Yıl 2021, Cilt 8 , Sayı 1, Sayfalar 165 - 170 2021-01-23

Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma

Hakan IŞIK [1] , A. Şükrü BENGÜ [2] , Handan ÇINAR YILMAZ [3] , İbrahim TÜRKEKUL [4]


The mushrooms that are naturally grown in woodland or meadow areas are collected and consumed as popular food items all over the world because of their low cost and special taste. However, they are used as bioindicators because they can collect many heavy metals in their bodies. In this present study, our aim is to determine the concentrations of some heavy metals (Ni, Fe, Cu, Zn, Al, Co, Mn, Cr and Cd) in the samples of Pleurotus eryngii (DC.) Quél. and Lepista nuda (Bull.) Cooke collected from different localities of Tokat region. The heavy metal contents of the mushroom samples were determined with Atomic Absorption Spectrophotometric instrument (AAS). As a result of studies, heavy metal was detected in the mushroom samples ranging from 0,079 to 71,750 mg/kg. Fe was measured as the highest mineral with concentrations ranging from 9,450 to 71,750 mg/kg in all mushroom samples, and followed by Al and Zn with different rates. The least amount of minerals in all samples were Ni, Co, Cr and Cd. It is determined that the amount of minerals in dirty samples of Pleurotus eryngii is higher than clean samples. However, in the clean examples of Lepista nuda Ni, Zn, Co, Cr; also in dirty samples, Fe, Cu, Al, Mn and Cd were detected in higher amounts.
Ormanlık veya çayırlık alanlarda doğal olarak yetişen yenen mantarlar maliyetinin düşük olması ve özel bir lezzete sahip olmaları dolayısıyla tüm dünyada popüler gıda maddeleri olarak toplanmakta ve tüketilmektedir. Ancak bünyelerinde birçok ağır metalleride toplayabildiklerinden dolayı biyoindikatör olarak kullanılmaktadırlar. Mevcut bu çalışmada amacımız Tokat yöresinin farklı lokalitelerinden toplanan Pleurotus eryngii (DC.) Quél., ve Lepista nuda (Bull.) Cooke örneklerindeki bazı ağır metallerin (Ni, Fe, Cu, Zn, Al, Co, Mn, Cr ve Cd) konsantrasyonlarını tespit etmektir. Mantar örneklerinin ağır metal içerikleri Atomik Absorbsiyon Spektrofotometresi (AAS) cihazı ile belirlenmiştir. Çalışmalar sonucunda mantar örneklerinde 0,079 mg/kg ile 71,750 mg/kg arasında değişen miktarlarda ağır metal tespit edilmiştir. Tüm mantar örneklerinde demir 9,450 ile 71,750 mg/kg arasında değişen konsantrasyonlar ile miktarı en yüksek olan mineral olarak ölçülmüştür ve bunu değişik oranlar ile alüminyum ve çinko takip etmiştir. Tüm örneklerde miktarı en az olan mineraller Ni, Co, Cr ve Cd olmuştur. Pleurotus eryngii’nin kirli örneklerdeki mineral miktarının temiz örneklerinden daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ancak Lepista nuda’nın temiz örneklerinde Ni, Zn, Co, Cr; kirli örneklerinde ise Fe, Cu, Al, Mn ve Cd daha yüksek miktarda tespit edilmiştir.
AAS, Ağır metal, çevre kirliliği, Doğal yenen mantarlar, Tokat
  • Abbaspour, N., Hurrell, R. ve Kelishadi, R. 2014. Review on iron and its importance for human health. Journal of Research in Medical Sciences, 19: 164-174.
  • Akyüz, M. ve Kırbağ, S. 2010. Nutritive value of wild edible and cultured mushrooms. Turkish Journal of Biology, 34: 97-102.
  • Altıntığ, E., Hişir, M.E. ve Altundağ, H. 2017. Determination of Cr, Cu, Fe, Ni, Pb and Zn by ICP-OES in mushroom samples from Sakarya, Turkey. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 21(3): 496-504.
