Yıl 2021, Cilt 8 , Sayı 1, Sayfalar 58 - 65 2021-01-23

‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi

Mehmet ÖZELÇİ [1] , Rafet ASLANTAŞ [2] , Duygu ÖZELÇİ [3] , Erdoğan ÇÖÇEN [4]


For fruit grawing, it is important to carry out cultural practices and harvest at the right time. To know the physical and chemical changes in the growth, development and ripening periods of the fruit species and varieties are important in determining the harvesting time and cultural processes. This study was carried out to determine physical and chemical changes of Hacıhaliloğlu apricot cultivar, which has an important share in apricot production and export of Turkey, in fruit development period.In the study, it was found that the period between flowering and harvesting was 110 days in Hacıhaliloğlu apricot cultivars. In the first month of this period, approximately 75% of the fruit length, 50% of the fruit width and thickness were reached and 50% of the increase in the fruit weight reached in the last month.In phytochemical analyzes; it was observed that the increase in fruit maturity, TSS, pH and total sugar content increased, while TA value decreased. In fruit skin color measurements; it was observed that a and b color values increased, while a partial increase in L color value was observed as fruits approached harvest period.As a result; Most of the physical development of the fruits of Hacıhaliloğlu apricot cultivar was realized in the first one month period of the unripe fruit period, but it was determined that the quality parameters such as sweetening and coloring of fruits increased in the period closed to harvest.
Meyvecilikte ekonomik bir üretim için kültürel uygulamaların ve hasadın doğru zamanda yapılması önemlidir. Meyve tür ve çeşitlerinde meyvelerin büyüme, gelişme ve olgunlaşma dönemlerindeki fiziksel ve kimyasal değişimlerin bilinmesi uygulanacak kültürel işlemler ile hasat zamanının belirlenmesinde önem arz eder. Bu çalışmada ülkemizin kayısı üretim ve ihracatında önemli paya sahip Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinin; meyve gelişim dönemindeki fiziksel ve kimyasal değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinde çiçeklenme sonundan hasada kadar geçen sürenin 110 gün olduğu, bu sürenin ilk bir aylık periyodunda hasattaki meyve boyunun yaklaşık %75’ine, meyve genişliği ve kalınlığının %50’sine ulaşıldığı, meyve ağırlığındaki artışın yaklaşık %50’sinin ise son bir aylık periyotta gerçekleştiği belirlenmiştir. Fitokimyasal analizlerde; meyve olgunluğu arttıkça SÇKM, pH ve toplam şeker içeriğinin arttığı buna karşılık TEA değerinin düştüğü görülmüştür. Meyve kabuk rengi ölçümlerinde; L renk değerinde kısmi bir artış gözlenirken, a ve b renk değerlerinin çağla döneminden hasat dönemine yaklaştıkça yükseldiği görülmüştür. Sonuç olarak; Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinin meyvelerindeki fiziksel gelişimin büyük bölümü çağla döneminin ilk bir aylık periyodunda gerçekleşirken, meyvelerdeki tatlanma ve renklenme gibi kalite parametrelerinin hasada yakın dönemde yükseldiği belirlenmiştir.
  • Altan, A., 1989. Laboratuvar Tekniği. Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı No:36, s. 172, Adana.
  • Anonim, 1992. TS 1466, Domates Salçası. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.
  • Anonim, 2001. TS 1728 ISO 1842. Meyve ve Sebze Ürünleri pH Tayini. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara
  • Aslantaş, R., 2016. Bahçe Bitkilerinin Biyolojik ve Fizyolojik Esasları. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ders Notu, Erzurum.
  • Aslantaş, R., Angın, İ., Karakurt, H., Köse, M., 2010. Vegetative and pomological changes of sour-cherry as affected by sewage sludge application. Bulg. J. Agric. Sci.,16, 740-747
  • Asma, B.M., 2010. Malatyalıların Mişmiş Dediği. Gastro, 56, 57-73.
  • Asma, B.M., 2011. Her Yönüyle Kayısı. Uyum Ajans Ankara.
