Review

İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması

Volume: 15 Number: 2 July 14, 2023
TR EN

İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması

Abstract

Küresel ısınma, dünya üzerindeki tüm canlıları etkileyen en önemli çevre sorunlarından biridir. Karbondioksit (CO2) gibi sera gazlarının atmosfere salınması küresel ısınmada önemli rol oynamaktadır. Dünya çapında yapıların inşası için her yıl büyük miktarda çimento üretilmektedir. Çimento üretiminden kaynaklı olarak atmosferde önemli ölçüde (%15-24) CO2 gazı oluşmaktadır. Bu nedenle çimento yerine daha çevreci, sürdürülebilir malzemelerin belirli oranlarda kullanılması çevresel sürdürülebilirlik açısından önemlidir. İnşaat mühendisliği alanında özellikle beton üretimi ve zemin iyileştirmede yoğun bir şekilde kullanılan çimento yerine bu malzemelerin ikame edilmesi durumunda, sürdürülebilir malzemeler de dayanım ve durabilite özelliklerini olumlu yönde etkilemelidir. İnşaat mühendisliğinde, deneysel ve analitik çalışmalarda birçok parametre etkili olabilmektedir. Uçucu kül, silis dumanı ve öğütülmüş yüksek fırın cürufu gibi malzemeler kullanarak sürdürülebilir geopolimer betonların üretiminde optimum mineral katkı miktarını belirlemek veya bu parametrelerin istenilen beton özelliklerine etkisini araştırmak için birçok deney yapılması gerekmektedir. Diğer yandan birçok parametrenin etkili olduğu analitik çalışmalarda ise çok sayıda analize ihtiyaç duyulmaktadır. Japon bilim insanı Dr. Genichi Taguchi tarafından geliştirilen ve kalite iyileştirmede kullanılan yöntem sayesinde birçok parametrenin ve bu parametre seviyelerinin hedeflenen tasarım üzerindeki etkisi güvenilir bir şekilde belirlenebilmekte ve parametre optimizasyonu sağlam bir şekilde yapılabilmektedir. Yöntem sayesinde zamandan, iş gücünden, maliyetten ve enerjiden tasarruf sağlanarak güvenilir sonuçlar elde edilmektedir.

Keywords

Beton tasarımı, Geoteknik tasarım, Analitik Tasarım, Deney Tasarımı, Optimizasyon, Taguchi Yöntemi

References

  1. Adisa Olonade, K., Fitriani, H., & Toluwalase Kola, O. (2017). Regression models for compressive strength of concrete under different curing conditions. MATEC Web of Conferences, 101, 05013. https://doi.org/10.1051/MATECCONF/201710105013
  2. Aksu, B., 2019, Kalite Geliştirmede Shainin ve Taguchi Uygulamaları, Detay Yayıncılık.
  3. Alighardashi, A., Mehrani, M. J., Fakhravar, N., & Ramezanianpour, A. M. (2019). Material design and characterization of pervious concrete reactive barrier containing nano-silica and fine pumice aggregate. Asian Journal of Civil Engineering, 20(1), 49–56. https://doi.org/10.1007/S42107-018-0087-3/TABLES/8
  4. Amer, I., Kohail, M., El-Feky, M. S., Rashad, A., & Khalaf, M. A. (2021). Characterization of alkali-activated hybrid slag/cement concrete. Ain Shams Engineering Journal, 12(1), 135–144. https://doi.org/10.1016/J.ASEJ.2020.08.003
  5. Bowden, G. D., Pichler, B. J., & Maurer, A. (2019). A Design of Experiments (DoE) Approach Accelerates the Optimization of CopperMediated 18F-Fluorination Reactions of Arylstannanes. Scientific Reports 2019 9:1, 9(1), 1–10. https://doi.org/10.1038/s41598-019- 47846-6
  6. Chithra, S., Kumar, S. R. R. S., Chinnaraju, K., & Alfin Ashmita, F. (2016). A comparative study on the compressive strength prediction models for High Performance Concrete containing nano silica and copper slag using regression analysis and Artificial Neural Networks. Construction and Building Materials, 114, 528–535. https://doi.org/10.1016/J.CONBUILDMAT.2016.03.214
  7. Chong, B. W., Othman, R., Jaya, R. P., Hasan, M. R. M., Sandu, A. V., Nabiałek, M., Jeż, B., Pietrusiewicz, P., Kwiatkowski, D., Postawa, P., & Abdullah, M. M. A. B. (2021). Design of Experiment on Concrete Mechanical Properties Prediction: A Critical Review. Materials 2021, Vol. 14, Page 1866, 14(8), 1866. https://doi.org/10.3390/MA14081866
  8. Cimbala, J. M. (2014). Taguchi Orthogonal Arrays.
  9. Dave, S. V., Bhogayata, A., & Arora, N. K. (2021). Mix design optimization for fresh, strength and durability properties of ambient cured alkali activated composite by Taguchi method. Construction and Building Materials, 284, 122822. https://doi.org/10.1016/J.CONBUILDMAT.2021.122822
  10. De Side, G. N., Kencanawati, N. N., & Hariyadi. (2020). An application of Taguchi experiment design methods on optimization of mortar mixture composition with Silica Fume as a partial substitute for cement. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 413(1), 012012. https://doi.org/10.1088/1755-1315/413/1/012012
APA
Uray, K., Koçer, M., Uray, E., & Açıkel, H. (2023). İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması. International Journal of Engineering Research and Development, 15(2), 429-445. https://doi.org/10.29137/umagd.1239742
AMA
1.Uray K, Koçer M, Uray E, Açıkel H. İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması. IJERAD. 2023;15(2):429-445. doi:10.29137/umagd.1239742
Chicago
Uray, Kemal, Mustafa Koçer, Esra Uray, and Hicran Açıkel. 2023. “İnşaat Mühendisliği Deneysel Ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması”. International Journal of Engineering Research and Development 15 (2): 429-45. https://doi.org/10.29137/umagd.1239742.
EndNote
Uray K, Koçer M, Uray E, Açıkel H (July 1, 2023) İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması. International Journal of Engineering Research and Development 15 2 429–445.
IEEE
[1]K. Uray, M. Koçer, E. Uray, and H. Açıkel, “İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması”, IJERAD, vol. 15, no. 2, pp. 429–445, July 2023, doi: 10.29137/umagd.1239742.
ISNAD
Uray, Kemal - Koçer, Mustafa - Uray, Esra - Açıkel, Hicran. “İnşaat Mühendisliği Deneysel Ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması”. International Journal of Engineering Research and Development 15/2 (July 1, 2023): 429-445. https://doi.org/10.29137/umagd.1239742.
JAMA
1.Uray K, Koçer M, Uray E, Açıkel H. İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması. IJERAD. 2023;15:429–445.
MLA
Uray, Kemal, et al. “İnşaat Mühendisliği Deneysel Ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 15, no. 2, July 2023, pp. 429-45, doi:10.29137/umagd.1239742.
Vancouver
1.Kemal Uray, Mustafa Koçer, Esra Uray, Hicran Açıkel. İnşaat Mühendisliği Deneysel ve Analitik Tasarımlarında Taguchi Yönteminin Kullanılabilirliğinin Araştırılması. IJERAD. 2023 Jul. 1;15(2):429-45. doi:10.29137/umagd.1239742