İstanbul Havalimanı’nın Çoklu Paralel Pist Konfigürasyonlarının Zaman ve Yakıt Tüketimi Açısından İncelenmesi

Öz

Gelişen hava trafiği talebiyle birlikte havalimanlarına ihtiyaç her geçen gün atmaktadır. Bu ihtiyacı karşılamak için çoğu zaman mevcut havalimanlarının nasıl daha etkin kullanılabileceği incelenirken, kapasitesinin üzerinde talep olan şehirlerde ise yeni pistler veya havalimanları inşa edilmektedir. Son dönemlerde yeni inşa edilen havalimanlarında ise çoklu paralel pist sistemleri kullanılarak ileride oluşacak yoğun talebi de karşılayacak şekilde tasarlanmaktadır. Çoklu paralel pist sistemlerinde pist konfigürasyonlarının kapasite üzerinde büyük bir etkisi olduğuna dair birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalarda havalimanı işletmecisi açısından bakılarak havalimanı kaynaklarının etkin kullanımı hedeflenmektedir. Bu çalışmada ise havayolu şirketlerinin bakış açısıyla 2018 yılında kullanıma açılan, Airports Council International (ACI) verilerine göre 2021 yılının en işlek havalimanları sıralamasında ilk sırada yer alan İstanbul Havalimanı’nın pist konfigürasyonları havayolu işletmecisinin bakış açısıyla zaman ve yakıt açısından değerlendirilmektedir. Çalışmada İstanbul Havalimanı’na iniş yapan trafiklere ait iniş pisti, uçak tipi ve taksi süreleri bilgileri değerlendirilerek pist konfigürasyonları incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda minimum taksi süresi ve yakıt tüketimi sağlayan pist konfigürasyonları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• çoklu paralel pist
• pist konfigürasyonu
• istanbul havalimanı

Analysis of Istanbul Airport's Multiple Parallel Runway Configurations in Terms of Time and Fuel Consumption

Öz

The need for airports is increasing day by day with growing air traffic demand. In order to meet this need, while examining how the existing airports can be used more effectively, new runways or airports are built in cities with a demand above their capacity. In recent years, newly built airports are designed to meet the intense demand that will occur in the future by using multiple parallel runway systems. There are many studies that show that runway configurations have a large impact on capacity in multiple parallel runway systems. In this study, the runway configurations of Istanbul Airport, which ranks first in the list of the busiest airports in 2021 according to the Airports Council International (ACI) data, which was opened in 2018 from the perspective of the airline companies, are evaluated in terms of time and fuel from the perspective of the airline operator. In the study, the runway configurations were examined by evaluating the landing runway, aircraft type and taxi times information of the traffic landing at Istanbul Airport. As a result of the study, runway configurations that provide minimum taxi time and fuel consumption were determined.

Anahtar Kelimeler

• multiple parallel runway
• runway configuration
• istanbul airport

Kaynakça

1. Abbenhuis, A. (2021). Flexible runway scheduling for complex runway systems: A multi-objective optimization for fuel use and noise disturbance at Amsterdam Airport Schiphol, Delft University of Technology (Yayımlanmamış doktora tezi). Delft, Netherlands.
2. Ahmed, M. S. (2018). Maximising runway capacity by mid-term prediction of runway configuration and aircraft sequencing using machine learning (Yayımlanmamış doktora tezi). University of New South Wales, Sydney, Australia.
3. Ahmed, M. S., Alam, S. ve Barlow, M. (2018). A cooperative co-evolutionary optimisation model for best-fit aircraft sequence and feasible runway configuration in a multi-runway airport. Aerospace, 5(3), 85.
4. Delsen, J. G. (2016). Flexible arrival & departure runway allocation using mixed-integer linear programming: A Schiphol Airport case study (Yayımlanmamış doktora tezi). Delft University of Technology, Delft, Netherlands.
5. Devlet Hava Meydanları İşletmesi, DHMİ. (2021, Kasım). Aeronautical Information Publication (AIP), Havacılık Bilgi Yayını. Ankara, Türkiye.
6. Dönmez, K., Çetek, C. ve Kaya, O. (2022). Aircraft sequencing and scheduling in parallel-point merge systems for multiple parallel runways. Transportation Research Record, 2676(3), 108–124. https://doi.org/10.1177/03611981211049410
7. ICAO Engine Exhaust Emissions Data Bank, https://www.easa.europa.eu/en/domains/environment/icao-aircraft-engine-emissions-databank
8. İGA , “İGA” [Erişim Tarihi: 17-Ocak-2022]. http://iga.phtools.net/index.html

9. Meson-Mancha, S., de Lange, T., Koelle, R. ve Carro, I. G. O. (2019, Nisan). Assessing the Impact of the Runway System Configuration on Airport Capacity. Integrated Communications, Navigation and Surveillance Conference (ICNS) içinde (s.1-9). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICNSURV.2019.8735166.
10. Neitzke, K. W. ve Guerreiro, N. (2014). Exploration of the Theoretical Physical Capacity of the John F. Kennedy International Airport Runway System. In AIAA Modeling and Simulation Technologies Conference (s. 0806). SKYBRARY, https://skybrary.aero/aircraft-types.
11. Şahin, Ö. ve Usanmaz, Ö. (2012). The evaluation of aircraft operations at airports having different numbers and configurations of runways. Journal of Aeronautics and Space Technologies, 5(4), 15–24.
12. Wang, C., Imperial, K., Huang, C. ve Dang, T. (2022). Output targeting and runway utilization of major international airports: A comparative analysis using DEA. Mathematics (Basel), 10(4), 551. https://doi.org/10.3390/math10040551