Review

Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme

Volume: 15 Number: 2 July 14, 2023
EN TR

Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Elektrikli araçların kullanımı artarken araçların ağırlığının azaltılması ise yakıt tasarrufu için elzemdir. Bu ise sacların kesit kalınlığının azaltılması ile mümkündür. Araç ağırlığının yaklaşık %70’ini demir esaslı malzemeler oluşturduğundan bu yolla büyük oranda ağırlık tasarrufu yapılabilmektedir. İnce sacların çarpışma anında yeterince koruyamama riski vardır. Bu yüzden araştırmalar hem yüksek mukavemet hem de şekillendirilebilirlik dengesi sunan İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler (İYMÇ) üzerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle, 3. Nesil İYMÇ’ler araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Bunlar birinci nesilden daha yüksek mekanik özellikler vadederken, 2. Nesile kıyasla ucuzdurlar. 3. Nesil İYMÇ’ler genellikle çok fazlı mikroyapıya sahiptir ve fazların mikroyapıda bulundukları oranda çeliğin özelliklerini etkilemektedirler. Böylece farklı özelliklere sahip fazların sinerjetik etkisi ile çeliğin özellikleri istenildiği gibi ayarlanabilmektedir. Bu fazların içerisinde kalıntı östenit (KÖ) fazı, bu fazın miktarı ve kararlılığı önemlidir. Yüksek miktarda ve iyi kararlılığa sahip KÖ, deformasyon ile aşama aşama martensite dönüşerek plastik kararsızlığı yüksek gerinim bölgelerine ötelemekte ve çeliğin hasara uğramasını geciktirmektedir. Bu mekanizma TRIP etkisi olarak adlandırılmaktadır. Bu durum çeliklerin yüksek mekanik özelliklere sahip olmasının başlıca sebebidir. Yapılan bu inceleme ile TRIP mekanizması, dönüşüm kinetiği ve KÖ kararlılığını etkileyen faktörler incelenmiştir. 3. Nesil İYMÇ’lerinden Su Verme ve Paylaştırma Çelikleri, Orta Mn’lı Çelikler ve Karbürsüz Beynitik Çelikler irdelenerek termomekanik ve ısıl işlem süreçlerinin mikroyapıya etkisi açıklanmıştır.

Keywords

TRIP etkisi, Su verme&paylaştırma çelikleri, Orta Mn’lı çelikler, Karbürsüz beynitik çelikler, Kalıntı östenit, 3. nesil İYMÇ’ler

Supporting Institution

Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Project Number

07/2019-22

Thanks

Çalışmamızın gerçekleştirilmesinde desteklerinden ötürü Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri birimine (GÜBAP 07/2019-22) teşekkür ederiz.

References

  1. Barbier, D. (2014). Extension of the Martensite Transformation Temperature Relation to Larger Alloying Elements and Contents. Advanced Engineering Materials, 16(1), 122-127. https://doi.org/10.1002/adem.201300116
  2. Basuki, A., & Aernoudt, E. (1999). Influence of rolling of TRIP steel in the intercritical region on the stability of retained austenite. Journal of Materials Processing Technology, 89-90, 37-43. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S0924-0136(99)00037-0
  3. Belde, M., Springer, H., & Raabe, D. (2016). Vessel microstructure design: A new approach for site-specific core-shell micromechanical tailoring of TRIP-assisted ultra-high strength steels. Acta Materialia, 113, 19-31. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.actamat.2016.04.051
  4. Bhadeshia, H., & Honeycombe, R. (2017). Steels: microstructure and properties. Butterworth-Heinemann.
  5. Bhadeshia, H. K. D. H. (1981a). Driving force for martensitic transformation in steels. Metal Science, 15(4), 175-177. https://doi.org/10.1179/030634581790426714
  6. Bhadeshia, H. K. D. H. (1981b). Thermodynamic extrapolation and martensite-start temperature of substitutionally alloyed steels. Metal Science, 15(4), 178-180. https://doi.org/10.1179/030634581790426697
  7. Bhadeshia, H. K. D. H. (2002). TRIP-Assisted Steels? ISIJ International, 42(9), 1059-1060. https://doi.org/https://doi.org/10.2355/isijinternational.42.1059
  8. Bhadhon, K. M. H., Wang, X., McNally, E. A., & McDermid, J. R. (2022). Effect of Intercritical Annealing Parameters and Starting Microstructure on the Microstructural Evolution and Mechanical Properties of a Medium-Mn Third Generation Advanced High Strength Steel. Metals, 12(2), 356. https://doi.org/https://doi.org/10.3390/met12020356
  9. Bleck, W., Guo, X., & Ma, Y. (2017). The TRIP effect and its application in cold formable sheet steels. Steel research international, 88(10), 1700218.
  10. Bogers, A. J., & Burgers, W. G. (1964). Partial dislocations on the {110} planes in the B.C.C. lattice and the transition of the F.C.C. into the B.C.C. lattice. Acta Metallurgica, 12(2), 255-261. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/0001-6160(64)90194-4
APA
Okur, O., & Erdoğan, M. (2023). Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme. International Journal of Engineering Research and Development, 15(2), 378-403. https://doi.org/10.29137/umagd.1246245
AMA
1.Okur O, Erdoğan M. Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme. IJERAD. 2023;15(2):378-403. doi:10.29137/umagd.1246245
Chicago
Okur, Onur, and Mehmet Erdoğan. 2023. “Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) Ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme”. International Journal of Engineering Research and Development 15 (2): 378-403. https://doi.org/10.29137/umagd.1246245.
EndNote
Okur O, Erdoğan M (July 1, 2023) Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme. International Journal of Engineering Research and Development 15 2 378–403.
IEEE
[1]O. Okur and M. Erdoğan, “Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme”, IJERAD, vol. 15, no. 2, pp. 378–403, July 2023, doi: 10.29137/umagd.1246245.
ISNAD
Okur, Onur - Erdoğan, Mehmet. “Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) Ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme”. International Journal of Engineering Research and Development 15/2 (July 1, 2023): 378-403. https://doi.org/10.29137/umagd.1246245.
JAMA
1.Okur O, Erdoğan M. Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme. IJERAD. 2023;15:378–403.
MLA
Okur, Onur, and Mehmet Erdoğan. “Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) Ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 15, no. 2, July 2023, pp. 378-03, doi:10.29137/umagd.1246245.
Vancouver
1.Onur Okur, Mehmet Erdoğan. Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme. IJERAD. 2023 Jul. 1;15(2):378-403. doi:10.29137/umagd.1246245