Betonarme Kolonların Şekil Değiştirme Esaslı Hasar Sınırlarının Araştırılması
Abstract
Yapısal elemanların deprem performansının
belirlenmesi için Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018’de betonarme elemanlar
için öngörülen şekil değiştirme esaslı hasar sınırları analitik olarak
incelenmiştir. Farklı geometri ve parametrelerde kare, dikdörtgen ve dairesel
en-kesitli betonarme kolon modelleri tasarlanmıştır. Gerçek malzeme
davranışları esas alınarak elde edilen momenti-eğrilik ilişkilerinden betonarme
kesitlerin elastik ötesi davranışları incelenmiştir. Betonarme kolon modellerinin moment-eğrilik
ilişkilerinden elde edilen verileri kullanılarak kolon kesitlerinin
davranışları irdelenmiştir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018’de verilen
hasar sınırları tasarlanan betonarme kolon modelleri için hesaplanmıştır. Birim
şekil değiştirme ve iç kuvvet sınırlarının hesaplanmasında Türkiye Bina Deprem
Yönetmeliği, 2018’de tanımlanmış olan Göçmenin Önlenmesi Performans Düzeyi,
Kontrollü Hasar Performans Düzeyi ve Sınırlı Hasar Performans Düzeyi hasar
seviyeleri kullanılmıştır. Betonarme kolonlar için göz önüne alınan üç ayrı
hasar sınırı ve bu hasar sınırlarına karşı gelen birim şekil değiştirme
değerleri incelenmiştir. Yer değiştirme taleplerine karşılık gelen kolon
hasarları gözlenmiş ve hasar sınırları değerlendirilmiştir. Betonarme kolon
modellerinde farklı performans düzeyi için oluşan şekil değiştirme ve iç kuvvet
sınır değerleri, farklı boyuna donatı çapı, sargı donatı çapı, sargı donatı
aralığı ve farklı eksenel yük seviyelerde hesaplanan plastik dönmeler
kullanılarak kolon kesitlerinin performans düzeyleri araştırılmıştır.
Keywords
References
- Aydemir, C., Kırçıl, M. S., Hancıoğlu, B., & Zorbozan, M. (2011). Betonarme Kolonların Hasar Sınır Eğriliklerinin Belirlenmesi, İMO Teknik Dergi, 361(22), 5613-5642.
- Celep, Z., & Kumbasar N. (2004). Deprem Mühendisliğine Giriş ve Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı, Beta Dağıtım, İstanbul, 596s.
- SAP2000. Structural software for analysis and design, Computers and Structures, Inc. Version 20.0.0. USA.
- Sinani, B. (2014). Mevcut betonarme yapıların deprem performansının analizi. T.C. Niğde Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Niğde.
- TBDY. (2018). Türkiye bina deprem yönetmeliği, T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Ankara.
- TS500. (2000). Betonarme yapıların tasarım ve yapım kuralları, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.