Yıl 2019, Cilt 17 , Sayı 3, Sayfalar 228 - 237 2019-12-29

İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler
The prevalence of dental care in primary school students and the affecting factors

RESUL BUĞDAYCI [1] , Tayyar Şaşmaz [2] , Cenk ULUDOĞAN [3] , Ahmet Öner KURT [4] , Seva ÖNER [5] , Gülçin YAPICI [6] , Hüseyin GÖKÇE [7] , Fatih ÇOMU [8]


Amaç: İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinde, diş çürükleri ve diş çürüğü ile ilişkili bazı etmenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın verileri Mersin’in Toroslar ilçesinde 2008-2012 yılında yürütülen “Güçlü Dişler” projesinden alındı. Çalışmaya 41 ilkokulun birinci sınıfında okuyan 4323 öğrencinin 4010’unun verileri dâhil edildi. Öğrenciye ait sosyodemografik özellikler tanımlayıcı istatistiklerle özetlendi. Diş çürüğü ile ilişkili olabilecek değişkenlerin araştırılmasında ki-kare, t-test, Linear by linear association ve lojistik regresyon testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi α≤0.05 olarak kabul edildi.  Bulgular: Çalışmaya alınan 4010 ilköğretim 1.sınıf öğrencisinin %79.5’i yedi yaşında ve %51.9’u erkekti. Öğrencilerden %48.4’ü daha önce hiç diş hekimine gitmemişti. Öğrencilerde; ortalama çürük diş sayısı süt dişlerinde 4.4±3.6 (dmf=4.49±3.6), kalıcı dişlerde 0.4±0.9 (DMF=0.42±1.0), toplam çürük sayısı ise ortalama 4.9 (±3.5)’ti. Süt dişi çürüğü prevalansı erkeklerde (%85.8) kızlara (%82.8) göre daha fazla (p<0.05), kalıcı diş çürüğü prevalansı ise kızlarda (%20.6) erkeklere (%17.6) göre daha fazlaydı (p<0.05). Öğrencilerin %25.6’sında en az bir süt dişi kaybı, %1’inde en az bir kalıcı diş kaybı bulunmaktaydı. Binary logistik regresyon analizi ile anne eğitiminin yetersiz olmasının 1.84 (CI 1.27-2.67) kat, baba eğitiminin yetersiz olmasının 1.47 (CI 1.13-1.92)  kat, çocuğun her gün şeker yemesinin 1.58  (CI 1.18-2.12) kat diş çürüğü olma olasılığını artırdığı saptanmıştır. Sonuç: Diş fırçalama alışkanlığının, okul öncesi dönemde kazandırılması gerektiği, ulusal bir politika olarak kabul edilmelidir. Okullarda velilerin, yapılacak ağız diş sağlığı koruma programlarına dâhil edilmesi, okul kantinindeki şekerli yiyeceklerin ve içeceklerin de kontrol altına alınması önerilir.         


Objective: The aim of this study was to investigate the incidence of dental caries and related factors in first year primary school students. Methods: The data of the study was taken from the “Strong Teeth” project conducted in 2008-2012 in Mersin, Toroslar district. The data of 4010 out of 4323 students in the first year of 41 primary schools were included in the study. Chi-square, t-test, linear by linear association and logistic regression tests were used to investigate the variables related to dental caries. Statistical significance level was accepted as α ≤0.05. Results: Of the 4010 primary school students included in the study, 79.5% were seven years old and 51.9% were male. 48.4% of the students had never been to a dentist before. The mean number of decayed teeth was 4.4±3.6 (DMF=4.49±3.6) in primary teeth, 0.4±0.9 (DMF=0.42±1.0) in permanent teeth, and the total number of caries was 4.9 (±3.5). The prevalence of milk tooth decay was higher in boys (85.8%) than girls (82.8%), while the prevalence of permanent tooth decay was higher in girls (20.6%) than boys (17.6%) (p <0.05). 25.6% of the students had at least one loss of milk teeth and 1% had at least one permanent tooth loss. Binary logistic regression analysis showed that inadequate maternal education increased the likelihood of children presenting with caries 1.84 (CI 1.27-2.67) times, while inadequate father education increased the same likelihood by 1.47 (CI 1.13-1.92) times and eating sugar every day by 1.58 (CI 1.18-2.12) times.
Conclusion: It should be accepted as a national policy that the tooth brushing habit should be gained in the preschool period. In schools, it is recommended that parents should be included in oral dental health protection programs and that sugary foods and drinks in the school canteen should be controlled