  • Alonso, J., García, M.A., Pérez-López, M. ve Melgar, M.J. 2003. The Concentrations and Bioconcentration Factors of Copper and Zinc in Edible Mushrooms. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 44: 180-188.
  • Ángeles García, M., Alonso, J. ve Melgar, J.M. 2009. Lead in edible mushrooms: Levels and bioaccumulation factors. Journal of Hazardous Materials, 167: 777-783.
  • Bengü, A.Ş., Çınar Yılmaz, H., Türkekul, İ. ve Işık, H. 2019. Doğadan Toplanan ve Kültürü Yapılan Pleurotus ostreatus ve Agaricus bisporus Mantarlarının Toplam Protein, Vitamin ve Yağ Asidi İçeriklerinin Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(2): 222-229.
  • Duruibe, J.O., Ogwuegbu, M.O.C. ve Egwurugwu, J.N. 2007. Heavy metal pollution and human biotoxic effects. International Journal of Physical Sciences, 2(5): 112-118.
  • Garcia, M.A., Alonso, J., Fernandez, M. I. ve Melgar, M.J. 1998. Lead content in edible wild mushrooms in Northwest Spain as indicator of environmental contamination. Archives Environmental Contaminatian and Toxicology, 34: 330-335.
  • Guerra, F., Trevizam, A.R., Muraoka, T., Marcante, N.C. ve Canniatti-Brazaca, S.G. 2012. Heavy metals in vegetables and potential risk for human health. Scientia Agricola, 69(1): 54-60.
  • Işıldak, Ö., Türkekul, İ., Elmastaş, M. ve Aboul-Enein, H.Y. 2007. Bioaccumulation of Heavy Metals in Some Wild-Grown Edible Mushrooms. Analytical Letters, 40: 1099-1116.
  • Ita, B.N., Essien, J.P. ve Ebong, G.A. 2006. Heavy Metal Levels in Fruiting Bodies of Edible and Non-edible Mushrooms from the Niger Delta Region of Nigeria. Journal of Agriculture & Social Sciences, 2(2): 84-87.
  • Järup, L. 2003. Hazards of heavy metal contamination. British Medical Bulletin, 68(1): 167-182.
  • Kalač, P. 2001. A review of edible mushroom radioactivity. Food Chemistry, 75: 29-35.
  • Kalač, P. 2009. Chemical composition and nutritional value of European species of wild growing mushrooms: a review. Food Chemistry, 113: 9-16.
  • Kalač, P. ve Svoboda, L. 2000. A review of trace element concentrations in edible mushrooms. Food Chemistry, 69: 273-281.
  • Kupchyk, O. 2018. Determining Heavy Metals in Mushroom Samples by Stripping Voltammetry. Food Science and Technology, 12(2): 62-67.
  • Manzi, P., Aguzzi, A. ve Pizzoferrato, L. 2001. Nutritional value of mushrooms widely consumed in Italy. Food Chemistry, 73, 321-325.
  • Pekşen, A. 2013. Mantarların İnsan Hayatı ve Sağlığındaki Yeri. Bahçe Haber, 2(1), 10-15.
  • Pekşen, A., Yakupoğlu, G. ve Kibar, B. 2008. Some Chemical Components of Lactarius pyragalus from Diverse Locations. Asian Journal of Chemistry, 20(4): 3109-3114.
  • Širić, I., Humar, M., Kasap, A., Kos, I., Mioč, B. ve Pohleven, F. 2016. Heavy metal bioaccumulation by wild edible saprophytic and ectomycorrhizal mushrooms. Environmental Science and Pollution Research, 23: 18239-18252.
  • Orsine, J.V.C., Novaes, M.R.C.G. ve Asquieri, E.R. 2012. Nutritional value of Agaricus sylvaticus; mushroom grown in Brazil. Nutrición Hospitalaria, 27(2): 449-455.
  • Ouzouni, P.K., Petridis, D., Koller, W.D. ve Riganakos, K.A. 2009. Nutritional value and metal content of wild edible mushrooms collected from West Macedonia and Epirus, Greece. Food Chemistry, 115:1575-1580.
