Research Article

İklim Değişikliğinin Deniz Suyu Sıcaklıkları Üzerindeki Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi: Orta Karadeniz Örneği

Volume: 16 Number: 1 January 31, 2024
EN TR

İklim Değişikliğinin Deniz Suyu Sıcaklıkları Üzerindeki Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi: Orta Karadeniz Örneği

Öz

İklim değişikliği küresel ekosistemlerin karşı karşıya olduğu en ciddi çevresel tehditlerden biri olarak tanımlanmaktadır. Bu tehditlerin başında da deniz suyu sıcaklıklarında meydana gelen değişimler yer almaktadır. Deniz suyu sıcaklıklarında meydana gelebilecek artış veya azalmalar denizlerdeki ekolojik dengeyi önemli derecede bozma potansiyeline sahiptir. Bu çalışmanın amacı iklim değişikliğinin Orta Karadeniz kıyılarında yer alan İnebolu ve Sinop istasyonlarından ölçülen deniz suyu sıcaklıkları üzerindeki olası etkilerini araştırılmaktır. Çalışma kapsamında CMIP6 arşivinden seçilen dört genel dolaşım modeline (GDM) ait SSP2-4.5 (iyimser) ve SSP5-8.5 (kötümser) senaryo çıktıları yapay sinir ağları istatistiksel ölçek indirgeme yöntemi ile bölgesel ölçeğe indirgenmiş ve her bir istasyon için gelecek dönem (2023-2052) deniz suyu sıcaklık değerleri elde edilmiştir. İnebolu istasyonunda gelecek dönem aylık ortalama deniz suyu sıcaklıklarının iyimser senaryoya göre –0.24 ile 1.66 °C ve kötümser senaryoya göre –0.30 ile 1.71 °C arasında değişebileceği belirlenmiştir. Yıllık ortalama deniz suyu sıcaklıklarının ise bu senaryolara göre sırasıyla 0.67 ve 0.56 °C artacağı öngörülmüştür. Sinop istasyonunda aylık ortalama deniz suyu sıcaklıklarında iyimser senaryo çıktılarına göre 0.18 ile 1.95 °C, kötümser senaryoya göre ise 0.34 ile 1.85 °C arasında değişimlerin meydana gelebileceği tahmin edilmiştir. Yıllık ortalama deniz suyu sıcaklık değerlerinde ise iyimser ve kötümser senaryolar için sırasıyla 0.93 ve 0.98 °C artış meydana geleceği öngörülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Birleştirilmiş model , Deniz suyu sıcaklığı , İklim değişikliği , Orta Karadeniz , Yapay sinir ağları

References

  1. Abbass, K., Qasim, M.Z., Song, H., Murshed, H.M., Mahmood, H., & Younis, I. (2022). A review of the global climate change impacts, adaptation, and sustainable mitigation measures. Environmental Science and Pollution Research, 29(28), 42539-42559. doi: 10.1007/s11356-022-19718-6
  2. Akgürbüz, Z.B. (2017). Gökçekaya Barajı enerji üretim miktarının yapay sinir ağları ile değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
  3. Ateweberhan, M., & McClanahan, T.R. (2010). Relationship between historical sea-surface temperature variability and climate change-induced coral mortality in the western Indian Ocean. Marine Pollution Bulletin, 60(7), 964-970. doi: 10.1016/j.marpolbul.2010.03.033
  4. Baghanam, A.H., Eslahi, M., Sheikhbabaei, A., & Seifi, A.J. (2020). Assessing the impact of climate change over the northwest of Iran: An overview of statistical downscaling methods. Theoretical and Applied Climatology, 141(3-4), 1135-1150. doi: 10.1007/s00704-020-03271-8
  5. Ballı, C. (2014). Bias correction of precipitation simulated by regional climate model with different configurations over Turkey, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  6. Ballı, C. (2019). İklim değişikliğinin kar erimelerine ve akımlarına etkisinin belirlenmesi projesi, Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Ankara.
  7. Batıbeniz, F. (2014). Yüksek çözünürlükteki bölgesel iklim modeli simülasyonu ile ekstrem iklim indekslerinin belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  8. Bingölbali, B. (2018). Karadeniz’in güney batı kıyıları için iç içe geçmiş karelaj sistemli dalga tahmin modelinin geliştirilmesi ve dalga iklim analizi, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Üniversitesi, Bursa.
  9. Bozoglu, M., Baser, U., Eroglu, N.A., & Topuz, B.K. (2019). Impacts of climate change on Turkish agriculture. Journal of International Environmental Application and Science, 14(3), 97-103.
  10. Burman, T.E., Catlos, B.A., & Meyerson, M.D. (2022). The sea in the middle: The Mediterranean World, 650–1650. University of California Press.
APA
Nacar, S., Mete, B., Tokgöz, B. S., & Bayram, A. (2024). İklim Değişikliğinin Deniz Suyu Sıcaklıkları Üzerindeki Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi: Orta Karadeniz Örneği. International Journal of Engineering Research and Development, 16(1), 279-289. https://doi.org/10.29137/umagd.1402913