  • 1. Günerkan B, Güçiz Doğan B. Ağız ve diş sağlığı (Editörler: Akın L, Güler Ç. Halk sağlığı Temel Bilgiler 3.Cilt) Hacettepe Üniversitesi yayınları, Üçüncü basım. Ankara 2015:1854-67.
  • 2. Vargas CM, Arevalo O. How Dental Care Can Preserve and Improve Oral Health Dent Clin N Am 2009;53: 399–420.
  • 3. Afşin, Soysal Z. Çocuk Dişleri. (Ed. Afşin H. Diş Hekimliğinde Anamnez) Nobel Kitabevi. Birinci Baskı, 2006:271-88. ISBN: 975-420-475-6.
  • 4. Taboada-Aranza O1, Rodríguez-Nieto K.Prevalence of plaque and dental decay in the first permanent molar in a school population of south Mexico City Bol Med Hosp Infant Mex 2018;75(2):113-118.
  • 5. Özer F. ............. İl Merkezinde ilköğretim 1. ve 6. Öğrencilerinin temel Sağlık davranışları ve etkileyen faktörler. Yüksek Lisans Tezi İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Malatya 2001:44. 6. Gücük S, Durak AH. İlkokul birinci sınıf öğrencilerin sağlık taramalarının değerlendirilmesi: Bolu il örneği. TAF Preventive Medicine Bulletin 2012;11(5):565-570.
  • 7. Yurdasal B, Bozkurt Aİ, Öz İ, Tanrıverdi S, Taş E, Naşlbant M. Denizli ağız diş sağlığını geliştirme projesi; 3. Yıl sonuçları. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2012;10(1):44-52.
  • 8. Çalışkan D, Işık A, Yaşar F, Yıldırım N, Elhan A. Park Sağlık ocağı Bölgesindeki bir İlkokulda diş çürükleri ve etkili Faktörler. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 1999;52(2):77-82.
  • 9. Adam C, Eid A, Riordan PJ, Wolikow M and Cohen F. Caries experience in the primary dentition among French 6-yearolds between 1991 and 2000 Community Dent Oral Epidemiol 2005; 33: 333-40.
  • 10. Alwayli HM, Alshiha SA, Alfraih YK, Hattan MA, Alamri AA, Aldossary MS. A survey of fissure sealants and dental caries prevalence in the first permanent molars among primary school girls in Riyadh, Saudi Arabia Eur J Dent 2017 Oct-Dec;11(4):455-460.
  • 11. Dye BA, Thornton-Evans G, Li X, Lafolla TJ. Dental Caries and Sealant Prevalence in Children and Adolescents in the United States, 2011–2012. NCHS Data Brief March no 191. Hyatswille, MD: National Center for Health Statistics. 2015.
  • 12. Gökalp s, Doğan BG, Tekçiçek M, Berberoğlu A, Ünlüer Ş. Beş, Oniki, Onbeş yaş çocukların Ağız Diş Sağlığı Profili 2004-Türkiye. Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2007;31(4):3-10.
  • 13. Gülhan A, Akıncı T, Uz M. 7-15 yaş arasındaki çocuklarda çürük sıklığı ve ağız hijyeni. İÜ Diş Hekimliği Dergisi 1191;25(2): 101-105.
  • 14. Hashim R, ThomsonWM, Ayers KMS, Lewsey JD, Awad M. Dental caries experience and use of dental services among preschool children in Ajman, UAE Int J Paediatr Dent 2006 Jul;16(4):257-62.
  • 15. Dixit LP, Shakya A, Shrestha M, Shrestha A. Dental caries prevalence, oral health knowledge and practice among indigenous Chepang school children of Nepal. BMC Oral Health 2013 May:13(20):2-5.
  • 16. Hassoy H, Ergin I, Meseri R, Mermer G, Erden EH. İzmir İli Kemalpaşa ilçesi ilköğretim öğrencilerinde ağız diş sağlığı durumu ve ilişkili faktörler. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Dergisi 2013;3(2):97-104.
  • 17. Namal N, Ertem-Vehid H, Vehid S, Can G. Altı-On İki Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığını Etkileyen Anneye Ait Faktörlerin Araştırılması Çocuk Dergisi 2009;9(3):123-126.
  • 18. Eğri M, Kayaoğlu A, Önder Y, Çıtıl R. Tokat İl Merkezindeki İlköğretim 12 Yaş Öğrencilerde DMFT İndeksi ve İlişkili Faktörler. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7(3):198-207.
  • 19. Bengi Koçanalı, Aslı Topaloğlu Ak, Dilşah Çoğulu Çocuklarda Diş Çürüğüne Neden Olan Faktörlerin İncelenmesi The Journal of Pediatric Research 2014;1(2):76-79.
  • 20. Llena C, Forner L. Dietary Habits in a Child Population in Relation to Caries Experience. Caries Res 2008;42:387–393.
  • 21. Pena Fernandez M, Bermejo Fenoll A. Epidemiology of caries in Alicante preschoolers. Av Odontoestomatol 1990 Apr;6(4):280-4.
Birincil Dil tr
Konular Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3922-3186
Yazar: RESUL BUĞDAYCI (Sorumlu Yazar)
Kurum: MERSİN ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, TIP PR.
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3923-570X
Yazar: Tayyar Şaşmaz
Kurum: MERSİN ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, TIP PR.
Ülke: Andorra


