Review

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi

Volume: 14 Number: 1 January 31, 2022
EN TR

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi

Abstract

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), hanehalklarının tüketimine yönelik mal ve hizmet fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen bir yöntemdir. Bu çalışmada yapay zeka alanında TÜFE ile ilgili yapılan birbirinden bağımsız birçok çalışma araştırılmıştır. Yapılan literatür taraması neticesinde TÜFE hesaplanmasındaki yapay zeka kullanımı “verilerin toplanma ve işleme” ile “ürünlerin sınıflandırılması” olmak üzere iki süreçte olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Verilerin toplanma ve işleme sürecinde resmi istatistik ofisleri tarafından anket aracılığıyla veri toplama işlemine alternatif yöntem çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bunun için çevrimiçi alışveriş sitelerindeki ürün bilgileri ve fiyatları web tarama tekniği gibi yöntemler kullanılarak derlenmiştir. Ürünlerin sınıflandırılması sürecinde ise çeşitli yöntemlerle firmalardan dijital ortamda alınan ürün bilgilerinin TÜFE kapsamındaki kullanılan sınıflandırma yöntemleri ile eşleşmesi için çeşitli makine öğrenme yöntemleri kullanılmıştır. Bunun için metin tabanları verileri dijitalleştirmek için doğal dil işleme yöntemleri uygulanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma ile TÜFE kapsamında yapay zeka kullanan çalışmalar tek bir çatı altında toplanarak yeni alternatif hesaplama yöntemleri için öngörü oluşturulmuştur.

Keywords

web tarama, ürün eşleştirme, yapay zeka, makine öğrenme, doğal dil işleme, tüfe, bilgi çıkarımı

References

  1. Fiyat Endekleri ve Enflasyon, Sorularla Resmi İstatistik Dizisi-3, TÜİK, 2008
  2. United Nations. (2018). Classification of Individual Consumption According to Purpose (COICOP)
  3. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tuketici-Fiyat-Endeksi-Ocak-2019-30849, “Tüketici Fiyat Endeksi, Ocak 2019”, (2019)
  4. Polzonetti, A., Re, B., & Vaccari, C. Big Data in Official Statistics 2013-2014. Available on: http://www. academia. edu/7571682/PhD_Thesis_on_Big_Data_in_Offic ial_Statistics_, 26-43.
  5. Olston, C., & Najork, M. (2010). Web crawling. Now Publishers Inc.
  6. Cavallo, A. (2013). Online and official price indexes: Measuring Argentina's inflation. Journal of Monetary Economics, 60(2), 152-165.
  7. Breton, R., Flower, T., Mayhew, M., Metcalfe, E., Milliken, N., Payne, C., ... & Woods, A. (2016). Research indices using web scraped data: May 2016 update. Newport: Office for National Statistics. Available from www. ons. gov. uk/file.
  8. Chuanyang, F., & Hao, J. L. W. (2016). Experinces with the Use of Online Prices in Consumer Price Index.
  9. Cavallo, A., & Rigobon, R. (2016). The Billion Prices Project. Journal of Economic Perspectives. Forthcoming.
  10. Hang, C., Yi, S., Xin, Y., & Benfu, L. (2013, July). A study on construction of inflation index based on web search data. In 2013 International Conference on e-Business (ICE-B) (pp. 1-8). IEEE. Yuan, H., Zhang, D., Xu, W., Wang, M., & Dong, W. (2013, November). Forecasting the CPI Using a Hybrid Sarima and Neural Network Model with Web News Articles. In 2013 Sixth International Conference on Business Intelligence and Financial Engineering (pp. 84-88). IEEE.
APA
On, A., & Barışçı, N. (2022). Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi. International Journal of Engineering Research and Development, 14(1), 299-315. https://doi.org/10.29137/umagd.1022087
AMA
1.On A, Barışçı N. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi. IJERAD. 2022;14(1):299-315. doi:10.29137/umagd.1022087
Chicago
On, Abdulcebar, and Necaattin Barışçı. 2022. “Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi”. International Journal of Engineering Research and Development 14 (1): 299-315. https://doi.org/10.29137/umagd.1022087.
EndNote
On A, Barışçı N (January 1, 2022) Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi. International Journal of Engineering Research and Development 14 1 299–315.
IEEE
[1]A. On and N. Barışçı, “Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi”, IJERAD, vol. 14, no. 1, pp. 299–315, Jan. 2022, doi: 10.29137/umagd.1022087.
ISNAD
On, Abdulcebar - Barışçı, Necaattin. “Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi”. International Journal of Engineering Research and Development 14/1 (January 1, 2022): 299-315. https://doi.org/10.29137/umagd.1022087.
JAMA
1.On A, Barışçı N. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi. IJERAD. 2022;14:299–315.
MLA
On, Abdulcebar, and Necaattin Barışçı. “Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 14, no. 1, Jan. 2022, pp. 299-15, doi:10.29137/umagd.1022087.
Vancouver
1.Abdulcebar On, Necaattin Barışçı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Hesaplamasında Yapay Zeka Kullanan Çalışmalarının İncelenmesi. IJERAD. 2022 Jan. 1;14(1):299-315. doi:10.29137/umagd.1022087