1. Genel Bilgiler
Literatür incelemesi, belirli bir konu alanında mevcut bilgi birikimini sistematik ve eleştirel bir şekilde değerlendiren, kaynakların kapsamlı bir taramasını yapan akademik bir çalışmadır. Bu tür çalışmalar, konuya dair mevcut yaklaşımları, tartışmaları ve teorik çerçeveleri ortaya koyarak, alanın mevcut durumunu ve gelecekteki araştırma alanlarını belirlemeye yardımcı olur.
2. Amaç ve Kapsam
Yazar, literatür incelemesinde ele alınacak konuyu net bir şekilde tanımlamalı ve çalışmanın amacını açıkça ortaya koymalıdır. İncelemenin kapsamı; hangi teorik yaklaşımların, kavramların, metodolojilerin ve çalışmalara yer verileceğini belirlemeli, sınırlamalar ve odak noktaları detaylandırılmalıdır.
3. Yöntem
- Kaynak Seçimi: Yazar, literatür taramasında kullanılacak veri tabanlarını, akademik dergileri, kitapları ve diğer bilimsel kaynakları belirtmelidir. Kaynakların seçiminde güncellik, güvenilirlik ve alandaki etkinlik kriterlerine dikkat edilmelidir.
- Tarama Süreci: Literatür taramasında kullanılan anahtar kelimeler, sorgular ve arama stratejileri ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Tarama sürecinin sistematik ve tekrar edilebilir olması önemlidir.
- Daha önce yapılmış literatür incelemeleri mutlaka değerlendirmeye alınmalı ve uygun şekilde refere edilmelidir.
- Kapsamın Belirlenmesi: İncelemeye dahil edilen çalışmaların tarihsel aralığı, coğrafi ve dilsel sınırlamaları açıkça ifade edilmelidir.
4. Analiz ve Değerlendirme
- Eleştirel Değerlendirme: Yazar, seçilen kaynakları sadece özetlemekle kalmayıp, aynı zamanda kaynakların metodolojik sağlamlığı, teorik katkıları ve sınırlılıkları açısından eleştirel bir değerlendirme yapmalıdır.
- Tematik Yaklaşım: Literatürde ortaya çıkan temel temalar, kavramlar ve teorik yaklaşımlar sistematik olarak gruplandırılmalı ve karşılaştırmalı analiz yapılmalıdır.
- Boşluklar ve Gelecek Yönelimleri: İncelenen literatürdeki boşluklar, çelişkili bulgular ve tartışmalı konular belirlenmeli, bu durumların gelecekteki araştırmalara nasıl yön verebileceği tartışılmalıdır.
5. Sunum ve Yazım Kuralları
- Akademik Dil: Yazımda resmi, açık ve anlaşılır bir dil kullanılmalı ve üslup birliği sağlanmalıdır. Terimlerin tanımları ve doğru kullanımları konusunda titizlik gösterilmelidir.
- Kaynakça ve Atıflar: Tüm kaynaklar, ilgili akademik standartlara uygun olarak atıf yapılmalı ve kaynakça düzenli bir şekilde sunulmalıdır.
- Özet ve Sonuç: İncelemenin başında, konuya dair genel bir özet sunulmalı; sonunda ise elde edilen bulgular, ana temalar ve gelecek araştırma önerileri net bir şekilde ifade edilmelidir.
6. Ek Hususlar
- Görsel ve Tablo Kullanımı: Literatür taraması sırasında elde edilen verilerin, temaların veya kavramların özetlenmesinde görsel araçlar (grafikler, tablolar) kullanılabilir. Ancak bu görsel materyaller, metnin bütünlüğünü ve akademik ciddiyetini destekleyecek şekilde sunulmalıdır.
- Dil ve Üslup: Türkçe literatür incelemelerinde Türk Dil Kurumu’nun yayımladığı "İmla Kılavuzu" esas alınmalı, dilbilgisi ve yazım kurallarına uyum gösterilmelidir. Yazım stili, anlaşılır, akıcı ve bilimsel bir üslup taşımalıdır.
Bu rehber, literatür incelemesi hazırlayacak yazarların, çalışmaları için sistematik, eleştirel ve kapsamlı bir yaklaşım geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Akademik bütünlük ve metodolojik şeffaflık, literatür incelemelerinin temel taşları olarak kabul edilmeli ve çalışmanın her aşamasında bu prensiplere uygun hareket edilmelidir.