Yazar: Cenk ULUDOĞAN

Yazar: Ahmet Öner KURT

Yazar: Seva ÖNER

Yazar: Gülçin YAPICI

Yazar: Hüseyin GÖKÇE

Yazar: Fatih ÇOMU

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 29 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { tjph473364, journal = {Turkish Journal of Public Health}, issn = {}, eissn = {1304-1088}, address = {}, publisher = {Halk Sağlığı Uzmanları Derneği}, year = {2019}, volume = {17}, pages = {228 - 237}, doi = {10.20518/tjph.473364}, title = {İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler}, key = {cite}, author = {BUĞDAYCI, RESUL and Şaşmaz, Tayyar and ULUDOĞAN, Cenk and KURT, Ahmet Öner and ÖNER, Seva and YAPICI, Gülçin and GÖKÇE, Hüseyin and ÇOMU, Fatih} }
APA BUĞDAYCI, R , Şaşmaz, T , ULUDOĞAN, C , KURT, A , ÖNER, S , YAPICI, G , GÖKÇE, H , ÇOMU, F . (2019). İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler. Turkish Journal of Public Health , 17 (3) , 228-237 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjph/issue/50956/473364
MLA BUĞDAYCI, R , Şaşmaz, T , ULUDOĞAN, C , KURT, A , ÖNER, S , YAPICI, G , GÖKÇE, H , ÇOMU, F . "İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler". Turkish Journal of Public Health 17 (2019 ): 228-237 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjph/issue/50956/473364>
Chicago BUĞDAYCI, R , Şaşmaz, T , ULUDOĞAN, C , KURT, A , ÖNER, S , YAPICI, G , GÖKÇE, H , ÇOMU, F . "İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler". Turkish Journal of Public Health 17 (2019 ): 228-237
RIS TY - JOUR T1 - İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler AU - RESUL BUĞDAYCI , Tayyar Şaşmaz , Cenk ULUDOĞAN , Ahmet Öner KURT , Seva ÖNER , Gülçin YAPICI , Hüseyin GÖKÇE , Fatih ÇOMU Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Turkish Journal of Public Health JF - Journal JO - JOR SP - 228 EP - 237 VL - 17 IS - 3 SN - -1304-1088 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türkiye Halk Sağlığı Dergisi İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler %A RESUL BUĞDAYCI , Tayyar Şaşmaz , Cenk ULUDOĞAN , Ahmet Öner KURT , Seva ÖNER , Gülçin YAPICI , Hüseyin GÖKÇE , Fatih ÇOMU %T İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler %D 2019 %J Turkish Journal of Public Health %P -1304-1088 %V 17 %N 3 %R %U
ISNAD BUĞDAYCI, RESUL , Şaşmaz, Tayyar , ULUDOĞAN, Cenk , KURT, Ahmet Öner , ÖNER, Seva , YAPICI, Gülçin , GÖKÇE, Hüseyin , ÇOMU, Fatih . "İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler". Turkish Journal of Public Health 17 / 3 (Aralık 2019): 228-237 .
AMA BUĞDAYCI R , Şaşmaz T , ULUDOĞAN C , KURT A , ÖNER S , YAPICI G , GÖKÇE H , ÇOMU F . İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler. TurkJPH. 2019; 17(3): 228-237.
Vancouver BUĞDAYCI R , Şaşmaz T , ULUDOĞAN C , KURT A , ÖNER S , YAPICI G , GÖKÇE H , ÇOMU F . İlköğretim Birinci sınıf öğrencilerinde diş çürüğü sıklığı ve etkileyen faktörler. Turkish Journal of Public Health. 2019; 17(3): 237-228.