ölçeği kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %5.0’i Travmatik Stres Belirti Ölçeği’nden yüksek puan almıştır. Kadın olmak (p=0.018), sele kapılıp sürüklenmek (p=0.031), sel sırasında fiziksel travma yaşamak (p=0.046), daha önceden sel yaşayıp etkilenmiş olmak (p=0.001), sele bağlı maddi durumda kötüleşme (p=0.028), tarlanın selden etkilenmesi (p=0.043), selden önce psikiyatrik hastalığı bulunmak (p<0.001) ve psikiyatrik ilaç kullanıyor olmanın (p<0.001) yüksek ölçek puanıyla ilişkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Sellerden sonra post-travmatik stres bozukluğu görülebileceği unutulmamalı ve riskli gruplarda taraması yapılmalıdır.

Objective: The aim of this study is to determine the frequency of post-traumatic stress disorder, which is the most common psychiatric disorder to be triggered after floods, and to determine the factors related to this frequency in the regions affected by the flood disaster in the Besikduzu district of the Trabzon province. Method: 401 people participated in this cross-sectional study. In the collection of data, a questionnaire was used which included questions about participants' sociodemographic characteristics, levels of exposure to flooding events and mental health statuses. The Traumatic Stress Symptom Checklist was used to measure post-traumatic stress disorder. Descriptive statistics and chi-square test were used. Results: 5.0% of the participants had a high score on the Traumatic Stress Symptom Checklist. It was determined that being a woman (p=0.018), drifting in flood (p=0.031), experiencing physical trauma during flood (p=0.046), having experienced flood before (p=0.001), worsening in the economic situation after the flood (p=0.028), having damage to farmland (p=0.043), having a psychiatric disorder before the flood (p<0.001) and using psychiatric drugs before the flood (p<0.001) are associated with high scale score. Conclusion: It should not be forgotten that post-traumatic stress disorder can be seen after floods and should be screened for at risk groups.

  • 1. United Naitons Office for Risk Disaster Reduction. PreventionWeb, Disaster Data&Statistics. Available at: http://www.preventionweb.net/english/professional/statistics/index.php. Accesed September 12, 2017.
  • 2. Center for Research on the Epidemiology of Disasters. The International Disaster Database, Disaster Trends, 2017. Available at: http://www.emdat.be/disaster_trends/index.html. Accessed March 08, 2017.
  • 3. World Health Organization. Climate change, Data and statistics. Regional Office for Europe: 2011, Available at: http://www.euro.who.int/en/health-topics/environment-and-health/Climate-change/data-and-statistics. Accessed May 10, 2017.
  • 4. Uçku R, Civaner M. Sel Sonrası Sağlık Hizmetlerinin Organizasyonu, Olağandışı Durumlarda Sağlık Hizmetleri Sağlık Çalışanının El Kitabı. Türk Tabipleri Birliği Yayını, 2002; 263-271.
  • 5. Neria Y, Nandi A, Galea S. Post-traumatic stress disorder following disasters: a systematic review. Psychological medicine, 2008; 38(04), 467-480.
  • 6. Dai W, Chen L, Lai Z, Li Y, Wang J, Liu A. The incidence of post-traumatic stress disorder among survivors after earthquakes: a systematic review and meta-analysis. BMC psychiatry,2016; 16(1), 188.
  • 7. Chen L, Liu A. The Incidence of Posttraumatic Stress Disorder After Floods: A meta-analysis. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 2015;9(3):329-333.
  • 8. Zohar J, Juven-Wetzler A, Sonnino R, Cwikel-Hamzany S, Balaban E, Cohen H. New insights into secondary prevention in post-traumatic stress disorder. Dialogues in clinical neuroscience, 2011; 13(3), 301.
  • 9. Sareen J. Posttraumatic stress disorder in adults: impact, comorbidity, risk factors, and treatment. The Canadian Journal of Psychiatry, 2014; 59(9), 460-467.
  • 10. Lancaster CL, Teeters JB, Gros DF, Back SE. Posttraumatic stress disorder: overview of evidence-based assessment and treatment. Journal of clinical medicine, 2016; 5(11), 105.
  • 11. Berkowitz SJ, Stover CS, Marans SR. The child and family traumatic stress intervention: Secondary prevention for youth at risk of developing PTSD. Journal of Child Psychology and Psychiatry,2011; 52(6), 676-685.
  • 12. Hamzaoğlu K. Ülkemizden Sağlık Riskleri Yönüyle Su Taşkın Ve Su Baskın Deneyimleri: Trabzon Örneği. 2. Uluslararası Su ve Sağlık Kongresi Kongre Kitabı, 2017;195-198
  • 13. Başoğlu M, Şalcıoğlu E, Livanou M ve ark. A Study of the Validity of a Screening Instrument for Traumatic Stress in Earthquake Survivors in Turkey. Journal of Traumatic Stress,2001;14(3):491-509.
  • 14. Eşsizoğlu A, Yaşan A, Bülbül İ, Önal S, Yıldırım AE, Aker T. Bir Terörist Saldırı Sonrasında Travma Sonrası Stres Bozukluğu Gelişimini Etkileyen Risk Faktörleri. Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(2):118-126.
  • 15. Dai W, Kaminga AC, Tan H ve ark. Long-term psychological outcomes of flood survivors of hard-hit areas of the 1998 Dongting Lake flood in China: Prevalence and risk factors. PLoS one, 2017;12(2), e0171557.
  • 16. Khattak SR, Khattak SUR. Prevalence of post traumatic stress disorder in flood affected poppulation of Banda Sheikh Ismail, district Nowshera. Journal of Postgraduate Medical Institute (Peshawar-Pakistan),2014; 28(1).
  • 17. Huang P, Tan H, Liu A, Feng S, Chen M. Prediction of posttraumatic stress disorder among adults in flood district. BMC Public Health,2010; 10(1), 207.
  • 18. Özgen F, Aydın H. Travma sonrası stres bozukluğu. Klinik Psikiyatri, 1999;1, 34-41.
  • 19. Fontalba-Navas A, Lucas-Borja ME, Gil-Aguilar V, Arrebola JP, Pena-Andreu JM, Perez J. Incidence and risk factors for post-traumatic stress disorder in a population affected by a severe flood. Public health, 2017; 144, 96-102.
  • 20. Creamer M, Burgess P, McFarlane AC. Post-traumatic stress disorder: findings from the Australian National Survey of Mental Health and Well-being. Psychological medicine, 2001; 31(07), 1237-1247
Birincil Dil tr
Konular Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Yazar: Nazım Ercüment Beyhun (Sorumlu Yazar)
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Asuman Yavuzyılmaz
Kurum: Aydın Efeler Toplum Sağlığı Merkezi, KETEM Birimi
Ülke: Turkey