  • Valverde, M.E., Hernández-Pérez, T. ve Paredes-López, O. 2015. Edible mushrooms: Improving human health and promoting quality life. International Journal of Microbiology, 2015: 1-14.
  • Yamaç, M., Yıldız, D., Sarıkürkcü, C., Çelikkollu, M. ve Solak, M.H. 2007. Heavy metals in some edible mushrooms from the Central Anatolia, Turkey. Food Chemistry, 103: 263-267.
  • Zhu, F., Qu, L., Fan, W., Qiao, M., Hao, H. ve Wang, X. 2011. Assessment of heavy metals in some wild edible mushrooms collected from Yunnan Province, China. Environmental Monitoring and Assessment, 179: 191-199.
Birincil Dil tr
Konular Fen
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8241-0078
Yazar: Hakan IŞIK (Sorumlu Yazar)
Kurum: Tokat M. Emin Saraç Anadolu İmam Hatip Lisesi
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-7635-4855
Yazar: A. Şükrü BENGÜ
Kurum: BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-7215-7822
Yazar: Handan ÇINAR YILMAZ
Kurum: BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-1036-9835
Yazar: İbrahim TÜRKEKUL
Kurum: TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 23 Ocak 2021

Bibtex @araştırma makalesi { turkjans726094, journal = {Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi}, issn = {2148-3647}, address = {}, publisher = {Mevlüt AKÇURA}, year = {2021}, volume = {8}, pages = {165 - 170}, doi = {10.30910/turkjans.726094}, title = {Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma}, key = {cite}, author = {Işık, Hakan and Bengü, A. Şükrü and Çınar Yılmaz, Handan and Türkekul, İbrahim} }
APA Işık, H , Bengü, A , Çınar Yılmaz, H , Türkekul, İ . (2021). Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma . Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi , 8 (1) , 165-170 . DOI: 10.30910/turkjans.726094
MLA Işık, H , Bengü, A , Çınar Yılmaz, H , Türkekul, İ . "Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma" . Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (2021 ): 165-170 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkjans/issue/60017/726094>
Chicago Işık, H , Bengü, A , Çınar Yılmaz, H , Türkekul, İ . "Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma". Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (2021 ): 165-170
RIS TY - JOUR T1 - Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma AU - Hakan Işık , A. Şükrü Bengü , Handan Çınar Yılmaz , İbrahim Türkekul Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.30910/turkjans.726094 DO - 10.30910/turkjans.726094 T2 - Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 165 EP - 170 VL - 8 IS - 1 SN - 2148-3647- M3 - doi: 10.30910/turkjans.726094 UR - https://doi.org/10.30910/turkjans.726094 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma %A Hakan Işık , A. Şükrü Bengü , Handan Çınar Yılmaz , İbrahim Türkekul %T Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma %D 2021 %J Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi %P 2148-3647- %V 8 %N 1 %R doi: 10.30910/turkjans.726094 %U 10.30910/turkjans.726094
ISNAD Işık, Hakan , Bengü, A. Şükrü , Çınar Yılmaz, Handan , Türkekul, İbrahim . "Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma". Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 / 1 (Ocak 2021): 165-170 . https://doi.org/10.30910/turkjans.726094
AMA Işık H , Bengü A , Çınar Yılmaz H , Türkekul İ . Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma. TTDBD. 2021; 8(1): 165-170.
Vancouver Işık H , Bengü A , Çınar Yılmaz H , Türkekul İ . Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2021; 8(1): 165-170.
IEEE H. Işık , A. Bengü , H. Çınar Yılmaz ve İ. Türkekul , "Tokat'tan Toplanan İki Yenen Doğal Mantar (Pleurotus eryngii ve Lepista nuda) Örneklerindeki Ağır Metal Seviyeleri Üzerine Bir Çalışma", Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 8, sayı. 1, ss. 165-170, Oca. 2021, doi:10.30910/turkjans.726094