Türkiye’de Sektörlerin İş Sağlığı ve Güvenliğine Yönelik Risk Seviyelerinin TOPSIS Yöntemi ile Karşılaştırılması

Current legislation on occupational health and safety (OHS), the work put in and the measures that have been taken in Türkiye have not been able to prevent occupational accidents and diseases to the desired level. This is an indicator of the level of risk with respect to health and safety in the workplaces, in other words, the OHS performance. The level of risk differs from sector to sector, hence a sector-based determination of the yearly movement of occupational accidents and diseases, and the establishment of the risk levels of the OHS will be helpful to correctly define the OHS objectives and the relevant strategies. The aim of this study is to compare the OHS risk levels of all the sectors in Türkiye in line with the Statistical Classification of Economic Activities in the European Community. The study is based on the statistics published by the Social Security Institution on occupational accidents and occupational diseases in 2013-2020. To determine the risk levels of the sectors, the study considered five criteria: the number of occupational accidents, the number of fatal occupational accidents, the number of incidences of occupational disease, the total temporary incapacity days, and the total number of insured receiving permanent incapacity income. In this study, the TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity Ideal Solution) method, one of the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods was used to perform the comparison. The findings of the study shone a spotlight on the sectors that require the formulation and implementation of more effective OHS strategies.

Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği (İSG) ile ilgili mevcut mevzuatımıza, gerçekleştirilen çalışmalara ve alınan tedbirlere rağmen iş kazaları ve meslek hastalıkları hâlâ istenen düzeyde önlenememiştir. Bu durum, çalışma alanlarının sağlık ve güvenlik açısından risk seviyesinin, diğer bir ifadeyle İSG performansının bir göstergesi olma niteliğindedir. Her sektör için risk seviyesi farklılık gösterdiğinden sektör bazında iş kazaları ve meslek hastalıklarının yıllık seyrini belirlemek ve İSG uygulamalarına yönelik risk seviyelerini ortaya çıkarmak, İSG’ye dair hedeflerin ve bu hedeflerle ilişkili stratejilerin doğru tanımlanmasına yardım olacaktır. Bu çalışmada, Avrupa Topluluğu Ekonomik Faaliyetler İstatistik Sınıflaması’na göre ülkemizde faaliyet gösteren tüm sektörlerin iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk seviyelerinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 2013-2020 yıllarında iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili yayımladığı istatistikler baz alınmıştır. Sektörlerin risk seviyelerinin belirlenmesinde iş kazası sayısı, ölümlü iş kazası sayısı, meslek hastalığı vaka sayısı, toplam geçici iş göremezlik süresi ve toplam sürekli iş göremezlik geliri bağlanan sigortalı sayısı olmak üzere beş adet kriter dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda, çalışma kapsamında Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerlik Bakımından Sıralama Tercihi Yöntemi) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, İSG yönünden daha etkin stratejik planların oluşturulmasına ve uygulanmasına gereksinim duyulan sektörleri ortaya çıkarmıştır.