Yazar: Demet Sağlam
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Köksal Hamzaoğlu
Kurum: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü
Ülke: Turkey


Yazar: Yusuf Demirtaş
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: İrem Dilaver
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Gufran Acar
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Büşra Parlak
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Kübra Şahin
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Gamze Çan
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Yazar: Murat Topbaş
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { tjph416592, journal = {Turkish Journal of Public Health}, issn = {}, eissn = {1304-1088}, address = {}, publisher = {Halk Sağlığı Uzmanları Derneği}, year = {2019}, volume = {17}, pages = {123 - 131}, doi = {10.20518/tjph.416592}, title = {Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma}, key = {cite}, author = {Beyhun, Nazım Ercüment and Yavuzyılmaz, Asuman and Sağlam, Demet and Hamzaoğlu, Köksal and Demirtaş, Yusuf and Dilaver, İrem and Acar, Gufran and Parlak, Büşra and Şahin, Kübra and Çan, Gamze and Topbaş, Murat} }
APA Beyhun, N , Yavuzyılmaz, A , Sağlam, D , Hamzaoğlu, K , Demirtaş, Y , Dilaver, İ , Acar, G , Parlak, B , Şahin, K , Çan, G , Topbaş, M . (2019). Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma. Turkish Journal of Public Health , 17 (2) , 123-131 . DOI: 10.20518/tjph.416592
MLA Beyhun, N , Yavuzyılmaz, A , Sağlam, D , Hamzaoğlu, K , Demirtaş, Y , Dilaver, İ , Acar, G , Parlak, B , Şahin, K , Çan, G , Topbaş, M . "Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma". Turkish Journal of Public Health 17 (2019 ): 123-131 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjph/issue/48212/416592>
Chicago Beyhun, N , Yavuzyılmaz, A , Sağlam, D , Hamzaoğlu, K , Demirtaş, Y , Dilaver, İ , Acar, G , Parlak, B , Şahin, K , Çan, G , Topbaş, M . "Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma". Turkish Journal of Public Health 17 (2019 ): 123-131
RIS TY - JOUR T1 - Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma AU - Nazım Ercüment Beyhun , Asuman Yavuzyılmaz , Demet Sağlam , Köksal Hamzaoğlu , Yusuf Demirtaş , İrem Dilaver , Gufran Acar , Büşra Parlak , Kübra Şahin , Gamze Çan , Murat Topbaş Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.20518/tjph.416592 DO - 10.20518/tjph.416592 T2 - Turkish Journal of Public Health JF - Journal JO - JOR SP - 123 EP - 131 VL - 17 IS - 2 SN - -1304-1088 M3 - doi: 10.20518/tjph.416592 UR - https://doi.org/10.20518/tjph.416592 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türkiye Halk Sağlığı Dergisi Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma %A Nazım Ercüment Beyhun , Asuman Yavuzyılmaz , Demet Sağlam , Köksal Hamzaoğlu , Yusuf Demirtaş , İrem Dilaver , Gufran Acar , Büşra Parlak , Kübra Şahin , Gamze Çan , Murat Topbaş %T Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma %D 2019 %J Turkish Journal of Public Health %P -1304-1088 %V 17 %N 2 %R doi: 10.20518/tjph.416592 %U 10.20518/tjph.416592
ISNAD Beyhun, Nazım Ercüment , Yavuzyılmaz, Asuman , Sağlam, Demet , Hamzaoğlu, Köksal , Demirtaş, Yusuf , Dilaver, İrem , Acar, Gufran , Parlak, Büşra , Şahin, Kübra , Çan, Gamze , Topbaş, Murat . "Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma". Turkish Journal of Public Health 17 / 2 (Ağustos 2019): 123-131 . https://doi.org/10.20518/tjph.416592
AMA Beyhun N , Yavuzyılmaz A , Sağlam D , Hamzaoğlu K , Demirtaş Y , Dilaver İ , Acar G , Parlak B , Şahin K , Çan G , Topbaş M . Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma. TurkJPH. 2019; 17(2): 123-131.
Vancouver Beyhun N , Yavuzyılmaz A , Sağlam D , Hamzaoğlu K , Demirtaş Y , Dilaver İ , Acar G , Parlak B , Şahin K , Çan G , Topbaş M . Sel sonrasında görülen post-travmatik stres bozukluğu: Kesitsel bir çalışma. Turkish Journal of Public Health. 2019; 17(2): 131-123.