Katı Atık Depolama Tesisi Yer Seçimi için Birleştirilmiş Hedef Programlama ve AHP yaklaşımı
Abstract
Tüm dünyada, nüfus ve kentleşmenin artması ve gelişen teknoloji ile beraber üretilen atık miktarı da artmaktadır. Katı atıkların bertarafı, büyük oranda düzenli depolama yöntemiyle sağlanmaktadır. Bir düzenli depolama sahasının uygun şekilde projelendirilmesi ve işletilmesi için en önemli ön şart uygun kuruluş yeri seçiminin yapılmasıdır. Sağlıklı, verimli, uzun ömürlü, sürdürülebilir ve yasal düzenlere uygun düzenli depolama yer seçimi çok kriterli bir karar problemidir. Bu çalışmada; Ankara ili ve çevresinde kurulabilecek katı atık düzenli depolama tesisi kuruluş yeri alternatifleri, çevresel, ekonomik, sosyal ve zeminsel kriterler açısından Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile değerlendirilmiştir. Düzenli depolanan yıllık atık talebini karşılayacak alternatiflerin seçimi; AHP ile hesaplanan kriter ağırlıklarını, alternatif önceliklerini kullanan ve sistem gerçeklerini yansıtan hedef programlama (HP) modeli ile gerçekleştirilir.
Keywords
Analitik Hiyerarşi Prosesi,Hedef Programlama,Yer Seçimi,Düzenli Depolama,Katık Atık
References
- Alpaslan, M.N. (2005). Katı Atık Yönetiminin Temel Prensipleri. Alpaslan, M.N. (Eds). Katı Atık Yönetimi içinde (ss. 1-10). İzmir: Emre Basımevi.
- Badri, M.A., (1999).Combining the analytic hierarchy process and goal programming for global facility location-allocation problem. Int. J. Production Economics, 62, 237-248.
- Banar, M., Acar, I.P., Özkan, A.,& Köse, B.M. (2006). Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Kullanılarak Katı atık Düzenli Depolama Saha Yer Seçimi. Katı Atık ve Çevre Dergisi, 63, 17-27.
- Beltran, P.A., Fernando, J.P.P., Garcia, F.G., & Agullo A.P. (2010). An Analytic Network Process Approach for Siting a Municipal Solid Waste Plant in the Metropolitan Area of Valencia (Spain), Journal of Environmental Management. 91(5), 1071–1086.
- Bertolini, M., & Bevilacqua, M. (2006). A combined goal programming—AHP approach to maintenance selection problem. Reliability Engineering and System Safety, 91, 839–848.
- Carroll, S., Goonetilleke, A., & Dawes, L. (2004). Framework for Soil Suitability Evaluation for Sewage Effluent Renovation. Environmental Geology. 46(2), 195–208.
- Chang, N.B., Parvathinathan, G., & Breeden, J.B. (2008). Combining GIS with Fuzzy Multicriteria Decision-Making for Landfill Siting in A Fast Growing Urban Region. Journal of Environmental Management, 87, 139-153.
- Charnes, A., & Cooper, W. W. (1961).Management model and industrial application of linear programming . New York: Wiley.
- Cheng, S., Chan, C.W., & Huang, G.H. (2003). An Integrated Multi-Criteria Decision Analysis and Inexact Mixed Integer Linear Programming Approach for Solid Waste Management. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 16 (5–6), 543–554.
- Colebrook, M., & Sicilia, J., (2007). Undesirable facility location problems on multi criteria networks. Computers & Operations Research, 34, 1491–1514.De Feo, G., & De Gisi, S. (2010). Using an Innovative Criteria Weighting Tool for Stakeholders Involvement to Rank MSW Facility Sites with the AHP. Waste Management, 30 (11), 2370–2382.