  • Asma, B.M., Öztürk, K., Zengin, Y., Ünal, M., 1999. Yerli ve yabancı bazı kayısı çeşitlerinin malatya ekolojik koşullarındaki fenolojik ve pomolojik özelliklerinin saptanması. 3 Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 46-51, 14-17 Eylül Ankara
  • Atay, S., Şahin, S., Öztürk, K., Öztürk, B., Demirtaş, MN., 2011. Organik ve Konvansiyonel Kayısı Yetiştiriciliğinin Meyve Verim ve Kalitesine Etkisi, alatarım, 10 (1): 1-6
  • Bolat, İ., Pırlak, L., 1998. Erzurum koşullarında yetiştirilen kütahya vişne çeşidinde bazı biyolojik özelliklerin ve meyve gelişiminin incelenmesi, Atatürk Üniv.Ziraat Fak.Derg. 29 (1), 1-11, 1998
  • Bolat, İ., Sahin., M., Uslu, S., Demirtaş, M.N., Asma, B.M., Pektekin, T., 2004. Hacıhaliloğlu ve Kabaaşı Kayısı Çeşitlerinde Derim Kriterlerinin ve Optimum Derim Zamanının Saptanması. TÜBİTAK TOGTAG/TARP-2573-11, Şanlıurfa
  • Cemeroğlu, B., 1992. Meyve ve Sebze İşleme Endüstrisinde Temel Analiz Metotları. Biltav Yayınları, 380 s, Ankara.
  • Cemeroğlu, B., 2007. Gıda Analizleri. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No: 34, Ankara.
  • Çöçen E., Canbay, A., Özelçi, M., Sarıtepe, Y., Bayındır, Y., Özelçi, D., 2019. “Levent” Kayısı Çeşidinin Döllenme Biyolojisinin Belirlenmesi. Uluslararası Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2 (2): 25-35.
  • Eşitken, A., 1992. Erzincan’da Yetiştirilen Hasanbey, Şalak, Şekerpare Kayısı Çeşitlerinin Gelişme Dönemlerinde Meyvede Meydana Gelen Fiziksel ve Kimyasal Değişimler ile Hasat Kriterlerinin Saptanması Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Ünv. Fen Bil. Enstitüsü, Erzurum
  • FAO, 2019. BM Gıda ve Tarım Örgütü, http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC (Erişim Tarihi: 20.12.2019).
  • Gülcan, R., Mısırlı, A., Eryüce, N., Sağlam, H., Demir ,T., 2001. Apricot production (in Turkish). TARP Press, Ankara.
  • Güleryüz, M., Bolat, İ.,1997. Investigation on characteristics of apricot cultivars in Erzincan-Turkey, International Symposium on Apricot Culture, Veria-Makedonia, Greece.
  • Güleryüz, M., Ercişli, S., Erkan, E., 2001. Erzincan ovasında yetiştirilen bazı elma çeşitlerinin meyve gelişimi dönemlerinde meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişimler ile bunlar arasındaki ilişkiler. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 32 (1): 51-59.
  • Işık, A., 1998. Malatya 1830-191.847 s, İstanbul
  • Kan, T., 2005. Yöresel Olarak Yetiştirilen Kayısı Çeşitlerine Ait Meyvelerdeki Yapısal Değişimlerin İncelenmesi. İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
  • Karaat, F. E., 2018. Bazı Kayısı Çeşit ve Melezlerinde Fitokimyasal Özelliklerin Değişimi ve Kalıtımı, Doktora Tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Niğde, 106 s.
  • Karaçalı, İ., 1990. Bahçe Ürünlerinin Muhafazası ve Pazarlanması. E.Ü.Z.F. Yay. No: 494. E. Ü. Basımevi, Bornova-İzmir.
  • Konica Minolta Precise color communication, 2007. Konica Minolta Pho Sensing Inc., Japan.
  • Köksal, A.İ., H, Yılmaz., 1992. Bazı Elma ve Armut Çeşitlerinin Gelişme ve Olgunlaşmaları Sırasında Fiziksel ve Kimyasal Değişimler. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, 16 : 669-686.
  • Nigam, V.N., Sharma, S.D., 1987.Changes in the sugar content in developing apricot fruits cv, Newcastle (Prunus armeniaca L.). Hort. Abst., 58:10-6472.
  • Öztürk, K., Konak, R., Çelik, Öztürk, B., Yanar, M., Didin, M., 2006. Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinin kükürtlenme ve çiftçi şartlarında depolama kriterlerinin belirlenmesi. Proje sonuç raporu. Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Malatya.
