Review

Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı

Volume: 16 Number: 2 June 30, 2024
Burak Ölmez , Yasin Demirbaş *
EN TR

Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı

Abstract

Biyolojik çeşitliliği incelemede kullanılan gri kurt (Canis lupus L.), bulunduğu ekosistemde besin piramidinin en üst seviyesinde yer almakta ve yaşamını sürdürebilmek için çok geniş alanlara ve sağlıklı ekosistemlere ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle, şemsiye gösterge tür olarak değerlendirilen gri kurdun başarılı bir şekilde korunması tüm ekosistemin korunması için gereklidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de koruma altında olan yırtıcı memeli türü gri kurdun dağılımı ve popülasyonlarının genetik yapısı üzerine bugüne kadar gerçekleştirilen bilimsel araştırmaları değerlendirmek ve bu alandaki eksiklikleri ortaya koymaktır. Araştırmalara göre C. lupus’un genellikle 3 ila 5 bireyden oluşan sürüler halinde Türkiye’nin hemen her bölgesinde dağılış gösterdiği ve dağılımın büyük ölçüde yükseklik, av kaynaklarının zenginliği ve insan etkisine bağlı olduğu belirtilmiştir. Gri kurdun Türkiye popülasyonlarının genetik özellikleri, küçük örneklemler üzerinde mitokondriyal DNA (mtDNA) polimorfizmi ve çekirdek DNA (nDNA) lokus çeşitliliği gibi standart moleküler belirteçlere dayalı olarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlar Türkiye’de kurdun yüksek genetik varyasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Bununla beraber hâlâ türe ait biyoekolojik ve genetik bilgilerin çok sınırlı olduğu ve türün bugünkü ve gelecekteki durumunu göstermede ve izlemede yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Dolayısıyla, bu uç yırtıcı türün yüksek birey sayılarını içeren daha hassas analizlerle ve belirleyici nitelikte araştırma metotlarıyla (modern ekolojik ve moleküler genetik yaklaşımlar gibi) sahada ve laboratuvarda kapsamlı olarak incelenmesini öneriyoruz.

Keywords

Gri kurt, Canis lupus, popülasyon, dağılım, genetik yapı, Türkiye

Supporting Institution

Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon birimi tarafından desteklenmiştir

Project Number

BAP-2022/114

Thanks

Bu çalışma Burak Ölmez’in Yüksek Lisans tezinin bir parçasıdır ve Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon birimi tarafından desteklenmiştir (Proje No: BAP-2022/114).

References

  1. Aksöyek, E., İbiş, O., Özcan, S., Moradi, M. & Tez, C. (2017). DNA barcoding of three species (Canis aureus, Canis lupus and Vulpes vulpes) of Canidae. Mitochondrial DNA Part A, 28 (5), 747–755.
  2. Ambarli, H., Ertürk, A., & Soyumert, A. (2016). Current status, distribution, and conservation of brown bear (Ursidae) andwild canids (gray wolf, golden jackal, and red fox; Canidae) in Turkey. Turkish Journal of Zoology, 40 (6), 944-956.
  3. Arslan, Ş., Akyol, A., & Mengüllüoğlu, D. (2021). The comeback of wolves in mid-western Anatolia. Canid Biology & Conservation, 23 (5), 18-19.
  4. Aslan, İ. (2016). Elâzığ, Erzincan ve Tunceli illerinde yayılış gösteren Canis lupus (Linnaeus, 1758) populasyonlarının kafatası kemiklerinin taksonomik açıdan incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi, Elâzığ.
  5. ASM, Mammal Diversity Database. https://www.mammaldiversity.org. doi 10.5281/zenodo.4139722. Son erişim tarihi: 5 Ocak 2024.
  6. Ay, E.Y. (2019). Türkiye’deki Canis lupus’un (L., 1758) (Mammalia: Carnivora) Taksonomisi ve Biyoekolojisi. Doktora Tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
  7. Ay, E.Y., & Albayrak, İ. (2019). On tooth anomalies and the loss of Canis lupus (Mammalia: Carnivora) in Turkey. Turkish Journal of Zoology, 43, 592-597.
  8. Ay, E.Y., Albayrak, İ., & Kitchener, A.C. (2023). Pelage coloration and hair structure of the grey wolf (Canis lupus) in Turkey. Acta Biologica Turcica, 36 (1), 1-6.
  9. Boitani, L., Phillips, M., & Jhala, Y. (2023). Canis lupus (amended version of 2018 assessment). The IUCN Red List of Threatened Species 2023: e.T3746A247624660. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T3746A247624660.en. Accessed on 04 January 2024.
  10. Buzbaş, E.Ö. (2002). Gri kurtun (Canis lupus) Doğu Trakya yöresindeki aktivitesi, yoğunluğu ve diyeti. Yüksek Lisans Tezi. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
APA
Ölmez, B., & Demirbaş, Y. (2024). Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı. International Journal of Engineering Research and Development, 16(2), 585-589. https://doi.org/10.29137/umagd.1416917
AMA
1.Ölmez B, Demirbaş Y. Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı. IJERAD. 2024;16(2):585-589. doi:10.29137/umagd.1416917
Chicago
Ölmez, Burak, and Yasin Demirbaş. 2024. “Türkiye’deki Gri Kurt, Canis Lupus’un Dağılımı Ve Genetik Yapısı”. International Journal of Engineering Research and Development 16 (2): 585-89. https://doi.org/10.29137/umagd.1416917.
EndNote
Ölmez B, Demirbaş Y (June 1, 2024) Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı. International Journal of Engineering Research and Development 16 2 585–589.
IEEE
[1]B. Ölmez and Y. Demirbaş, “Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı”, IJERAD, vol. 16, no. 2, pp. 585–589, June 2024, doi: 10.29137/umagd.1416917.
ISNAD
Ölmez, Burak - Demirbaş, Yasin. “Türkiye’deki Gri Kurt, Canis Lupus’un Dağılımı Ve Genetik Yapısı”. International Journal of Engineering Research and Development 16/2 (June 1, 2024): 585-589. https://doi.org/10.29137/umagd.1416917.
JAMA
1.Ölmez B, Demirbaş Y. Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı. IJERAD. 2024;16:585–589.
MLA
Ölmez, Burak, and Yasin Demirbaş. “Türkiye’deki Gri Kurt, Canis Lupus’un Dağılımı Ve Genetik Yapısı”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 16, no. 2, June 2024, pp. 585-9, doi:10.29137/umagd.1416917.
Vancouver
1.Burak Ölmez, Yasin Demirbaş. Türkiye’deki Gri Kurt, Canis lupus’un Dağılımı ve Genetik Yapısı. IJERAD. 2024 Jun. 1;16(2):585-9. doi:10.29137/umagd.1416917