Research Article

Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması

Volume: 8 Number: 49 April 1, 2018

Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması

Abstract

Bu çalışmada ülkemizde çocuk ve ergenlere yönelik olarak yapılan bilişsel davranışçı müdahalelerin; bilişsel davranışçı yaklaşımın temel odağı olan işlevsel olmayan düşünceler olarak adlandırılan düşünceler üzerinde etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı müdahalelerin çocuk ve ergenlerin işlevsel olmayan düşünceleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle geniş çaplı bir alan yazın taraması yapılmıştır. ULAKBİM, Google Akademik ve YÖK tez tarama sayfasında “işlevsel olmayan düşünceler, akılcı olmayan inançlar, bilişsel üçlü, otomatik düşünceler, bilişsel hatalar” kavramlarıyla arama yapılmıştır. Bu alan yazın taraması sonucu yaklaşık 240 araştırmaya ulaşılmıştır. Daha sonra araştırmaya dahil etme kriterleri belirlenmiştir. (Deneysel desen kullanılması, çocuk ve ergenlerle yürütülmesi, işlevsel olmayan düşünceleri bağımlı değişken olarak alması gibi) Bu kriterler çerçevesinde sekiz araştırma meta analiz çalışmasına dahil edilmiştir. Araştırmanın bulgular ve yorum kısmında kullanılan hesaplamaların, tablo ve grafiklerin oluşturulmasında MS Office Excel 2007 ve Comprehensive Meta Analysis (CMA) programından yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre bireysel çalışmalara ait etki büyüklükleri 0,670 ile 2,793 arasında bulunmuştur. Bireysel çalışmalara ait etki büyüklüklerinin genel etki büyüklüğü 1,132 olarak bulunmuştur. Bu sonuca göre Türkiye’de yapılan bilişsel davranışçı müdahalelerin çocuk ve ergenlerin işlevsel olmayan düşünceleri üzerinde geniş düzeyde etki gösterdiği bulunmuştur.

Keywords

References

  1. Akın, Ü. (2013). Akılcı duygusal davranışçı terapi odaklı psiko-eğitim programının kendini sabotaj üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
  2. Altun, E. (2006). Akılcı duygusal temelli güvengenlik eğitiminin ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin akılcı olmayan inanç ve güvengenlik düzeylerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  3. Avcı, D. (2012). Bilişsel davranışçı tekniklere dayalı öfke ile baş etme programının ergenlerin ruh sağlığına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
  4. Aydın, A. (2006). Ergenlerde sosyal anksiyete belirtilerini azaltmaya yönelik bilişsel-davranışçı bir müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  5. Beck, R. ve Fernandez, E. (1998). Cognitive-behavioral therapy in the treatment of anger: A meta-analysis. Cognitive Therapy and Research, 22(1), 63-74.
  6. Bennett, D. S. ve Gibbons, T. A. (2000). Efficacy of child cognitive-behavioral interventions for antisocial behavior: A meta-analysis. Child & Family Behavior Therapy, 22(1), 1-15.
  7. Borenstein, B., Hedges, L. V., Higgins, J. P. ve Rothstein, H. R. (2013). Meta analize giriş. (S. Dinçer, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık. Buğa, A. (2015). Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı web tabanlı interaktif ve geleneksel psiko-eğitim programlarının çocukların bilişsel hatalarına ve psikolojik belirtilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  8. Butler, A. C., Chapman, J. E., Forman, E. M. ve Beck, A. T. (2006). The empirical status of cognitive-behavioral therapy: A review of meta-analyses. Clinical Psychology Review, 26, 17-31.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 1, 2018

Submission Date

March 17, 2017

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2018 Volume: 8 Number: 49

APA
Türk, F., Buğa, A., Çekiç, A., & Hamamcı, Z. (2018). Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 8(49), 45-61. https://izlik.org/JA78UZ94MW
AMA
1.Türk F, Buğa A, Çekiç A, Hamamcı Z. Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal. 2018;8(49):45-61. https://izlik.org/JA78UZ94MW
Chicago
Türk, Fulya, Ahmet Buğa, Ali Çekiç, and Zeynep Hamamcı. 2018. “Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk Ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması”. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal 8 (49): 45-61. https://izlik.org/JA78UZ94MW.
EndNote
Türk F, Buğa A, Çekiç A, Hamamcı Z (April 1, 2018) Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal 8 49 45–61.
IEEE
[1]F. Türk, A. Buğa, A. Çekiç, and Z. Hamamcı, “Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması”, Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, vol. 8, no. 49, pp. 45–61, Apr. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA78UZ94MW
ISNAD
Türk, Fulya - Buğa, Ahmet - Çekiç, Ali - Hamamcı, Zeynep. “Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk Ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması”. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal 8/49 (April 1, 2018): 45-61. https://izlik.org/JA78UZ94MW.
JAMA
1.Türk F, Buğa A, Çekiç A, Hamamcı Z. Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal. 2018;8:45–61.
MLA
Türk, Fulya, et al. “Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk Ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması”. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, vol. 8, no. 49, Apr. 2018, pp. 45-61, https://izlik.org/JA78UZ94MW.
Vancouver
1.Fulya Türk, Ahmet Buğa, Ali Çekiç, Zeynep Hamamcı. Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Grup Müdahalelerinin Çocuk ve Ergenlerin İşlevsel Olmayan Düşünceleri Üzerindeki Etkisi: Meta-Analiz Çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal [Internet]. 2018 Apr. 1;8(49):45-61. Available from: https://izlik.org/JA78UZ94MW

!! From 30 November 2023, English language proofreading will be required for accepted articles to ensure language quality.