  • TUİK, 2019. Türkiye İstatistik Kurumu https://biruni.tuik.gov.tr (Erişim tarihi: 02.12.2019).
  • Ünal, M.R., 2010. Kayısı Araştırma Raporu, Fırat Kalkınma Ajansı, Malatya
  • Yanar, M., 2016. Bazı Kayısı Çeşit Ve Genotiplerinin Fenolojik, Morfolojik, Pomolojik Ve Moleküler Karakterizasyonu, Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Hatay, 110 s.
  • Yılmaz, B., Bostan, S.Z., 2018. Giresun Koşullarında Yetiştirilen 'Hayward' Kivi Çeşidinde Meyve Gelişim Sürecinde Fiziksel Özelliklerin Değişimi, Ordu Üniv. Bil. Tek. Derg., 8(2): 174-186.
  • Yılmaz, K. U., 2008. Bazı Yerli Kayısı Genotiplerinin Fenolojik, Morfolojik ve Pomolojik Özellikleri ile Genetik İlişkilerinin ve Kendine Uyuşmazlık Durumlarının Moleküler Yöntemlerle Belirlenmesi. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana. 382 s.
Birincil Dil tr
Konular Fen
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-1342-6655
Yazar: Mehmet ÖZELÇİ (Sorumlu Yazar)
Kurum: MALATYA KAYISI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-1368-5673
Yazar: Rafet ASLANTAŞ
Kurum: ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-1621-1980
Yazar: Duygu ÖZELÇİ
Kurum: MALATYA KAYISI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-2052-949X
Yazar: Erdoğan ÇÖÇEN
Kurum: MALATYA KAYISI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 23 Ocak 2021

Bibtex @araştırma makalesi { turkjans676680, journal = {Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi}, issn = {2148-3647}, address = {}, publisher = {Mevlüt AKÇURA}, year = {2021}, volume = {8}, pages = {58 - 65}, doi = {10.30910/turkjans.676680}, title = {‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi}, key = {cite}, author = {Özelçi, Mehmet and Aslantaş, Rafet and Özelçi, Duygu and Çöçen, Erdoğan} }
APA Özelçi, M , Aslantaş, R , Özelçi, D , Çöçen, E . (2021). ‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi . Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi , 8 (1) , 58-65 . DOI: 10.30910/turkjans.676680
MLA Özelçi, M , Aslantaş, R , Özelçi, D , Çöçen, E . "‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi" . Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (2021 ): 58-65 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkjans/issue/60017/676680>
Chicago Özelçi, M , Aslantaş, R , Özelçi, D , Çöçen, E . "‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi". Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (2021 ): 58-65
RIS TY - JOUR T1 - ‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi AU - Mehmet Özelçi , Rafet Aslantaş , Duygu Özelçi , Erdoğan Çöçen Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.30910/turkjans.676680 DO - 10.30910/turkjans.676680 T2 - Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 58 EP - 65 VL - 8 IS - 1 SN - 2148-3647- M3 - doi: 10.30910/turkjans.676680 UR - https://doi.org/10.30910/turkjans.676680 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi ‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi %A Mehmet Özelçi , Rafet Aslantaş , Duygu Özelçi , Erdoğan Çöçen %T ‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi %D 2021 %J Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi %P 2148-3647- %V 8 %N 1 %R doi: 10.30910/turkjans.676680 %U 10.30910/turkjans.676680
ISNAD Özelçi, Mehmet , Aslantaş, Rafet , Özelçi, Duygu , Çöçen, Erdoğan . "‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi". Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 / 1 (Ocak 2021): 58-65 . https://doi.org/10.30910/turkjans.676680
AMA Özelçi M , Aslantaş R , Özelçi D , Çöçen E . ‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi. TTDBD. 2021; 8(1): 58-65.
Vancouver Özelçi M , Aslantaş R , Özelçi D , Çöçen E . ‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2021; 8(1): 58-65.
IEEE M. Özelçi , R. Aslantaş , D. Özelçi ve E. Çöçen , "‘Hacıhaliloğlu’ Kayısı Çeşidinde Meyve Gelişimi Sırasındaki Fiziksel, Kimyasal Ve Renk Değişimlerinin Belirlenmesi", Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 8, sayı. 1, ss. 58-65, Oca. 2021, doi:10.30910/turkjans.676680